Xọoc đâu, Chiềng Xôm xoọc t’bhlầng cr’noọ bh’rợ kinh tế t’mêê pa dưr du lịch vel bhươl. Tợơ đếêc, zooi đhanuôr pa dưr dal bh’nơơn bh’rợ, đh’rứah zư nhâm mâng cớ lâng pa dưr apêê cr’nọo xa nay ting cơnh k’bhúh cr’nọo xa nay k’tiếc k’ruung đăh bhrợ têng vel bhươl t’mêê.

       Vel Hụm, chr’val Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La lalăm a hay nắc vel k’đháp k’ra bhlầng, đhanuôr bhrợ têng cha đơ bhlầng nắc tơợ chóh a bhoo lâng ha roo, zr’nắh k’đháp pa bhlầng ha dợ bh’nơơn nắc căh ha mơ. Tước c’moo 2012, lâng pazêng rau liêm choom ơy vêy đăh k’tiếc k’bunh, đhr’năng pleng k’tiếc… vel Hụm bơơn Chiềng Xôm chớih pay nắc đhị bhrợ zr’lụ du lịch vel bhươl âng chr’val. Đươi vêy bhrợ têng liêm  bh’rợ xay moon, k’rong t’pấh pazêng hệ thống chính trị lâng đhanuôr đh’rứah ting bhrợ têng, tu cơnh đếêc kinh tế âng vel vêy bấc rau ha dưr liêm, bh’nơơn lâng pr’ặt tr’mông âng đhanuôr c’moo t’tun liêm choom lấh c’moo lalăm, tước c’moo 2017, bh’nơơn ơy bơơn 2,5 ức đồng zập cha nắc đhị zập c’xêê.

      Nắc cơnh pr’loọng đong t’coóh Quàng Văn Phóng-muy pr’loọng đong đhanuôr đhị vel ơy xăl cơnh bhrợ têng đoọng k’rong bhrợ du lịch vel bhươl. C’moo 2017, bơơn thành phố Sơn La zúp zooi zên vặ lâng lãi suất ếp lâng k’rong pa xoọng apêê pr’đươi pr’dua đoọng bhrợ têng, pr’lọong đong t’coóh nắc ơy k’rong bhrợ têng, pa liêm cớ đong đh’rơơng ơy vêy, xang nắc r’dợ xăl đhăm k’tiếc nông nghiệp căh vêy đơơng chô bh’nơơn dal xăl chóh zập rau t’nơơm cha p’lêê đoọng ha t’pấh t’mooi… Lâng c’moo hay, đợ t’mooi tước đong đhêy ặt cóh pr’loọng đong t’coóh ting bấc, đơơng chô bh’nơơn bh’rợ k’nặ 100 ức đồng. T’coóh Quàng Văn Phóng, c’la âng Homestay Long Trang đhị vel Hụm, chr’val Chiềng Xôm bhui har đoọng năl: Bhrợ đong đhêy ặt du lịch cóh vel bhươl doó lấh k’đháp k’ra cơnh bhrợ têng ha rêê đhuốch ha dợ bh’nơơn đơơng chô nắc dal lấh. Lấh mơ đếêc dzợ, bhrợ têng du lịch nắc đong xang, tang c’riing zập bêl cung liêm sạch, tợơ đếêc nắc chroi k’rong zư nhâm mâng pr’đợơ đăh môi trường cóh bộ tiêu chí vel bhươl t’mêê: “Tợơ bêl bhrợ têng du lịch đhị vel bhươl moon za zưm nắc đăh bh’nơơn đơơng chô ha pr’loọng đong bấc lấh, lalăm a hay bh’nơơn bh’rợ âng pr’lọong đong k’đháp k’ra bhlầng ha dợ nâu kêi nắc tợơ bhrợ du lịch nâu bh’nơơn z’zăng lấh, cr’chăl pa bhrợ cung doó lấh trơ vâng, pa dưr pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong k’bhộ ngăn, bhui har lấh”.

       Pr’loọng đong a moó Lèo Minh Châu ặt đhị  vel Hụm cung bhrợ têng du lịch vel bhươl tợơ bấc c’moo đâu. Tước c’moo 2017, bơơn thành phố Sơn La k’rong bhrợ têng pa xoọng, Homestay Minh Châu âng a moó nắc lêy liêm lấh mơ, chr’nắp lấh mơ lalăm a hay. Tợơ đếêc, t’mooi cung tước lâng Homestay đong a moó bấc lấh. A moÓ Châu bhui har prá: “Cóh ha y nắc acu kiêng bhrợ pa dưr vel du lịch, nắc t’pấh đhanuôr chóh t’bấc n’loong t’viêng lâng pô mị đăh c’lâng cóh toor bhươn đong đay. Pr’loọng đong cu nắc chrooi đoọng, bhrợ têng bấc lấh lâng bhrợ pa dưr zr’lụ du lịch vel bhươl âng cu ting liêm t’mêê lấh đoọng t’pấh t’mooi tước, đoọng ha pêê lêy pr’hay kiêng ặt đanh lấh”.

       Chr’val Chiềng Xôm ch’ngai tợơ thành phố Sơn La 3km, nâu đoo nắc đhị ặt ma mông âng 6 k’bhúh acoon cóh đhi noo, bấc bhlầng nắc ma nuýh Thái tước 90%. Z’lấh bấc c’moo, tu đhanuôr ma mông đơ bhlầng lâng bh’rợ cha chóh ba bệêt, băn bh’năn, nắc ơy bhrợ váih pazêng đhăm clung ha roo pậ bhứah liêm t’viêng cóh a ral apêê da ding, đh’rứah lâng chr’nắp văn hoá acoon cóh đanh đươnh âng acoon ma nuýh liêm ta níh ơy bhrợ váih pr’đợơ liêm choom đoọng bhrợ du lịch vel bhươl. T’coóh Lèo Văn Hưởng, Phó Chủ tịch UBND chr’val Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La đoọng năl: “Cóh cr’chăl ha y, lâng Đảng uỷ lâng UBND chr’val Chiềng Xôm nắc dzợ lêy t’pấh, xay moon pa bhlầng nắc căh muy đhị vel Hụm nắc dzợ vel Phiêng Ngùa, vel Tông, vel Tông Nọi lêy xay bhrợ apêê pr’đợơ ơy vêy âng apêê vel bhươl. Rau bơr nắc pa dưr cớ pazêng bh’rợ tr’nêng truyền thống cơnh t’taanh a pậ, zong, taanh n’đoóh a doóh, xang nắc pazêng bhiệc bhan cơnh t’nớơt xoè, apêê môn thể thao zập a coon cóh đoọng bhrợ têng cơnh ooy oó đớc bil pất lâng lêy nâu đoo nắc pr’đợơ đoọng t’pấh t’mooi du lịch tước lâng vel đong”.

      Bhui har lâng pazêng rau tr’xăl âng vel bhươl, đhanuôr Chiềng Xôm xoọc đh’rứah đoàn kết bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông t’mêê, bhrợ pa liêm lấh, ca van ca bhộ lấh, liêm choom nắc chr’val tr’nợơp âng tỉnh da ding k’coong Sơn La bhrợ têng xang vel bhươl t’mêê./.

Chiềng Xôm, Sơn La:

Du lịch cộng đồng làm thay đổi diện mạo nông thôn mới 

                                                                       Hoàng Long

        Năm 2015, Chiềng Xôm là xã đầu tiên của thành phố Sơn La và tỉnh Sơn La cán đích nông thôn mới. Sau 3 năm đạt chuẩn nông thôn mới, Chiềng Xôm hôm nay đã mạng diện mạo mới là những bản làng xanh, sạch, đẹp; đời sống người dân ngày càng khởi sắc.

      Hiện nay, Chiềng Xôm đang đẩy mạnh mô hình kinh tế mới là phát triển du lịch cộng đồng. Qua đó, giúp người dân nâng cao thu nhập; đồng thời, tiếp tục giữ vững và phát triển các tiêu chí theo bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.

      Bản Hụm, xã Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La trước đây là bản khó khăn, người dân làm kinh tế chủ yếu từ trồng ngô và lúa, rất vất vả mà thu nhập chẳng đáng là bao. Đến năm 2012, với những lợi thế sẵn có về địa hình, khí hậu... bản Hụm được Chiềng Xôm chọn làm điểm bản du lịch cộng đồng của xã. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, huy động cả hệ thống chính trị và người dân vào cuộc, nên kinh tế của bản có nhiều chuyển biến tích cực, thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần của người dân năm sau cao hơn năm trước, đến năm 2017, thu nhập bình quân đã đạt 2,5 triệu đồng/người/tháng.

     Điển hình như gia đình ông Quàng Văn Phóng - một hộ dân ở bản đã mạnh dạn chuyển hướng làm du lịch cộng đồng. Năm 2017, được thành phố Sơn La hỗ trợ vay vốn lãi suất thấp và đầu tư thêm các trang thiết bị cần thiết, gia đình ông đã đầu tư, sửa sang lại nếp nhà sàn có sẵn, rồi dần chuyển đổi diện tích làm nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng các loại cây ăn quả phục vụ du khách... Riêng trong năm vừa qua, lượng du khách tới nhà nghỉ cộng đồng của gia đình ông tăng cao, cho thu lãi gần 100 triệu đồng. Ông Quàng Văn Phóng, chủ nhân của Homestay Long Trang ở bản Hụm, xã Chiềng Xôm phấn khởi cho biết: Làm nhà nghỉ du lịch cộng đồng đỡ vất vả hơn so với làm nương, ruộng, mà thu nhập lại khá hơn nhiều. Hơn thế nữa, làm du lịch thì nhà cửa, ngõ xóm lúc nào cũng sạch sẽ, qua đó, góp phần giữ vững tiêu chí về môi trường trong bộ tiêu chí nông thôn mới: “Từ hồi làm hình thức du lịch cộng đồng nói chung là về thu nhập gia đình khác hẳn luôn, trước thu nhập gia đình rất khó khăn nhưng bây giờ làm du lịch cộng đồng thì thu nhập khá, so với làm nương rẫy thì quá nhàn nhã hơn mà thu nhập cũng cao hơn, đưa đời sống gia đình ấm no, hạnh phúc”.

      Gia đình chị Lèo Minh Châu cùng ở bản Hụm cũng mạnh dạn làm du lịch cộng đồng từ nhiều năm nay. Đến năm 2017, được thành phố Sơn La đầu tư thêm, Homestay Minh Châu của chị đẹp lên trông thấy, gọn gàng và khang trang hơn trước rất nhiều. Từ đó, du khách cũng đến với Homestay nhà chị nhiều hơn. Chị Châu phấn khởi nói: “Định hướng của gia đình mình trong thời gian tới muốn xây dựng bản du lịch cộng đồng, sẽ vận động bà con trồng cây xanh và hoa bên góc vườn nhà mình chẳng hạn. Gia đình mình sẽ góp phần nhiều hơn nữa và xây dựng khu du lịch cộng đồng của mình khang trang hơn để đón du khách đến, cảm thấy không chán mà muốn ở lại nhiều hơn.”

     Xã Chiềng Xôm chỉ cách trung tâm thành phố Sơn La 3km, đây là nơi sinh sống của 6 dân tộc anh em, trong đó đa phần là dân tộc Thái chiếm khoảng 90%. Trải qua nhiều năm, do người dân bản địa sinh sống chủ yếu bằng nghề trồng trọt và chăn nuôi, nên đã  tạo ra những đồng lúa xanh bát ngát bên dưới những triền đồi thoai thoải, cùng với bản sắc văn hóa dân tộc lâu đời và con người thân thiện, cởi mở đã tạo nên điều kiện lý tưởng để làm du lịch cộng đồng. Ông Lèo Văn Hưởng, Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Chiềng Xôm, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La cho biết: “Trong thời gian tới,đối với Đảng ủy và Ủy ban nhân dân xã Chiềng Xôm vẫn tiếp tục vận động, tuyên truyền đặc biệt không chỉ riêng bản Hụm mà còn bản Phiêng Ngùa, bản Tông, bản Tông Nọi tiếp tục khai thác tiềm năng sẵn có của các bản. Vấn đề thứ 2 là khôi phục lại những ngành nghề truyền thống như là đan lát, dệt thổ cẩm, rồi là những lễ hội như là múa xòe, rồi là các môn thể thao dân tộc để làm sao đấy không để mai một và coi đấy là tiềm năng để thu hút khách du lịch đến với địa phương”.

     Phấn khởi trước những đổi thay của bản làng, người dân Chiềng Xôm đang tiếp tục cùng nhau đoàn kết xây dựng đời sống mới, cho đẹp hơn, giàu hơn, xứng đáng là xã đầu tiên của tỉnh miền núi Sơn La đạt chuẩn nông thôn mới./.