Đông pậ ta bhrợ cóh cr’loọng mưy da ding đhị vel Gun, chr’val Đàm Thuỷ, chr’hoong Trùng Khánh, boong gợp Ngườm Ngao nắc mưy ooy đợ hun pr’hêl chr’nắp âng a’bhưy a’lụ t’váih đoọng ha Cao Bằng. MoÓt ooy boọng gợp, ta mooi nắc choom lướt vốch lêy chi’ớh lâng đợ đhị thạch nhũ lâng đợ đhêl laliêm bấc pr’hoọm. Hân đhơ cơnh đêếc, hân đhơ ơy bấc chu lướt ooy đâu nắc lâng amoó Trần Kim Cúc nắc zâp râu hạ tầng cóh đâu cung cơnh bh’rợ du lịch đhị boọng gợp Ngườm Ngao zêng lêy cắh râu vêy tr’xăl. Đợ điện tr’ang m’bứi, ha dợ c’lâng lướt dzợ ki tiêr, k’đhạp lướt vốch, lấh mơ nắc lâng đợ c’bhúh vêy apêê t’coóh t’ha lướt vốch zr’nắh bhlâng: “Lêy plêệng k’tiếc cóh đâu laliêm, hân đhơ cơnh đêếc, k’rong bhrợ cóh đâu cắh ơy liêm crêê, c’lâng lướt zr’nắh, điện ang đoọng lêy cha’mêết liêm zâp cóh đâu cung cắh váih, zên vé moót lêy bấc ha dợ cắh váih manứih k’đơơng đoọng c’lâng”.

Bơơn xay moon nắc tran đác tự váih liêm bhlâng cóh Việt Nam, Bản Giốc ắt đhị zr’lụ k’noong k’tiếc Việt-Trung, cóh vel đông chr’val Đàm Thuỷ, chr’hoong Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. tước ooy tran Bản Giốc, tơợ ch’ngai ta mooi nắc ơy xơợng xa nưl đác hooi ga hô ga hăm. Đợ đác xiêr hooi k’rơ bấc đhị zâp c’cọ đhêl vôi, bhrự váih đợ g’doóc đác bhoọc liêm bhrợ apêê lêy kiêng lêy cắh dzợ cơnh. Hân đhơ cơnh đêếc, acoon c’lâng đoọng ta mooi chô lêy đhị tran đác nâi xoọc đâu nắc ma hư zớch bấc, plêệng p’răng nắc brung brăng, boo nắc ki tiêr. Zâp bh’rợ pa câl cóh đâu cung cắh liêm crêê, chấc ma tự bhrợ acoon pợ cắh laliêm, zâp râu bh’nơơn pr’đươi du lịch cắh liêm zâp, k’rong bhrợ k’tứi, trình độ k’đhơợng zư cung cắh liêm dal, bh’nơơn pr’đươi du lịch dzợ đha’rứt, cắh ơy bhrợ têng liêm choom đợ râu ơy váih liêm cóh đâu, đợ đhị t’mêê, pr’hay âng cruung đác, pr’hoọm laliêm lâng zâp râu chr’nắp ơy váih cóh vel đông xoọc bhrợ bil râu liêm chr’nắp âng tran đác nâu. Anoo Thân Văn Hùng, ta mooi tước tơợ Hà Nội đoọng năl: “Tran đác liêm, hân đhơ cơnh đêếc, ta bhrợ cắh ơy liêm crêê cơnh, dzợ cơnh đêếc ahay, lêy k’rong bhrợ bấc râu ooy đắh ôộm cha, chi’ớh nắc liêm pr’hay lấh mơ”.

Zr’lụ du lịch tran Bản Giốc nắc mưy ooy đợ đhị ta moon đoọng ha đợ râu cắh liêm crêê đắh bh’rợ bhrợ têng du lịch xoọc đâu âng Việt Nam. Lấh mơ đợ bhiệc ooy đắh cơ chế, chính sách t’pấh k’rong bhrợ, padưr pa’xớc, p’cắh du lịch cắh ơy liêm choom, nắc zêng lêy zâp bh’nơơn pr’đươi du lịch ooy k’tiếc k’ruung dzợ đha’rứt cắh ơy liêm crêê cơnh râu âng a’bhưy t’váih đoọng liêm pr’hay. Bơr pêê ta’mooi tước đắh Hải Phòng xay moon: “Pa đhang moon cơnh acu cóh Hải Phòng lướt ooy đâu, ha dang kiêng đhêy ặt cóh đâu nắc lêy chấc đợ đhị đông ắt cắh cậ đợ đhị choom ắt đhêy, ôộm cha.. hân đhơ cơnh đêếc, cóh đâu cắh ơy váih”.

“Cóh đâu cung dzợ lêy cơnh ahay, zâp đắh du lịch vêy đhr’năng k’rong bhrợ ooy đâu, lêy bhrợ pa xoọng bấc lấh mơ nắc vêy liêm pr’hay lấh”.

Ooy c’xêê 8/2017, Thủ tướng Chính phủ nắc ơy đoọng bhrợ têng zr’lụ trung tâm du lịch tran đác Bản Giốc. Nâu đoo nắc bhiệc bhrợ chr’nắp đoọng âng đơơng cóh đâu dưr váih nắc đhị du lịch bha lâng âng tỉnh Cao Bằng lâng k’tiếc k’ruung hêê, padưr pa xớc pr’ắt tr’mung. T’coóh Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Trùng Khánh, Trưởng ban k’đhơợng zư zr’lụ du lịch tran đác Bản Giốc đoọng năl: “Zên bác bhrợ têng xoọc đâu k’đhạp bhlâng, hân đhơ cơnh đêếc cắh vêy k’đhạp ha dợ cắh vêy c’lâng bhrợ pa liêm. Tỉnh cung cơnh chr’hoong ơy vêy c’lâng t’đang k’đươi xã hội hoá, tợơ zâp đông k’rong bhrợ lâng zâp doanh nghiệp. Nắc lêy cha’mêết, zước nhăn zên”.

Ha dang vêy râu k’rong bhrợ têng liêm crêê, ooy cr’chăl nâu a’tốh du lịch Trùng Khánh, Cao Bằng nắc vêy đợ râu tr’xăl liêm choom chrooi pa’xoọng zư lêy lâng bhrợ padưr râu chr’nắp văn hoá cóh vel đông zr’lụ k’noong k’tiếc, pa liêm lâng zư nhâm mâng quốc phòng, an ninh k’tiếc k’ruung, lêy chô bhrợ padưr c’lâng k’noong k’tiếc têêm ngăn, zr’ziêng lâng padưr pa’xớc./.

Cao Bằng: 
Du lịch Thác Bản Giốc cần đầu tư xứng tầm

  Diệp Anh

  Không chỉ nổi tiếng với những địa danh như suối Lê Nin, núi Các Mác, rừng Trần Hưng Đạo… Cao Bằng còn níu chân du khách bởi động Ngườm Ngao, thác Bản Giốc. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại, việc khai thác các điểm du lịch này còn nhiều hạn chế, chưa xứng tiềm năng và mang tính chất tự phát. 

       Tọa lạc trong lòng một quả núi ở bản Gun, xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, động Ngườm Ngao là một trong những món quà vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho Cao Bằng. Bước vào động, du khách có thể tha hồ phiêu lưu với thế giới thạch nhũ và những cột đá rực rỡ sắc màu. Tuy nhiên, dù đã nhiều lần đặt chân đến đây nhưng với chị Trần Kim Cúc thì hệ thống cơ sở hạ tầng cũng như công tác làm du lịch tại động Ngườm Ngao hầu như không có gì thay đổi. Hệ thống ánh sáng quá ít trong khi lối đi vẫn còn trơn trượt khiến cho việc di chuyển của khách du lịch, đặc biệt với những đoàn có nhiều người cao tuổi hết sức khó khăn. “Khung cảnh thiên nhiên ở đây thì rât là đẹp, tuy nhiên đầu tư ở đây không được tốt, đường xá đi lại còn khó, điện đóm để quan sát được hết khung cảnh tự nhiên đẹp thì chưa có, gia vé thu hơi đắt mà lại không có hướng dẫn viên”.

Được đánh giá là thác nước tự nhiên đẹp nhất Việt Nam, Bản Giốc nằm ở khu vực biên giới Việt - Trung, thuộc địa phận xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Đến thác Bản Giốc, từ xa du khách đã nghe thấy tiếng nước chảy ầm ào vang động cả một vùng rộng lớn. Những khối nước lớn đổ xuống qua nhiều bậc đá vôi, tạo thành những màn bụi nước trắng xóa, mờ ảo như cảnh thần tiên, say đắm lòng người. Song con đường để du khách đến chiêm ngưỡng cảnh thác hiện đang xuống cấp nghiêm trọng, trời nắng thì bụi, trời mưa thì lậy lội. Các hoạt động buôn bán diễn ra trong tình trạng khá lộn xộn, những ki ốt lụp xụp tự phát, các sản phẩm du lịch chưa đủ hấp dẫn; quy mô đầu tư nhỏ, trình độ quản lý hạn chế, sản phẩm du lịch còn nghèo nàn, chưa khai thác được tiềm năng, những điểm độc đáo, mới lạ, kỳ vỹ của thiên nhiên, bản sắc và các giá trị văn hóa địa phương đang làm mất đi vẻ đẹp của thác nước hùng vĩ. Anh Thân Văn Hùng, du khách đến từ Hà Nội cho biết: “Thác thì rất  đẹp, nhưng mô hình làm chưa được, vẫn còn hoang sơ, có thể yêu cầu đầu tư nhiều thứ vào hàng ăn, giải trí thì sẽ tốt hơn”.

Khu du lịch Thác Bản giốc chỉ là một trong những ví dụ điển hình cho những bất cập trong công tác làm du lịch hiện nay của Việt Nam. Ngoài những vấn đề thuộc về cơ chế, chính sách thu hút đầu tư; xúc tiến, quảng bá du lịch chưa hiệu quả; thì hầu hết các sản phẩm du lịch trong nước còn nghèo nàn chưa xứng tầm với tài nguyên thiên nhiên phong phú. Một số du khách đến từ Hải Phòng bày tỏ:“Ví dụ như mình ở Hải Phòng lên, nêu mà muốn nghỉ ở đây thì mình phải tìm những cái nhà nghị hoặc là những cái chỗ để nghỉ ngơi, ăn uống nhưng ở đây vẫn chưa có”.

       “Ở đây cũng hơi sơ sài, các bên du lịch có khả năng đầu tư vào đây thêm thêm nhiều thì tốt hơn”.

      Trong tháng 8/2017, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt quy hoạch khu trung tâm du lịch thác Bản Giốc. Đây là việc làm cần thiết nhằm đưa nơi đây trở thành trọng điểm du lịch của tỉnh Cao Bằng và quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Trùng Khánh, Trưởng ban Quản lý khu du lịch Thác Bản Giốc cho biết: “Nguồn lực đầu tư hiện nay rât là khó, nhưng mà không phải vì khó mà không có hướng khắc phục. Tỉnh cũng như huyện đã có hương kêu gọi đầu tư xã hội hóa, từ các nhà đầu tư và các doanh nghiệp. Sẽ chủ động, huy động các nguồn vốn”.

Nếu có sự quy hoạch và đầu tư bài bản, trong thời gian tới du lịch Trùng Khánh, Cao Bằng sẽ có những đổi thay tích cực góp phần gìn giữ và làm tăng giá trị văn hóa bản địa khu vực biên giới, củng cố và giữ vững quốc phòng, an ninh quốc gia, tiến tới xây dựng đường biên hòa bình, hữu nghị và phát triển./.