Pa chăp hay cớ g’luh tr’nợơp bơơn lưm a va Hồ, đác mắt âng pa căn Cao Huỳnh mai (92 c’moo) nắc hooi tân đhọoch, căh choom pa p’rá dzợ tu rau pr’chăp đhị 65 c’moo dưr chô. K’đhợơng jéh hương, têy ha der tước r’piing bhuốih ava, pa căn Mai truih, c’moo 1954 a đoo nắc muy coh pazêng cán bộ boơn tập kết ooy Bắc lâng bhrợ y tá đhị Bệnh viện tỉnh Thanh Hoá đoọng ting pâh trôông dấc, pa dưah apêê bhrêy tăh.

        Muy ra bu t’ngay x’rịa c’moo 1955, đơn vị a đoo bơơn năl xa nay moon, đâh ra diu t’ngay m’brương nắc pazêng k’rong đhị Ủy ban Kháng chiến lâm thời tỉnh Thanh Hoá, vêy bh’cộ tước lưm. Bêl đếêc, zập ngai cung der loom, đương hớ, rơơm ma nuyh bh’cộ nắc đoo nắc a va Hồ.

        Ra diu t’ngay t’tun, bấc ơk đơn vị vêy zêng lâng y tế, cán bộ, thương binh, bộ đội, học sinh… k’rong coh tang âng Ủy ban kháng chiến lâm thời tợơ đâh. Lâh 7 giờ, loa phát thanh xay moon: a va Hồ tước lưm. Pazêng apêê nắc g’rooh lâng dưr dzoọng pâm bhroọt tu la lâh k’juột lâng bhui har coh loom luônh. Bêl đếêc, a va xập xa nập kaki âng a đoo buôn xập lâng đhép cao su. A va ca văh k’dua “nắc a pêê a chau tớt ặ”. Căh ngai k’dua ngai, zập cha nắc zêng tớt đhị tr’nớt âng đay lâng pa ghit lêy a va Hồ.

        Xang nắc a va tước ting k’bhuh lưm ta mooh lâng p’too: Apêê a chau tước đâu nắc pa zay học tập đoọng coh t’tun nắc bêl k’tiếc k’ruung ơy thống nhất nắc chô pa dưr vel đong ting ca van ca bhộ lâh mơ. Apêê a chau lêy đoàn kết, tr’zup tr’zooi. Cơnh lâng đơn vị âng pa căn Mai nắc bơơn a va Hồ lưm ta mooh: apêê a chau gluh ooy đâu, cha kệêt cơnh đâu vêy mặt zâng? Xang nắc a va k’đươi moon- apêê a chau pa zay â!...

Hay cớ pazêng cr’chăl tợơp lưm ava Hồ, pa căn Mai moon: “Bêl đếêc nắc chiến tranh vêy bấc bh’rợ tr’nêng ha dợ a  va Hồ đớc cr’chăl lướt tợơ Hà Nội moọt ooy Thanh Hoá lưm. Tợơ đếêc bơơn lêy rau k’rang lêy âng ava Hồ, căh choom căh hay a va, pazêng nắc hay tất lang.”

Coh t’tun đâu, căh bơơn trực tiếp xợơng a va Hồ pa prá ha dợ pa căn Mai bấc chu  bơơn lêy a va Hồ đhị tang bhuông păr Gia Lâm. Tu, tợơ c’moo 1960, pa căn Mai bơơn tước pa bhrợ đhị đong máy xe lửa Gia Lâm, Hà Nội đăn tang bhuông păr Gia Lâm. Mơ chu bơơn xợơng xa nay vêy a va Hồ gluh, zập cha nắc coh đong máy dưr dzoọng coh toor c’lâng đoọng cha mệêt lêy tợơ ch’ngai, bơơn lêy a  va ma mông c’rơ, n’căr bhrôông liêm, zập ngai cung bhui  har lâng hâng hơnh căh dzợ cơnh.

 C’xêê 9/1969, bêl xợơng ava Hồ căh dzợ, zập ngai coh prang k’tiếc k’ruung zêng ca ay loom, hay chợơ a va. Nắc pazêng rau crêê tước ava Hồ ơy ting pa căn Mai tước tất lang, nắc đoo pr’đợơ đoọng pa căn Mai ting pa choom học tập lâng tất ang đay ting bhrợ têng cơnh ava Hồ. Xọoc đâu, coh zr’lụ thờ bhuôih a bhô dang, pa căn Mai vêy đớc muy đhị chr’năp bhlầng đoọng thờ ava Hồ.

        C’moo 1975, k’tiếc k’ruung ơy thống nhất, pa căn Mai bơơn chô pa  bhrợ đhị đong máy toa xe Dĩ An, thành phố Dĩ An bhrợ Trưởng phòng y tế âng đong máy. Lâng chr’năp nắc ma nuyh bhrợ têng bhiệc lứch loom, zập đoo c’moo pa căn Mai cung bơơn bh’nơơn nắc ma nuyh bhrợ têng liêm choom bhlầng coh đơn vị. C’moo 1985, pa căn Mai chô đhêy hưu ha dợ căh đhêy ặt cơnh pân lơơng, a đoo dzợ bhrợ têng bh’rợ lơơng nắc Tổ trưởng tổ dân phố 3, zr’lụ phố Thống Nhất, phường Dĩ An, xang đếêc nắc chi hội trưởng k’bhuh pân đil, ting pâh bh’rợ mặt trận, chi hội phó chi hội apêê t’cooh ta ha, hội cựu chiến binh âng zr’lụ phố Thống Nhất.

        Pa căn Mai dzợ bơơn năl tước nắc “ma nuyh liêm loom bhlầng” bêl đớc cr’chăl t’ngay c’xêê, zên bạc đoọng bhrợ bh’rợ liêm loom. Zập c’moo, pa căn Mai zooi zup k’zệt hun pr’hêl đoọng ha pêê pân đil đha rựt, pân đil công nhân ặt coh đong trọ; zooi zup học sinh đha rựt vêy bha ar xrặ tước trường… Pazêng ngai lưm k’đhap zr’năh pâm bhroọt, căh choom tước lưm, nắc a đoo k’đươi chính quyền lêy cha mệêt ghit xang nắc đoọng 2-3 ức đồng zên âng đay zup zooi ha pêê nâu.

        Pa căn Phạm Thị Hằng, Chi hội trưởng Hội chữ thập đỏ zr’lụ phố Thống Nhất đoọng năl, n’đhơ ơy t’cooh đhưr ha dợ zập bh’rợ tr’nêng âng apêê ban, ngành, doàn thể pa căn Mai zêng ting pâh lứch loom, pa bhlầng nắc zup zooi apêê lưm k’đhap zr’năh, căh đhị za nươr: “Azi lang t’tun nắc ta luôn ting pa choom cơnh bh’rợ chr’năp liêm âng a ngăh Cao Huỳnh Mai. Tợơ đếêc pa choom, pa dưr c’năl, k’rong kinh nghiệm đoọng pa dưr c’rơ bh’rợ âng c’la đay.”

        Lâng pazêng chroi k’rong liêm choom âng đay, pa căn Mai cung ơy vinh dự đớp pay cha ner Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy chowng Chiến thắng hạng Nhì lâng bấc cha ner lơơng chiến sĩ vẻ vang, huy chương tu bh’rợ zư lêy c’rơ âng đhanuôr, tu bhrợ âng chữ thập đỏ…

        T’cooh Phạm Ngọc Ẩn, Trưởng ban Tuyên giáo thành phố Dĩ An đoọng năl: “N’đhơ t’cooh đhưr ha dợ pa căn Mai ơy cher đoọng bấc rau đoọng ha vel đong, pa bhlầng nắc đăh bh’rợ ặt đăn lâng đhanuôr. A đoo pa bhlầng k’rang tước apêê đha đhâm c’mor ặt đong trọ, k’rang tước vel đong  vêy bấc đha đhâm c’mor tước chô ặt, năl ghit tr’mông tr’meh âng zập cha nắc đoọng bhrợ bhiệc liêm loom, zup zooi, pa dưr bh’rợ pazêng đhanuôr ting pâh zư lêy rau tệêm ngăn âng k’tiếc k’ruung. Nắc đoo rau cher đoọng liêm ta nih bhlầng coh pr’ặt tr’mông.”

        Zooi lang đay, zooi ma nuyh lơơng- pa căn Mai lêy nắc đoo cơnh ặt ma mông liêm ta nih bhlầng. Nắc cung pazêng rau pa căn Mai ơy pa choom tợơ Chủ tịch Hồ Chí Minh./.

Được gặp Bác là niềm vinh hạnh lớn lao

                                                                                                                                          Thiên Lý

Đã 65 năm trôi qua kể từ ngày vinh dự được gặp Bác Hồ, nhưng bà Cao Huỳnh Mai, ở khu phố Thống Nhất, phường Dĩ An, thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương vẫn nhớ như in lần được gặp Bác Hồ. Ngày đóđược Bác ân cần thăm hỏi, động viên, bà luôn ghi nhớ và phấn đấu thực hiện suốt đời theo gương Bác.

Nhắc lại lần đầu tiên gặp Bác Hồ, khóe mắt bà Cao Huỳnh Mai (92 tuổi) lại rưng rưng, giọng nói như nghẹn lại. Run run cầm que hương thắp lên bàn thờ Bác Hồ, bà Mai kể, năm 1954, bà là một trong những cán bộ được tập kết ra Bắc và làm y tá tại Bệnh viện tỉnh Thanh Hóa tham gia cứu chữa thương binh.

Một chiều cuối năm 1955, đơn vị bà nhận được thông báo, sáng mai tất cả mọi người tập trung tại Ủy ban Kháng chiến lâm thời tỉnh Thanh Hóa, sẽ có lãnh đạo đến thăm. Lúc đó, ai cũng hồi hộp, mong chờ, hy vọng vị lãnh đạo đó là Bác Hồ.

Sáng hôm sau, rất nhiều đơn vị có cả y tế, cán bộ, thương binh, bộ đội, học sinh… tập trung trong khuôn viên của Ủy ban Kháng chiến lâm thời từ rất sớm. Hơn 7 giờ, loa phát thanh thông báo: Bác Hồ đến thăm. Tất cả mọi người đều ồ lên và đứng bật dậy vì quá bất ngờ và hạnh phúc. Lúc đó, Bác mặc bộ đồ kaki quen thuộc và đi dép cao su. Bác khoát tay nói “Thôi các cháu ngồi xuống đi”. Không ai bảo ai, tất cả mọi người đều ngồi xuống vị trí cũ và chăm chú nhìn Bác.

Rồi Bác đến từng khối hỏi thăm và dặn dò: Các cháu ra đây là phải cố gắng học tập để sau này khi thống nhất đất nước sẽ xây dựng quê hương giàu đẹp hơn. Các cháu phải đoàn kết, giúp đỡ nhau. Riêng đơn vị của bà được Bác hỏi thăm: Các cháu ở trong đó ra, rét như thế này có chịu đựng được không? Rồi Bác động viên - Các cháu cố gắng lên nhé!...

Nhớ lại giây phút lần đầu tiên gặp Bác Hồ, bà Mai xúc động: “Thời đó là chiến tranh trăm công ngàn việc mà Bác dành thời gian từ Hà Nội vào Thanh Hóa thăm mọi nguời. Từ đó thấy được sự quan tâm của Bác nên không thể không thể không nhớ, tất cả đều phải nhớ suốt cả cuộc đời”

Sau này, không được trực tiếp nghe Bác Hồ nói chuyện nhưng bà Mai nhiều lần được nhìn thấy Người tại sân bay Gia Lâm. Bởi, từ năm 1960, bà được chuyển sang làm việc tại Nhà máy xe lửa Gia Lâm, Hà Nội ngay sát sân bay Gia Lâm. Mỗi lần nghe tin Bác ra, mọi người trong nhà máy đứng trên lề đường nhìn từ xa, thấy Bác khỏe mạnh, hồng hào, ai cũng rất vui và phấn khởi.

Tháng 9/1969, cả đất nước đau thương khi nghe tin Bác mất. Lúc này, bà được cùng đoàn ra viếng Bác. Đó là những kỷ niệm thiêng liêng về Bác Hồ đã theo bà Mai suốt cuộc đời, là động lực để bà học tập và trọn đời làm theo gương Bác. Hiện nay, trong không gian thờ tổ tiên, bà Mai dành một vị trí trang trọng để thờ Bác Hồ.

Năm 1975, đất nước thống nhất, bà Mai được chuyển về công tác tại Nhà máy toa xe Dĩ An, thành phố Dĩ An làm Trưởng phòng y tế của nhà máy. Năm nào, bà Mai cũng đạt danh hiệu lao động xuất sắc. Năm 1985, bà về hưu nhưng không nghỉ ngơi mà tự nguyện “vác tù và hàng tổng” với nhiệm vụ - Tổ trưởng tổ dân phố 3, khu phố Thống Nhất, phường Dĩ An, sau đó là chi hội trưởng hội phụ nữ, tham gia công tác mặt trận, chi hội phó chi hội người cao tuổi, hội cựu chiến binh của khu phố Thống Nhất.

Bà Mai còn được biết đến là “cô tiên nhân hậu” khi dành nhiều thời gian, tiền bạc làm công tác từ thiện. Mỗi năm, bà giúp đỡ hàng chục phần quà cho phụ nữ nghèo, nữ công nhân nhà trọ; hỗ trợ học sinh nghèo tập sách đến trường… Những trường hợp gặp khó khăn đột xuất, bà nhờ chính quyền xác minh rồi chuyển từ 2 đến 3 triệu đồng để giúp đỡ.

Bà Phạm Thị Hằng, Chi hội trưởng Hội Chữ thập đỏ khu phố Thống Nhất cho biết, dù đã lớn tuổi nhưng mọi công việc của các ban ngành, đoàn thể bà Mai đều tham gia rất nhiệt tình, đặc biệt là giúp đỡ hoàn cảnh khó khăn, cơ nhỡ:“Các cô thế hệ đi sau luôn học theo tấm gương sáng của cô Cao Huỳnh Mai. Từ đó học hỏi, trao dồi kiến thức, kinh nghiệm để trong công tác phát huy được khả năng của mình”)

Bà Mai đã được tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huy chương Chiến thắng hạng Nhì và nhiều danh hiệu chiến sĩ vẻ vang, huy chương vì sự nghiệp bảo vệ sức khỏe nhân dân, vì sự nghiệp chữ thập đỏ…

Ông Phạm Ngọc Ẩn, Trưởng ban Tuyên giáo thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương cho biết: “Dù tuổi đã cao nhưng bà Mai cống hiến rất nhiều cho địa phương, nhất là công tác gần dân, giúp dân, sát dân. Bà đặc biệt quan tâm đến các bạn thanh niên nhà trọ, quan tâm đến địa bàn có đông thanh niên nhập cư, nắm bắt hoàn cảnh từng người để làm từ thiện, phát động toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc. Đó là sự cống hiến nhưng rất giản dị, rất khiêm tốn, tỏa sáng giữa đời thường”

Giúp đời, giúp người - bà Mai coi đó như lẽ sống. Đó cũng là những gì bà Mai học được từ Chủ tịch Hồ Chí Minh./.