Cóh vel Sơn Hải, chr’val Nam Sơn, chr’hoong Ba Chẽ, pr’loọng đong a noo Đặng Minh Thu bơơn ra pặ nắc pr’loọng đong đha rựt bhlâng. 28 c’moo cơnh lâng 3 p’nong ca coon, cắh vêy k’tiếc pa bhrợ, prang c’moo lướt bhrợ đoọng ha pêê n’lơơng tu cơnh đêếc n’đhơ t’bhlâng c’bơớch mơ ooy công cắh zấp đoọng 5 cha nắc cha cha cóh pr’loọng đong. Bêl chủ trương zooi đoọng zên pa dưr tr’mông tr’mêếh vel bhươl t’mêê bơơn xay bhrợ, xang bấc ha dum cắh choom bệch pị, a noo nắc vặ 200 ức đồng đoọng k’rong băn c’roóc. Cóh bha nụ vel đha rựt da ding ca coong n’nâu, bh’rợ n’nâu bơơn moon nắc  bh’rợ cr’pân n’đhang a noo Đặng Minh Thu công mâng loom lâng râu bh’rợ âng đay bhrợ, lâng loom grơơ, dhd’rứah lâng râu zay bhrợ têng âng pr’loọng đong a noo âi bơơn pa chô dưm. Nắc tơợp cơnh lâng 10 p’nong c’roóc, xang bấc c’moo pa bhrợ, a noo âi mặ chroót k’nọo lứch zên ta vặ  nắc cóh c’roọl công dzợ 22 p’nong c’roóc, 10 p’nong t’rí, a noo Thu đoọng năl: “Nâu câi  acu dzợ nợ 50 ức hơớ ạ. A cu dzợ p’niên đha rựt nắc choom pa bhrợ ta têng, mâng loom ooy c’rơ âng đay t’bhlâng t’bơơn zấp c’moo 7 tước 80 ức đồng. Xoọc công dzợ bấc ngai đha rựt lấh a cu. A cu âi mặ bhrợ têng cơnh đâu nắc bhrợ bha ar zước z’lấh đha rựt đoọng zấp đoo pr’loọng đh’rứah t’bhlâng z’lấh đha rựt”.

Mr’đoo vel lâng a noo Thu nắc díc điêl a noo Đặng Sơn Vĩnh lâng a moó Lý Thị Vinh, ma nứih Dao Thanh Y, chr’val Nam Sơn công âi bhrợ bha ar zước glúh đhị c’bhúh pr’loọng đha rựt. n’dhdơ bh’rợ cha,  âng díc điêl a noo, a moó bấc nắc za nươr ooy bh’rợ loó n’căr keo, n’đhang xang k’noọ 10 c’moo ma mông đhị râu zooi đoọng, díc điêl a noo mr’cơnh loom t’bhlâng z’lấh: “Công năl nắc cắh zấp pr’đơợ đoọng ca van n’đhang zấp c’moo công đấc ooy chr’val đớp pr’hêl pr’loọng đha rựt nắc a cu lêy ca chít bhlâng. Tu cơnh đêếc a cu công xrắ bhrợ bha ar z’lấh đha rựt.

“Pr’ặt tr’mông âng cu nâu câi doó dzợ kiêng nhà nước zooi đoọng dzợ. Âi vêy bh’rợ n’hâu choom bơơn zên cơnh lướt xây, bhrợ keo, p’zay bhrợ têng  nắc vêy mặ z’lấh đha rựt….”

Lấh 100 pr’loọng đha nuôr cóh chr’hoong đha rựt Ba Chẽ âi ma bhrợ bha ar z’lấh đha rựt, dưr z’lấh lâng loom grơơ âng đay vêy ma nứih p’niên k’rơ lâng ma nứih ga rứa t’coóh. Cơnh lâng a pêê, n’đhơ băn rơơi cắh cậ ch’chóh b’bêệt zêng choom z’lấh đha rựt nhâm mâng công nắc đoo zay bhrợ têng. T’coóh Nguyễn Công Quyền, Phó Chủ tịch UBND chr’hoông Ba Chẽ đoọng năl đoọng vêy bơơn bh’nơơn cơnh đêếc,  cơnh lâng chr’hoong  đha rựt bhlâng tỉnh Quảng Ninh nắc muy g’lúh “ cách mạng”, tu cắh vêy nắc bha ar zước z’lấh đha rựt n’đoo công bơơn ơơi đoọng, zấp đoo choom bơơn ch’mêệt lêy đhị apêê xa nay pa xiêr đha rựt bấ n’đắh đoọng k’đhơợng nhâm apêê pr’loọng đong vêy pr’ặt tr’mông yêm têêm, bơơn đươi dua apêê dịch vụ, xã hội chr’nắp lâng pa bhlâng nắc doó choom rạch đha rựt cớ: “Pa xiêr đha rựt nắc cắh bhrợ cơnh cr’đơơng cr’lơng. Tu ha dang bhrợ ting cr’lơng nắc apêê rạch đha rựt cớ đơớh bhlâng. Bh’nơơn n’nâu nắc k’rong pa zêng âng bấc c’moo bêl chính quyền zooi đoọng n’đắh pr’đươi bhrợ têng, apêê zên bạc lâng chr’nắp bhlâng nắc c’năl âng đha nuôr năl đha rựt nắc zr’nắh k’đháp, đha rựt nắc da dô tu cơnh đêếc bhrợ t’váih đoọng ha zấp pr’loọng z’lấh đha rựt pa dưr tr’mông tr’mêếh. lâng apêê đoo nắc âi ma xrắ bha ar cắh vêy tu râu k’đươi k’đhơợng xay moon bhrơợng.”

Pa xiêr đha rựt nắc bh’rợ ga mắc âng pa zêng hệ thống chính trị lâng nắc 1 cr’noọ xa nay đoọng xay moon râu pa dưr ân k’tiếc k’ruung. C’năl tr’xăl t’mêê, nắc pr’đơợ đoọng z’lấh đha rựt đơớh bhlâng, ha dưr dal chất lượng pr’ặt tr’mông. N’đhơ cơnh đêếc, bh’rợ zêl ha ul đha rựt âng k’tiếc k’ruung hêê công dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp bêl đhị đâu đhị tốh công dzợ vêy t’rúih kiêng ặt đhị apêê pr’loọng đha rựt. Tâu choom moon bhlâng lâng choom xay moon lấh nắc bh’rợ bhrợ n’nâu, nắc tước tơợ apêê ngai nân năl n’đắh chính sách, kiêng k’nộ pay tơợ apêê râu t’đui đoọng âng ma nứih đha rựt cơnh  râu xay moon âng Bộ trưởng Bộ Lao động, Thương binh lâng Xã hội, Đào Ngọc Dung đhị pr’họp prá xay Nghị quyết âng Quốc hội n’đắh bh’nơơn 2 c’moo xơợng brhợ cr’noọ cr’niêng pa xiêr đha rựt nhâm mâng tước c’moo 2020: “Vêy đoo nắc đợ chr’hoong âi z’lấh đha rựt, n’đhang x’ría công đhơ vơ, cán bộ chr’hoong zước đươi dua chế độ ting Nghị quyết 30a ( Nghị quyết n’đắh zooi đoọng bh’rợ pa xiêr đha rựt đơớh lâng nhâm mâng cơnh lâng 61 chr’hoong đha rựt). Pa ghít cơnh muy bơr chr’val cóh Nam Định, muy bơr chr’val, vêy Chủ tịch chr’val đoọng ca coon a nại lướt bhrợ acoon băn  đoọng t’moọt ooy pr’loọng đha rựt, choom đươi dua chính sách n’nâu. Âi vêy CHủ tịch chr’val lướt ặt tù tu bh’rợ n’nâu. Zấp đoo zêng bơơn đươi dua liêm ta níh ting crêê quy định âng pháp luật”.

Bấc ngai bhrợ bha ar zước z’lấh đha rựt n’đhơ bấc hắt công pa bhlâng choom bơơn xay moon hơnh déh chăp lêy a pêê đoo. Tu cơnh lâng apêê đoo, n’đhơ pr’ặt tr’mông dzợ bấc râu zr’nắh k’đháp bấc râu n’đhang apêê đoo doó vêy đha rựt n’đắh loom luônh liêm ta níh lâng năl chăp c’la đay./.

Tự trọng để thoát nghèo

                                    Vũ Miền

Tự giác làm đơn xin thoát nghèo không còn là câu chuyện hi hữu, nhưng với huyện miền núi Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh việc hơn 100 hộ dân tự viết đơn xin thoát nghèo đã cho thấy những chuyển biến tích cực trong nhận thức về công tác xóa đói, giảm nghèo. Càng có ý nghĩa hơn khi hơn 100 hộ này là người dân tộc thiểu số Tày, Nùng, Dao… Họ đang từng ngày nỗ lực bằng chính khả năng của mình để thoát khỏi đói nghèo, cải thiện cuộc sống.

Ở thôn Sơn Hải, xã Nam Sơn, huyện Ba Chẽ, gia đình anh Đặng Minh Thu được xếp hạng là hộ nghèo nhất. 28 tuổi với 3 đứa con, không có đất để canh tác, quanh năm đi làm thuê mướn nên dù khéo co kéo đến mấy cũng không đủ 5 miệng ăn trong gia đình. Khi chủ trương hỗ trợ vốn phát triển kinh tế nông thôn mới được triển khai, sau bao đêm thao thức, đắn đo anh mạnh dạn vay 200 triệu để đầu tư nuôi bò thương phẩm.Ởxóm nghèo vùng cao, việc làm này được cho là mạo hiểm nhưng anh Đặng Minh Thu vẫn vững tâm với quyết định của mình, và ý chí chí, cùng sự cần cù lao động của gia đình anh cũng được bù đắp. Bắt đầu với 10 con bò, sau nhiều năm lao động, anh đã trả được gần hết số tiền vay mà trong chuồng vẫn còn 22 con bò, 10 con trâu, anh Thu cho biết:“Bây giờ tôi còn nợ 50 triệu nữa thôi. Mình còn trẻ mà nghèo thì  cần phải lao động, tin vào sức của mình phấn đấu thu nhập mỗi năm 7 đến 80 triệu. Hiện vẫn còn nhiều người nghèo hơn mình. Mình đã làm được như này thì tự nguyện làm đơn xin thoát nghèo để tất cả các hộ cùng phấn đấu thoát nghèo.”

      Hàng xóm của anh Thu là vợ chồng anh Đặng Sơn Vĩnh và chị Lý Thị Vinh, người Dao Thanh Y, xã Nam Sơn cũng tự nguyện xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. Dù việc mưu sinh, của vợ chồng anh, chị chủ yếu dựa vào công việc và bóc vỏ keo, nhưng sau gần 10 năm sống trong “bao cấp”, vợ chồng anh đồng lòng nỗ lực vươn lên:“Cũng biết là không đủ điều kiện để giàu nhưng năm nào cũng lên xã nhận quà hộ nghèo thì mình thấy xấu hổ quá. Nên mình cũng viết đơn tự nguyện vươn lên thôi.” 

  “Cuộc sống của mình giờ không cần nhà nước hỗ trợ nữa. Cứ có việc gì kiếm ra tiền như đi xây, làm keo, cứ chịu khó, siêng làm thì mới thoát nghèo được….”

        Hơn 100 hộ dân tại huyện nghèo Ba Chẽ tự giác xin thoát nghèo, vươn lên bằng nghị lực của mình có người trẻ và cả người già. Với họ, bất kể chăn nuôi hay trồng trọt điều làm nên thành công để thoát nghèo bền vững vẫn là cần cù, chịu khó. Ông Nguyễn Công Quyền, Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ cho biết để có được kết quả như vậy, với huyện nghèo nhất tỉnh Quảng Ninh là một cuộc “cách mạng”, vì không phải đơn xin thoát nghèo nào cũng được chấp nhận, tất cả phải được rà soát trên các tiêu chí giảm nghèo đa chiều nhằm đảm bảo các hộ dân có cuộc sống ổn định, được tiếp cận với các dịch vụ, xã hội cơ bản và đặc biệt là không tái nghèo:“Giảm nghèo thì không làm phong trào được. Bởi nếu làm phong trào thì họ tái nghèo rất nhanh. Kết quả này là tổng hợp của nhiều năm khi chính quyền hỗ trợ hợ về tư liệu sản xuất, các nguồn vốn và điều quan trọng là nhận thức của người dân biết nghèo là khổ, nghèo là hèn nên tạo động cơ cho mỗi hộ vươn lên phát triển kinh tế. Và họ tự giác viết đơn chứ không phải do sức ép từ chỉ đạo quyết liệt”

Giảm nghèo là nhiệm vụ lớn của cả hệ thống chính trị và là 1 tiêu chí để đánh giá sự phát triển của đất nước. Nhận thức thay đổi, là động lực để bánh xe thoát nghèo lăn nhanh hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, cuộc chiến chống đói nghèo ở nước ta vẫn còn nhiều gian nan khi ở đâu đó vẫn còn câu chuyện muốn được là hộ nghèo. Điều đáng buồn và đáng lên án, là việc làm này, lại đến từ những người có hiểu biết về chính sách, mưu đồ trục lợi từ những ưu đãi của người nghèo như thừa nhận của Bộ trưởng Bộ Lao đông, Thương binh và Xã hội, Đào Ngọc Dung tại phiên họp thảo luận Nghị quyết của Quốc hội về kết quả 2 năm thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững đến năm 2020: “Thậm chí là có những huyện đã thoát nghèo, nhưng cuối cùng vẫn loay hoay, cán bộ huyện xin được hưởng chế độ theo Nghị quyết 30a (Nghị quyết về chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo.)Chẳng hạn một số xã ở Nam Định, một số xã, có Chủ tịch xã cho con cái đi làm con nuôi để đưa vào danh sách hộ nghèo để hưởng chính sách này. Đã có Chủ tịch xã phải đi tù vì chuyện này. Tất cả đều được xử lý nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật”.

Những người tự nguyện viết đơn thoát nghèo dù nhiều hay ít vẫn rất cần được ghi nhận và trân trọng. Bởi với họ, dù cuộc sống còn thiếu thốn về vật chất nhưng họ không hề nghèo nhân cách và lòng tự trọng./.