Boo đanh đươnh đhị miền Trung tơợ t’ngay 7 tươc nâu cơy năc bhrợ nong lịt bâc pa bhlâng coh xuôi lâng hr’lang hr’câh coh zr’lụ da ding k’coong. Tươc ha bu t’ngay 10/10, boo tuh bhrợ 15 cha năc manuyh chêệt lâng bil. 32 r’bhâu đhr’nong đong âng đhanuôr crêê đác nong; k’nặ 20 r’bhâu cha năc đhanuôr ta pa tơơi gluh tơợ zr’lụ nong tuh, zr’lụ buôn vaih hr’lang hr’châ da ding k’coong.

Đhị thành phố Đà Nẵng lâng tỉnh Quảng nam, boo ngân đanh đươnh bhrợ tuh coh pazêng k’ruung Vu Gia, Tuý Loan nong dal cơ, bhrợ nong lịt zr’lụ xuôi lâng hr’lang hr’câh zr’lụ da ding k’coong. Bâc c’lâng lươt bha lâng tươc ooy zr’lụ da ding k’coong vêy ta bhr’lậ năc bêl lum boo ngân dưr hr’lang hr’câh cớ bâc đhị.

T’cooh Trần Văn Ta, Phó Trưởng Ban chỉ huy zâl cha groong đhí boo tuh bhlong lâng chêêc lêy manuyh bhrêy tăh chr’hoong Tây Giang xay moon, đhí boo số 5 bhrợ bil hư ngân pa bhlâng ha chính quyền lâng đhanuôr coh đâu căh ơy loon bhr’lậ năc nâu cơy dưr ăt lâng đhr’năng boo tuh đanh đươnh. C’lâng lươt DT lâng DH tươc ooy pazêng chr’val da ding k’coong t’mêê choom lươt chô năc dưr hr’lang hr’câh cớ, tr’pac bâc đhị. Bâc đhr’nong đong đhanuôr, trường học coh bâc chr’val c’noong k’tiêc chr’hoong Tây Giang công crêê râu bil hư ngân. Xoọc đâu 20 bhươl cr’noon coh 4 chr’val zr’lụ da ding k’coong lâng muy bơr bhươl cr’noon coh zr’lụ êp âng chr’hoong năc crêê tr’pac… Vel đong ơy pa tơơi 110 pr’loỌng đong đhanuôr tươc zr’lụ liêm crêê; pay zên dự phòng lâh 500 ức đồng câl ch’neh ch’na lâng pr’đươi chr’năp zup zooi đhanuôr zr’lụ crêê tr’pac. T’cooh Trần Văn Ta xay moon p’xoọng, vel đong xoọc t’bhlâng đoọng cán bộ xiêr ooy pazêng zr’lụ buôn vaih tuh bhlong, hr’lang hr’câh k’tiêc zup zooi đhanuôr bhr’lậ râu bil hư xang bêl boo tuh lâng đơơh loon zâl g’đech ha boo tuh coh t’tun: “Ting cơnh xa nay đhị đêêc công an, quân đội, ta đhâm c’mor xung kích pa tơơi, zup zooi đhanuôr pay pa chô chr’noh chr’bêêt, apêê quân sự năc zup zooi đhanuôr bhr’lậ đong xang, xoọc đâu chr’hoong công ơy đoọng manuyh xiêr ooy zr’lụ vêy bâc râu bil hư pa tơơi đhanuôr, cr’van tươc ooy zr’lụ liêm crêê; đoọng pazêng râu pr’đươi, pa liêm zr’lụ k’tiêc hr’lang hr’câh, đoọng manuyh đương goon lêy, pay zên câl pr’đươi chr’năp; t’bhlâng đoọng ha pazêng chr’val da ding k’coong ch’neh, bhooh, axiu priêng…”

Boo ngân k’nặ 1 tuần n’nâu công bhrợ nong đac coh muy zr’lụ lâng hr’lang hr’câh k’tiêc đhị bâc zr’lụ coh c’lâng Hồ Chí Minh, c’nặt lươt ooy thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang bhrợ c’lâng p’rang coh ra diu t’ngay 10/10 căh choom lướt chô, c’lâng tươc ooy pazêng chr’val c’noong k’tiêc công căh choom lươt chô. Pazêng zr’lụ đhanuôr ăt mamông coh aral da ding, bôl đhâl k’tiêc hr’lang hr’câh mọt ooy đong đhanuôr, năc đơơh hân pa tơơi ooy lơơng. Anoo Bùi Thế Anh, Bí thư Huyện Đoàn Nam Giang xay moon, apêê ta đhâm c’mor xung kích chr’val Tà Bhing, Tà Pơơ, Đắc Pring, Zuôih, Chơ Chun zup zooi pazêng pr’loọng đong đơơng âng pr’đươi, pêch k’tiêc đhâl, zup zooi đhanuôr pay pa chô ha roo, a bhoo, bhr’lậ zr’lụ hr’lang hr’câh: “Boo đanh đươnh coh bơr pêê t’ngay ahay, đhị zr’lụ vêy muy bơr pr’loọng đong ăt đăn da ding k’coong lâng đăn tọm đác crêê k’tiêc đhâl hr’lang hr’câh mọt ooy đong. Muy bơr bha lăh ruộng, ha rêê âng đhanuôr công hr’lang hr’chấ, ga lâp. Muy bơr c’lâng lươt công hư bâc. Đoàn ta đhâm c’mor đoọng manuyh pazum đh’rưah lâng dân quân đương goon lêy toong t’ngay ha dum. Bêl bơơn xơợng xa nay đhanuôr lum zr’năh k’đhap đơơh hân ng’zup zooi năc đoọng manuyh tươc bhrợ têng đợ bh’rợ tr’nêng đơơh hân, cơnh pa tơơi đhanuôr, đơơng âng cr’van, pr’đươi, xay moon đhanuôr tươc ăt đhị zr’lụ liêm crêê”.

Tơợ ha dum t’ngay 9 tươc nâu cơy, đhị zr’lụ chr’hoong da ding k’coong Nam Trà My vêy boo ngân lâng ngân pa bhlâng. Xoọc đâu, bâc c’lâng lươt tơợ zr’lụ chr’hoong tươc ooy pazêng chr’val cơnh Trà Vân, Trà Vinh, Trà Linh, Trà Cang crêê hr’lang hr’cấh bâc… Năc muy choom lươt dzung a năm. T’cooh Lê Thanh Hưng, Bí thư Huyện uỷ Nam Trà My xay moon, vel đong ta đang moon pazêng doanh nghiệp pa bhrợ đhị zr’lụ chr’hoong đoọng pazêng pr’đươi pazum lâng lực lượng vel đong bhr’lậ, pa liêm c’lâng, nhâm mâng đoọng đhanuôr choom lươt chô. Công ting cơnh t’cooh Hưng, chr’hoong Nam Trà My ơy ra văng zập pazêng râu bh’rợ pa tơơi đhanuôr coh zr’lụ vêy đhr’năng vaih tuh pr’hơợc, hr’lang hr’câh k’tiêc, ting n’năc ha âu đơc zập ch’neh ch’na lâng pazêng râu pr’đươi chr’năp n’lơơng đoọng zâl đhr’năng boo đanh năc tr’pac coh đanh t’ngay: “Nâu cơy công ơy đoọng manuyh coh vel đong bêl dưr vaih hr’lang hr’câh k’tiêc ga lâp đong xang năc đơơh loon trôông dzâc, pa tơơi đhanuôr tươc ooy zr’lụ liêm crêê. Xoọc đâu pazêng chr’val Trà Nam, Trà Linh công ơy pa tơơi muy bơr pr’loọng đong vêy đhr’năng crêê hr’lang hr’câh k’tiêc tươc ooy zr’lụ liêm crêê. Chr’hoong công ơy ta đang moon pazêng doanh nghiệp ăt pa bhrợ đhị zr’lụ bêl dưr vaih đêệng c’lâng năc đơơh hân tươc bhr’lậ đoọng đhanuôr vêy c’lâng lươt chô. Chr’hoong công ơy đoọng ch’neh ch’na lâng đợ pr’đươi chr’năp tươc ooy vel đong l’lăm hân noo boo tuh đoong vel đong đơơh zup zooi đhanuôr ha dang dưr vaih đhí boo tuh bhlong đanh đươnh”.

Lâng đhr’năng dưr vaih bâc cơnh âng pleng k’tiêc, ra diu t’ngay 10/10, t’cooh Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam k’đhơợng xay pr’họp lâng Ban Chỉ huy zâl cha groong đhí boo tuh bhlong đơơh hân ra văng zập pazêng bh’rợ đơơh loon zâl cha groong lâng boo ngân. Ting n’năc, ta đang moon Ban Chỉ huy zâl cha groong đhí boo tuh bhlong pazêng vel đong bhrợ têng bh’rợ pa tơơi đhanudr đơơh hân coh piic k’ruung Vu Gia, xay bhrợ l’lăm 6 giờ ha bu t’ngay n’năc. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đơợh đoọng manuyh, bhrợ têng chốt đhị chr’hoong Đại Lộc đoọng zâl cha groong đhị zr’lụ n’đăh bắc pazêng apêê vel đong cơnh Đại Lộc, Tây Giang, Đông Giang, Nam Giang. Pazum đh’rưah lâng đơn vị Quân khu 5 ăt pa bhrợ đhị zr’lụ đoọng manuyh đoọng đơơh loon bhr’lậ râu bil hư./.

Mưa lũ miền Trung- 15 người chết và mất tích nhiều nơi ở miền núi bị  sạt lở gây chia cắt, cô lập

          Mưa lớn kéo dài tại miền Trung từ ngày 7 đến nay đã gây ngập lụt nặng ở đồng bằng và sạt lở ở vùng cao. Đến chiều 10/10, mưa lũ đã làm  15 người chết và mất tích, 32.000 nhà dân bị ngập lụt; gần 20.000 người phải sơ tán ra khỏi các khu vực ngập sâu, vùng nguy cơ lũ quét và sạt lở núi.

Tại thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam, mưa lớn kéo dài khiến lũ trên các sông Vu Gia, Túy Loan dâng cao trở lại gây ngập lụt ở vùng đồng bằng và sạt lở ở khu vực miền núi. Nhiều tuyến đường giao thông trọng yếu lên vùng cao vừa khắc phục, thông tuyến tạm thời gặp mưa to, sạt lở gây chia cắt giao thông tại nhiều nơi.

Ông Trần Văn Ta, Phó Trưởng Ban chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn huyện Tây Giang cho biết, cơn bão số 5 gây thiệt hại nặng nề cho chính quyền và người dân nơi đây chưa kịp khắc phục thì nay lại phải đối mặt với mưa lũ kéo dài. Tuyến đường DT và DH lên các xã các xã vùng cao vừa thông tuyến tạm thời, lại bị sạt lở tiếp, giao thông chia cắt tại nhiều điểm. Nhiều nhà dân, trường học  nhiều xã biên giới huyện Tây Giang bị ảnh hưởng nặng nề. Hiện 20 thôn ở 4 xã vùng cao và 1 số thôn ở vùng thấp của huyện đang bị cô lập…Địa phương sơ tán 110 hộ dân đến nơi an toàn;trích nguồn kinh phí dự phòng hơn 500 triệu đồng để mua lương thực, phẩm và các nhu yếu phẩm hỗ trợ người dân vùng bị chia cắt, cô lập. Ông Trần Văn Ta cho biết thêm, địa phương đã tăng cường cán bộ xuống các địa bàn xung yếu giúp bà con khắc phục hậu quả mưa lũ và chủ động ứng phó với đợt mưa lớn sắp tới: “Huyện đã có phương án di dời những hộ ở vùng trũng thấp nguy cơ sạt lở núi, lũ quét lên nơi cao ráo, an toàn. Tại các điểm xung yếu, qua sông, qua suối, địa phương đã đặt biển cảnh báo, phân công lực lượng ứng trực không cho người và phương tiện qua lại. Huyện cũng có phương án đưa lương thực, thực phẩm tiếp tục tăng cường cho các xã vùng cao, đề phòng sạt lở, chia cắt dài ngày”.

          Mưa lớn gần 1 tuần nay cũng đã gây ngập cục bộ và làm sạt lở tại nhiều điểm trên đường Hồ Chí Minh, đoạn qua thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang khiến giao thông trong sáng ngày 10/10 gần như tê liệt. Ngoài ra, đường lên các xã biên giới cũng bị sạt lở núi gây chia cắt. Các khu dân cư ven núi, đồi bị đất đá đổ xuống, tràn vào nhà, phải sơ tán khẩn cấp. Anh Bùi Thế Anh, Bí thư Huyện Đoàn Nam Giang cho biết, lực lượng thanh niên xung kích các xã Tà Bhing, Tà Pơơ, Đắc Pring, Zuôih, Chơ Chun hỗ trợ các hộ gia đình vận chuyển đồ đạc, thu dọn đất đá, hỗ trợ bà con thu hoạch hoa màu, khắc phục các điểm sạt lở: “Mưa kéo dài trong những ngày qua, trên địa bàn có một số hộ nhà ở gần núi và gần khe suối bị đất đá tràn vào nhà. Một số ruộng nương của bà con cũng bị sạt lở, vùi lấp. Một số tuyến đường bị ảnh hưởng rất nặng nề. Đoàn thanh niên cử lực lượng phối hợp với dân quân trực 24/24 . Khi nhận thông tin bà con gặp vấn đề gì  cần hỗ trợ thì cử lực lượng  đến ngay triển khai những việc cần làm ngay như sơ tán người dân, vận chuyển đồ đạc, tuyên truyền bà con đến nơi an toàn để trú ẩn”

Từ đêm ngày 9 đến nay, trên địa bàn huyện miền núi Nam Trà My có mưa to đến rất to. Hiện, nhiều tuyến đường từ trung tâm huyện lên các xã như Trà Vân, Trà Vinh, Trà Linh, Trà Cang bị sạt lở nặng..chỉ có thể đi bộ. Ông Lê Thanh Hưng, Bí thư Huyện ủy Nam Trà My cho biết, địa phương đề nghị các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn huy động phương tiện phối hợp với lực lượng địa phương khắc phục, thông tuyến tạm thời, đảm bảo việc đi lại cho người dân. Cũng theo ông Hưng, huyện Nam Trà My cũng đã chuẩn bị phương án sơ tán dân vùng nguy cơ lũ quét, sạt lở núi, đồng thời dự trữ đầy đủ lương thực, thực phẩm cùng các nhu yếu phẩm thiết yếu đề phòng mưa lớn gây chia cắt dài ngày: “Bây giờ cũng đã tập trung các lực lượng địa phương khi xảy ra sạt lở, vùi lấp nhà cửa thì kịp thời ứng cứu, sơ tán người dân đến nơi an toàn. Hiện các xã Trà Nam, Trà Linh cũng đã tiến hành di dời một số hộ cùng nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn. Huyện cũng đã phân công các doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn khi xảy ra sạt lở gây ách tắc giao thông thì nhanh chóng khắc phục tạm thời cho người dân có đường đi. Huyện cũng đã chuyển trước lương thực, thực phẩm và những mặt hàng thiết yếu xuống các địa phương từ trước mùa mưa bão để các địa phương chủ động hỗ trợ người dân nếu xảy ra mưa lũ kéo dài”.

Trước diễn biến phức tạp của thời tiết, sáng nay 10.10, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam chủ trì buổi làm việc với Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN) tỉnh về việc khẩn trương chuẩn bị các phương án chủ động ứng phó với mưa lớn. Theo đó, yêu cầu Ban Chỉ huy PCTT các địa phương thực hiện sơ tán dân khẩn cấp ở vùng hạ du sông Vu Gia, hoàn thành trước 18 giờ cùng ngày. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cơ động lực lượng, lập chốt tại huyện Đại Lộc để chỉ huy ứng phó tại khu vực phía bắc gồm các địa phương Đại Lộc, Tây Giang, Đông Giang, Nam Giang. Phối hợp với các đơn vị Quân khu 5 đóng chân trên địa bàn sẵn sàng lực lượng để chủ động xử lý các sự cố./.