Pr’luh c’ray Covid-19 dưr vaih cớ bhrợ bâc doanh nghiệp coh thành phố Đà Nẵng lâng tỉnh Quảng Nam bh’nhăn zr’năh k’đhap. Đhị Zr’lụ Công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, apêê doanh nghiệp ngành ơ ih, day giày đơơng pa câl ooy lơơng  ăt đhị đhr’năng bil bal. Doanh nghiệp k’đhap zr’năh ting glụ pr’ăt tr’mông âng k’rơ bhâu công nhân công pa bhlâng zr’năh k’đhap.

A moó Alăng Thị Bôi dh’rưah lâng đha đhi đay năc Alăng Thị Băng tơợ chr’hoong da ding ca coong Đông Giang xiêr zươc pa bhrợ công nhân đhị Công ty Giày Rieker, Zr’lụ Công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc k’zêt c’moo đâu. Bâc c’moo tr’nơơp, Công ty Giày Rieker choom bhrợ cha tu cơnh đêêc pr’ăt tr’mông z’zăng m’bứi. Bh’dzang moot c’moo 2020, ta luôn 2 g’luh pr’luh cr’ay tươc bhrợ ha doanh nghiệp  lum zr’năh k’đhap, pr’ăt tr’mông âng 2 dhi noo cơng cơnh đêêc zr’năh k’đhap căh cơnh.

Bơr nhi đoo vă 2 bêệ phòng trọ tr’đăn coh 1 acoon c’lâng k’tứi đhị zr’lụ công nghiệp ch’ngai dâng 1 cây số. Zâp phòng căh âi mă tươc 10mét vuông. A moó Bôi vêy 3 p’nong ca coon k’tứi, a moó Băng vêy 1 p’nong. Bơr đhi noo ma za nươr dh’rưah coh bâc t’ngay pr’luh cr’ay.

A moó Bôi xay moon, đhr’nong đong trọ n’nâu năc đhị đoọng g’đâu p’răng boo ha nhi đoo coh k’noọ 10 c’moo xiêr ooy đâu pa bhrợ. T’ngay đêêc, cơnh lâng rơơm kiêng vêy bơơn pa chô z’zăng lâh, a moó Bôi xiêr đâu đoọng bhrợ công nhân ơ ih đhị Công ty Giày Rieker. Bâc c’moo tr’nơơp, đợ zên lương bơơn đơp đhiêp zâp ha a đoo ma moong. R’dợ 3 p’nong ca coon n’niên lâng dưr pậ,  ađoo t’ha c’moo đâu 6 c’moo, a đoo k’tứi bhlâng năc đhiêp c’moo, năc muy c’la đay k’rang băn par, tu cơnh đêêc zâp c’xêê k’rang đoọng cha học ha ca coon căh zâp prang.

A moó Bôi hay cớ, bêl n’niên k’coon t’lach bơơn n’niên bơr pêê t’ngay  năc a moó ca ay ăt viện k’noọ muy c’xêê, coh ch’đhung a moó năc đhêêng 2 pêê r’bhâu hơớ, amoó zươc tợơ apêê bác sĩ chô đoọng lươt pa bhrợ m’đhang bệnh viện căh đoọng. n’đhơ cơnh đêêc, bâc c’xêê t’ngay zr’năh k’đhap n’năc công căh  mơ cr’đơơng âng pr’luh cr’ay g’luh n’nâu. Bâc c’xêê âi, a moó Bôi năc đhêy pa bhrợ ăt coh đong, căh vêy râu pa chô, ma nưih đăn đêêc ca er chroi đoọng m’bứi bhơi r’veh, pr’chơh pr’loong, a moó Bôi vă p’xoọng zên đoọng k’rang ha pêê ca coon. “ Bêl a hay lươt pa bhrợ zâp t’ngay, lương bơơn k’noọ 6 ưc. G’luh n’nâu pr’luh cr’ay, năc muy lươt bhrợ bơr pêê t’ngay a năm, c’xêê năc a hay bơơn 500 r’bhâu đồng công căh năl câl đươi ng’cơnh”, a moó Bôi xay moon.

Bâc t’ngau coh g’luh pr’luh cr’ay Covid-19, apêê ca coon lâng a moó Bôi năc muy coon cha mì tôm. Đanh đanh ca coon t’mooh ca căn lêệ a xiu, a moó năc gr’hoot moon lâng pêê ca coon brương tr’nu ha dợ đay câl. Brương tr’nu n’năc cơnh lâng a moó lâng apêê ca coon bêl đâu công căh năl ghit bêl ooy, pa bhlâng năc bêl pr’luh cr’ay công dzợ ga ving prang pr’ăt tr’mông âng apêê công nhân cơnh a moó. A moó Bôi xay moon “Vel đong ca er đoọng ch’neêh, a cu hơnh bhlâng, n’đhang công căh vêy râu cha, tu cơnh đêêc uh mì tôm đoọng ha pêê p’niên đoọng buôn pêê lơơn. T’ngay n’đoo năl t’ngay n’năc.”

Đhị đăn phòng trọ âng a moó Bôi, a moó Alăng Thị Băng (đha đhi Bôi) công căh mơ lâh. Dzuut cr’hô đhị mang, a moó Alăng Băng truih, đhị đâu đanh lâh 3 c’moo, a moó tơợ Đông Giang xiêr ooy đâu pa bhrợ đhị Công ty Giày Rieker. Bâc t’ngay tr’nơơp ch’ngai đong, a moó ma mông đhị râu zr’năh xr’dô, ngoop ngap. A moó kiêng muy cha năc vel đong coh dup âng tỉnh Quảng Nam. Bơr a nhi ma mông dh’rưah cơnh dic điêl. Xang n’năc a moó ăt k’đhap, n’niên a mọi Alăng Thị Thanh Trúc.

A mọi Truc căh loon pr’ang năc ca conh lâh dưr mut. Tu cơnh đêêc năc a moó Băng căh đơc đh’nơc ting tô ca conh năc pay tô ca căn. “ Ca conh vêy băn ca coon bơơn muy t’ngay a ôt pay tô ca conh. Apêê c’moo l’lăm lươt pa bhrợ công nhân, zâp c’xêê bơơn 4 tươc 5 ưc đồng, vêy c’xêê bơơn 6 ưc đồng. n’đhang dap tơợ tơơp hân noo pr’luh tươc đâu râu pa chô năc vêy đoo c’xêê đhêêng 750 r’bhâu đồng. C’xêê 8 năc a hay bhrợ 1 tuần a năm, công ty chroot đoọng 1.500.000 đồng. mơ đêêc đhiêp  đoọng zên học ha ca coon a năm.” A moo Băng xay moon.

G’luh pr’luh cr’ay g’luh 2 năc bơơn ngoop m’bứi, Công đoàn zâp câp coh tỉnh Quảng Nam pa zum lâng chính quyền, măt trận, đoàn thể vel đong p’too moon apêê c’la trọ pa xiêr zên vă trọ ha công nhân. Bơr phòng trọ âng bơr đhi noo Alăng Thị Bôi lâng Alăng Thị Băng công bơơn pa xiêr muy pâng ( tơợ 500 r’bhâu đồng xiêr dzợ 250 r’bhâu đồng muy phòng). A moó Alăng Thị Bôi moon: “ Công pr’đoọng apêê c’la trọ ca er pa xiêr zên vă đong ha dang căh, căh năl pay zên đhị ooy đoọng chroot. Apêê t’ngay đâu năc zươc vă âng apêê đhi amoó coh công ty. Ch’nêêh lưch năc tươc quán đăn đâu zươc pay nợ mì tôm chô uh cha. Rơơm kiêng ng’cơnh choom công ty rach pa bhrợ cớ cơnh c’xu đoọng a zi công nhân doó lâh zr’năh./.”

Hai chị em công nhân Cơ Tu sống lay lắt giữa mùa dịch

                                            (Theo Cuộc sống an toàn)

Câu chuyện về hai chị em công nhân người Cơ Tu ở huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam hiện đang làm việc tại Khu Công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cho thấy sự nghèo khó vẫn còn đeo bám cuộc sống miền núi. Chuyện mục “Chuyện chị em mình” tuần này, chị em và bà con tìm hiểu về những khó khăn của người lao động do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thông qua cuộc sống của 2 chị em công nhân Cơ Tu hôm nay. 

Dịch Covid-19 bùng phát trở lại khiến nhiều doanh nghiệp ở thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam thêm điêu đứng. Tại Khu Công nghiệp Điện Nam - Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, các doanh nghiệp ngành may, da giày xuất khẩu đứng trước bờ vực phá sản. Doanh nghiệp khó khăn kéo theo đời sống của hàng ngàn công nhân cũng hết sức bấp bênh.

Chị A Lăng Thị Bôi cùng em gái mình là A Lăng Thị Băng từ huyện miền núi Đông Giang xuống xin làm công nhân tại Công ty Giày Rieker, Khu Công nghiệp Điện Nam- Điện Ngọc gần chục năm nay. Những năm đầu, Công ty Giày Rieker “ăn nên làm ra” nên cuộc sống có phần dễ thở. Bước vào năm 2020, liên tiếp 2 đợt dịch ập đến khiến doanh nghiệp hoạt động cầm chừng, cuộc sống của 2 chị em vì thế mà thiếu thốn trăm bề.

Hai chị em thuê 2 phòng trọ liền kề trong 1 con hẻm nhỏ cách khu công nghiệp chừng 1 cây số. Mỗi phòng chưa đến 10m2, bên trong ngổn ngang chăn gối, xoong, chảo. Chị Bôi có 3 đứa con nhỏ, chị Băng có 1 đứa. Hai chị em nương tựa nhau trong những ngày dịch bủa vây.

Chị Bôi tâm sự, căn phòng trọ này là nơi che nắng che mưa cho chị trong gần 10 năm xuống “miền xuôi” lập nghiệp. Ngày đó, với mong muốn có được thu nhập khá hơn, chị Bôi khăn gói rời quê để làm công nhân may tại Công ty Giày Rieker. Những năm đầu, số tiền lương nhận được vừa đủ cho chị trang trải cuộc sống. Sau này, lần lượt 3 đứa con chào đời, đứa lớn nhất năm nay đã lên 6, đứa bé vừa tròn 13 tháng tuổi, lại một mình lo toan nên mỗi tháng chi phí lo cho các con ăn học lại thiếu trước hụt sau.

Chị Bôi nhớ lại, khi sinh đứa út được vài ngày thì chị đổ bệnh phải nằm viện gần một tháng, trong túi chị chỉ vỏn vẹn vài đồng, chị xin các bác sĩ được về để đi làm nhưng bệnh viện không cho. Vậy nhưng, những tháng ngày khó khăn đó vẫn chưa thấm vào đâu so với ảnh hưởng từ dịch bệnh. Nhiều tháng rồi, chị Bôi phải nghỉ việc ở nhà, không có thu nhập, hàng xóm thương tình giúp đỡ bữa rau bữa cháo, chị Bôi vay mượn thêm tiền để xoay xở lo cho các con. “Ngày trước đi làm đều, lương tháng được gần 6 triệu đồng. Đợt này dịch, chỉ đi làm được vài ngày, tháng rồi được 500 ngàn đồng cũng không biết tiêu sao”, chị Bôi tâm sự.

Nhiều ngày trong đợt dịch Covid-19, các con và chị Bôi chỉ ăn tạm qua bữa bằng mì tôm. Thỉnh thoảng các con hỏi mẹ về thịt cá, chị lại hứa với lũ trẻ là bữa nào rồi sẽ mua. Bữa nào đó với chị và các con lúc này cũng không thể xác định được, nhất là khi dịch bệnh vẫn còn “bủa vây” cuộc sống của những công nhân như chị. Chị Bôi chia sẻ: “Địa phương thương tình tặng gạo, tôi mừng lắm, nhưng rồi cũng không có gì ăn, nên chế mì tôm cho mấy đứa nhỏ dễ ăn hơn. Được ngày nào hay ngày đó đã”.

Cạnh phòng trọ của chị Bôi, chị A Lăng Thị Băng (em gái chị Bôi) cũng không khá hơn là mấy. Đưa tay gạt những giọt mồ hôi trên trán, chị A Lăng Thị Băng kể trong nước mắt,  cách đây hơn 3 năm, chị lặn lội từ vùng cao Đông Giang xuống xin việc tại Công ty Giày Rieker. Những ngày đầu xa nhà, chị sống trong nỗi cô đơn, trống vắng. Chị đem lòng yêu người đàn ông quê ở một huyện trung du của tỉnh Quảng Nam. Hai người sống với nhau như vợ chồng. Sau đó chị mang bầu, sinh ra bé A Lăng Thị Thanh Trúc.

Bé Trúc chưa kịp chào đời thì người bạn đời đã bỏ đi. Chính vì thế mà chị Băng không đặt tên con theo họ cha mà lấy họ mẹ. “Ổng có nuôi con được bữa mô đâu mà lấy họ cha. Mấy năm trước đi làm công nhân, mỗi tháng được 4 đến 5 triệu đồng, có tháng được 6 triệu đồng. Nhưng kể từ đầu mùa dịch đến nay thu nhập có tháng chỉ có 750 ngàn đồng. Tháng 8 vừa rồi đi làm được 1 tuần, công ty trả cho 1.500.000 đồng. Chừng ấy vừa đủ đóng tiền học cho con thôi”, chị Lăng tâm sự.

Đợt dịch thứ hai tạm lắng xuống, Công đoàn các cấp ở tỉnh Quảng Nam phối hợp với chính quyền, mặt trận, đoàn thể địa phương vận động các chủ nhà trọ giảm giá phòng thuê trọ cho công nhân. Hai phòng trọ của hai chị A Lăng Thị Bôi và A Lăng Thị Băng cũng được giảm một nửa giá (từ 500 ngàn đồng xuống còn 250 ngàn đồng mỗi phòng). Chị A Lăng Thị Bôi nói: “Cũng may mà các chủ nhà trọ thương tình giảm giá chớ không biết lấy đâu ra tiền để trả. Mấy bữa ni phải mượn tạm của chị em trong công ty. Gạo hết thì ra mấy quán gần đây mua nợ mì tôm về ăn. Mong muốn sao cho công ty hoạt động trở lại bình thường để công nhân tụi em đỡ khổ”./.

Chị A Lăng thị Bang