Cóh g’lúh tr’thi apêê tác phẩm báo chí đăh bh’rợ pa xiêr đha rựt âng Bộ Thông tin lâng Truyền thông pazưm lâng Bộ Lao động –Thương binh –Xã hội, Hội Nhà báo Việt Nam bhrợ têng, tác phẩn “Chính sách pa xiêr đha rựt- hâu tu cơnh bhoóh zr’lụ cóh a bóc” âng k’bhúh tác giả Hoàng Thuỳ, Thanh Phượng, Giàng Seo Pùa lâng Thu Hà, Hệ VOV2, Đài P’rá Việt Nam ơy bơơn cha ner A vêy muy a năm cóh g’lúh tr’thi. Nâu đoo căh muy vinh dự âng k’bhúh tác giả nắc dzợ râu pa căh đoọng lêy bh’nơơn bh’rợ xay moon đắh pa xiêr đha rựt âng Đài TNVN.

       Nắc muy nhà báo ơy bấc kinh nghiệm đanh k’nặ 30 c’moo pa tệêt lâng bh’rợ acoon cóh, nhà báo Hoàng Thuỳ đoọng năl ặt đhị Đài TNVN, ếêh râu vêy tước tr’thi apêê tác phẩm báo chí đăh pa xiêr đha rựt ha dợ nắc ta luôn, bh’cộ Đài, bh’cộ Hệ VOV2 vêy pazêng c’lâng bh’rợ k’đươi moon đoọng bhrợ têng đăh pa xiêr đha rựt. Nắc đoo apêê liêm ta níh đăh z’lấh đha rựt pa dưr ca van, bhrợ têng liêm bh’rợ zooi zúp ma nuýh đha rựt, xay moon râu kinh nghiệm, cơnh bhrợ têng liêm t’mêê vêy đơơng chô bh’nơơn liêm choom… Lướt ting bấc, ting chếêc năl đắh pr’ặt tr’mông đhanuôr zập acoon cóh, nhà báo Hoàng Thuỳ ting pa chắp lấh mơ đắh bh’rợ pa xiêr đha rựt zr’lụ đhanuôr acoon cóh. A moó ta luôn ta moóh: hâu tu pazêng cán bộ chr’val, vel bhươl nắc moon: “oó đơơng chô bấc chính sách tu k’đháp bhlầng đắh bhrợ têng”, “oó zúp zooi cơnh đâu dzợ, zúp zooi cơnh đâu nắc apêê muy năl g’nưm tợơ Nhà nước a năm”… N’zâu chính sách zúp zooi pa xiêr đha rựt âng Chính phủ căh vêy đơơng chô bh’nơơn cơnh rơơm đương? Nhà báo Hoàng Thuỳ đoọng năl: “Ơy vêy bấc chính sách đoọng ha đhanuôr tợơ 135 cr’chăl 1, 135 cr’chăl 2, xang tước chính sách chr’nắp lalay 1672 đoọng ha đhanuôr 4 acoon cóh. Cơnh đếêc chính sách n’đoo choom zúp zooi đhanuôr ha dưr z’lấh đha rựt. Cóh đâu, k’bhúh zi bêl bhrợ têng t’nooi bha ar xrắ đhơ đhơ ngai cung ơy vêy pr’chắp lalua ta níh bhlầng, lâng nắc tự chếêc lêy tư liệu đoọng bấc, đoọng đơơng râu boóp p’rá âng đay m’jứah lâng chính phủ, apêê vel đong vêy cơnh bhrợ têng zooi đhanuôr acoon cóh z’lấh đha rựt.”

         Đọong vêy 60 phút bha ar xrắ “Chính sách pa xiêr đha rựt- hâu tu dzợ cơnh bhoóh lơi cóh a bóc”  pa xul cóh sóng Đài TNVN, k’bhúh tác giả Hoàng Thuỳ , Thanh Phượng, Giàng Seo Pùa lâng Thu Hà, Hệ VOV2 nắc lêy pa chắp cung cơnh lướt tước Lai Châu, Điện Biên bấc chu…. Đhị ặt ma mông âng 4 k’bhúh acoon cóh nắc Cống, Mảng, La Hủ, Cờ Lao. Tợơ râu lêy lalua nắc bơơn lêy râu căh liêm đắh chính sách pa xiêr đha rựt bơơn k’bhúh phóng viên xay moon: Bệê bánh zúp zooi bơơn ta moon pậ liêm bhlầng: nắc vêy c’lâng, vêy điện ang tước zập pr’loọng đong… tợơ bấc c’moo nắc cung dzợ muy ta moon hớơ, xang nắc zúp zooi râu âng đhanuôr căh đươi dua tước, râu mr’cơnh âng apêê chính sách. Nhà báo Thu Hà xay moon: “Vêy pazêng chính sách bêl đoọng ooy pr’ặt tr’mông nắc căh dzợ liêm choom. A hêê ơy bhrợ têng bh’rợ pa xiêr đha rựt tơợ bấc c’moo ha dợ nắc đợ pr’loọng đong đha rựt  dzợ bấc, pa bhlầng nắc zr’lụ da ding k’coong, pazêng vel đong a zi bhrợ têng tác phẩm nắc vêy pazêng vel 100% zêng pr’loọng đong đha rựt. Ghít nắc đhị đếêc apêê ơy bơơn đớp râu chính sách căh?Lêy nắc vêy ha dợ nắc pazêng chính sách bêl tứơc đhanuôr nắc pazêng chính sách nắc đoo căh dzợ liêm choom, căh lalua ta níh, căh cợ nắc cung căh zâp đoọng bhrợ têng râu bh’rợ k’đươi pa glúh.”

Bha ar xrắ “Chính sách pa xiêr đha rựt- hâu tu dzợ cơnh bhoóh lơi cóh a bóc” nắc muy cóh t’nooi bha ar xrắ zư lêy 4 acoon coh pa bhlầng k’đháp k’ra nắc Cống, Mảng, La Hủ, Cờ Lao ơy bơơn pa xul cóh hệ VOV2. Đhị bha ar xrắ, k’bhúh tác giả cắh muy xay moon đhr’năng lalua đắh pr’ặt tr’mông âng đhanuôr cơnh: Nậm Củm mr’cơnh lâng chr’đhung tân jẹc, xang nắc c’la đong tớt cóh dứp k’đươi dua cán bộ tước chr’tốp đong đoọng ha đay, căh cợ nắc pazêng đhr’năng nghiệm âm h’rệêp dưr váih đhị Huổi Tát, Nậm Phìn… tợơ đếêc, k’bhúh bhrợ ơy bơơn lêy pazêng râu căh ơy liêm choom, choom prá xay cớ pazêng chính sách pa xiêr đha rựt xoọc “n’tóh chô” apêê vel bhươl. Nhà báo Hoàng Thuỳ hay cớ: “ ĐoỌng choom pa đăn zập đăh, a zi nắc pác ting k’bhúh. Cóh g’lúh lướt pa bhrợ đoọng bhrợ têng apêê bha ar xrắ nâu, a nô Bí thư Chi bộ âng vel Seo Thèn B moon nắc “zúp zooi m’ma ha roo nắc cắh râu đươi, tu đhị đâu tợơ ha rêê đoọng chóh, đhanuôr kiêng chóh t’nơơm cha p’lêê”. Căh cợ nắc pa prá lâng a noo trưởng vel Nậm Củm, a đoo moon râu cr’noọ cr’niêng âng đay, h’bêl nắc vêy bơơn z’lấh đha rựt, đhanuôr đhơ đhơ ngai cung căh vêy gr’hoọt lâng  đoo nắc a đoo căh pân t’ơơi pa chô, muy rơơm Nhà nước nắc oó đoọng dzợ, oó zúp zooi cơnh đâu dzợ. Zúp zooi t’la chr’tốp đhanuôr căh tộ dzoọng bhrợ têng.”

Râu bơơn lêy âng t’mêê, đơơng chr’nắp thời sự dal, c’lâng xay moon chuyên nghiệp, lấh mơ nắc bêl pa xưl, bha ar xrắ ơy bhrợ váih râu liêm choom tước apêê đong pa chắp cha mệêt lêy, cán bộ vel đong pa căh râu boóp p’rá âng đay nắc mr’cơnh loom lâng ma nuýh xrắ bhrợ, cung vêy bấc apêê k’đhợơng bh’rợ k’rang tước pazêng râu pa căh pa glúh. K’noọ pr’chắp doó choom đhưr, lâng pazêng tài liệu ơy bơơn lâng zêng lâng loom luônh pa zay rơơm vêy pazêng chính sách pa xiêr đha rựt liêm choom bhlầng đoọng ha đhanuôr, k’bhúh pa bhrợ nắc ơy xay moon moọt loom ma nuýh xợơng. T’coóh Ngô Trường Thi, Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Quốc gia đắh pa xiêr đha rựt, Bộ Lao động Thương binh lâng Xã hội đoọng năl:“Apêê bha ar xrắ xay moon ghít liêm cơnh k’đươi dua đắh bh’rợ tr’thi k’đươi dua. Apêê bha ar xrắ nắc ơy xay moon ghít liêm pazêng bh’rợ xăl cơ chế, chính sách pa xiêr đha rựt, bha ar xrắ cung xay moon liêm tíh pazêng râu căh ơy liêm choom, râu dzợ ặt váih, râu căh lalua ta níh cóh bh’rợ. Đhị đâu, nắc vêy 1 cha ner 1 đoọng ha zập thể loại.”

Cung cơnh bấc phóng viên lơơng, nhà báo Đài TNVN bêl xrắ  bhrợ tác phẩm “Chính sách pa xiêr đha rựt- hâu tu dzợ cơnh bhoóh lơi cóh a bóc”, k’bhúh xrắ  bhrợ Hoàng Thuỳ, Thanh Phựơng, Giàng Seo Pùa lâng Thu Hà nắc rơơm tợơ bha ar xrắ, chính sách đoọng ha đhanuôr acoon cóh, chính sách pa xiêr đha rựt âng Đảng lâng Nhà nước nắc bơơn xay  bhrợ vêy bh’nơơn đhị apêê vel bhươl, zr’lụ ch’ngai bh’dăh, đhị đhanuôr t’pấh đớp dua chính sách. Lâng cha ner A vêy muy a năm âng tr’thi apêê bha ar xrắ đắh bh’rợ pa xiêr đha rựt, c’rơ g’lếêh, pa zay âng k’bhúh xrắ bhrợ nắc ơy vêy râu t’ơơi pa chô./.

Những tác giả của tác phẩm

“Chính sách giảm nghèo – vì sao vẫn như muối bỏ bể”

Ngọc Ngà

        Trong Cuộc thi các tác phẩm báo chí về công tác giảm nghèo do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Lao động-Thương binh-Xã hội, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức, tác phẩm “Chính sách giảm nghèo – vì sao vẫn như muối bỏ bể” của nhóm tác giả Hoàng Thùy, Thanh Phượng, Giàng Seo Pùa và Thu Hà, Hệ VOV2, Đài Tiếng nói Việt Nam đã xuất sắc giành giải A duy nhất của cuộc thi. Đây không chỉ là vinh dự của nhóm tác giả mà còn là minh chứng cho thấy hiệu quả công tác tuyên truyền về giảm nghèo của Đài TNVN.

Là một nhà báo dày dạn kinh nghiệm với gần 30 năm gắn bó với công tác dân tộc thiểu sổ, nhà báo Hoàng Thùy cho biết ở Đài TNVN, không phải đến khi có cuộc thi các tác phẩm báo chí về công tác giảm nghèo mà thường xuyên, lãnh đạo Đài, lãnh đạo Hệ VOV 2 có những chỉ đạo sát sao đối với truyên truyền về công tác giảm nghèo. Đó là các gương điển hình vươn lên thoát nghèo, thực hiện tốt công tác trợ giúp cho người nghèo, phổ biến các kinh nghiệm, sáng kiến, mô hình giảm nghèo có hiệu quả… Càng đi nhiều, càng tìm hiểu về đời sống cộng đồng các dân tộc thiểu số, nhà báo Hoàng Thùy càng trăn trở về công tác giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiếu số. Chị thường đặt câu hỏi: tại sao những cán bộ xã, bản lại cho rằng “không nên đưa nhiều chính sách vì rất khó khăn trong quá trình thực hiện”, “không hỗ trợ kiểu này nữa, hỗ trợ kiểu này thì nó vẫn ỷ lại cho Nhà nước thôi”… Phải chăng chính sách giảm nghèo của chính phủ đang không phát huy được hiệu quả như mong muốn? Nhà báo Hoàng Thùy cho biết: “Đã có rất nhiều chính sách cho đồng bào từ 135 giai đoạn 1, 135 giai đoạn 2, rồi đến chính sách đặc thù 1672 dành cho đồng bào 4 dân tộc. Vậy chính sách nào có thể giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo được. Ở đây nhóm chúng tôi khi mà thực hiện vệt bài này ai cũng có những ý tưởng rất là hay, và khi đi tìm tư liệu ai cũng muốn là thu thập được nhiều tư liệu làm thế nào để mà có một tiếng nói cùng chính phủ, cùng các địa phương để có được những giải pháp để giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo.”

Để có được 60 phút tác phẩm “Chính sách giảm nghèo – vì sao vẫn như muối bỏ bể” lên sóng Đài TNVN, nhóm tác giả Hoàng Thùy, Thanh Phượng, Giàng Seo Pùa và Thu Hà, Hệ VOV2 đã phải trăn trở, suy tư, cũng như tổ chức nhiều chuyển công tác đến Lai Châu, Điện Biên… – nơi sinh sống của 4 dân tộc Cống, Mảng, La Hủ và Cờ Lao. Từ những thực tế quan sát, tìm hiểu được, hàng loạt vấn đề bất cập trong chính sách giảm nghèo được nhóm phóng viên đưa ra: Chiếc bánh hỗ trợ được vẽ rất to, rất đẹp: nào là sẽ có đường, sẽ có điện đến từng hộ gia đình… qua bao năm vẫn chỉ là kế hoạch, rồi hỗ trợ cái mà đồng bào không cần, sự trùng nhau giữa các chính sách. Nhà báo Thu Hà chia sẻ: “Có những chính sách khi mà đưa vào cuộc sống nó đã không còn phù hợp nữa. Chúng ta đã thực hiện công cuộc xóa đói giảm nghèo rất nhiều năm rồi, nhưng vẫn còn tỷ lệ hộ nghèo khá cao, nhất những vùng miền núi, những địa bàn chúng tôi thực hiện tác phẩm, thì có những bản 100% hộ nghèo. Rõ ràng ở đó họ đã được hưởng những chính sách chưa? Thì rõ ràng là có nhưng có lẽ những chính sách khi mà đến với người dân thì có những chính sách nó không phù hợp, không sát thực, hoặc nó cũng không thấm tháp gì so với mục tiêu đề ra.”

        Tác phẩm “Chính sách giảm nghèo – vì sao vẫn như muối bỏ bể” là một phần trong vệt chương trình bảo tồn 4 dân tộc đặc biệt khó khăn Cống, Mảng, La Hủ, Cờ Lao đã được phát sóng trên hệ VOV 2. Ở tác phẩm, nhóm tác giả không chỉ phản ánh sinh động thực tế đời sống của bà con như: Nậm Củm không khác gì cái túi bị thủng, rồi anh chủ nhà ngồi dưới chỉ đạo cán bộ đến lợp mái nhà cho mình, hay những vấn nạn nghiện hút nhức nhối tại Huổi Tát, Nậm Phìn… qua đó, nhóm đã phát hiện những điểm chưa phù hợp, có thể phản biện lại những chính sách giảm nghèo đang “đổ về” các bản làng. Nhà báo Hoàng Thùy nhớ lại: “Để có thể tiếp cận được các góc cạnh, chúng tôi chia ra thành các kíp. Trong các chuyến đi công tác để thực hiện tác phẩm này, anh Bí thư chi bộ của bản Seo Thèn B nói rằng là “hỗ trợ giống lúa thì không ăn thua rồi, bởi ở đây có nương để trồng lúa đâu mà bà con muốn trồng cây ăn quả”. Hay cuộc trò chuyện với anh trưởng bản Nậm Củm, anh ấy nói lên tâm tư của mình, bao giờ thì thoát nghèo, bà con có ai hứa với mình đâu mà mình dám trả lời, chỉ mong rằng Nhà nước thôi đừng cho nữa, đừng hỗ trợ theo kiểu này nữa. Hỗ trợ tấm lợp bà con có đứng ra làm đâu.”

Tính phát hiện mới, thời sự cao, hình thức thể hiện chuyên nghiệp, chẳng thế mà ngay khi phát sóng, tác phẩm đã tạo được tiếng vang lớn, hàng loạt nhà nghiên cứu, cán bộ địa phương thể hiện quan điểm đồng tính với nhóm tác giả, nhưng cũng không ít nhà quản lý tỏ ra băn khoăn trước những vấn đề được đưa ra. Không nản chí, bằng những tài liệu thu thập được và cả lòng quyết tâm mong muốn có những chính sách giảm nghèo hiệu quả nhất cho bà con, nhóm đã thuyết phục từng thính giả. Ông Ngô Trường Thi, Vụ trưởng, Chánh văn phòng Quốc gia về giảm nghèo, Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội cho biết: “Các tác phẩm bám rất sát chủ đề và các tiêu chí cuộc thi đặt ra. Các tác phẩm cũng phản ánh rất đậm nét việc chuyển đổi cơ chế, chính sách giảm nghèo, tác phẩm cũng rất thắng thắn chỉ ra những hạn chế, những tồn tại, sự không hiệu quả trong chương trình. Ở đây chỉ có 1 giải Nhất duy nhất cho các thể loại.”

Cũng như bao phóng viên, nhà báo Đài TNVN, khi chấp bút viết “Chính sách giảm nghèo – vì sao vẫn như muối bỏ bể”, nhóm tác giả Hoàng Thùy, Thanh Phượng, Giàng Seo Pùa và Thu Hà chỉ mong muốn thông qua tác phẩm, chính sách dành cho đồng bào dân tộc thiểu số, chính sách xóa đói giảm nghèo của Đảng và Nhà nước sẽ được triển khai có hiệu quả ở các thôn bản, vùng sâu, vùng xa, nơi đồng bào đón nhận chính sách. Và giải A duy nhất của cuộc thi các tác phẩm báo chí về công tác giảm nghèo, công sức, quyết tâm của nhóm phần nào được đền đáp./.