“Acu pa bhlâng bhui har bơơn tước Hạ Long, lâng bêl âi tước đâu nắc pa bhlâng c’jệ lêy, a cu âi bơơn lêy mặt t’ngay lơớp lâng mặt t’ngay bhléh đhị apêê đảo đhêl, pa bhlâng liêm. G’lúh lướt liêm pr’hay, crêê nắc đoo zr’lụ liêm pr’hay bhlâng bha lang k’tiếc. Xơợng hâng hơnh bhlâng tu Việt Nam vêy đợ zr’lụ liêm pr’hay cơnh đâu”. Liêm, pr’hay, nắc đoo cắh vêy râu xay moon âng muy ngai bêl tước vịnh Hạ Long. Hạ Long nắc pa bhlâng liêm pr’hay âng plêêng k’tiếc cơnh lâng k’rơ bhâu đảo đhêl pa cắh đhị mặt biển t’viêng. Apêê hòn Trống Mái, ĐỈnh Hương, Ti Tốp, apêê gợp Đầu Gỗ, Thiên Cung, Sửng Sốt cắh muy liêm tu crâng ca coong nắc dzợ dưr váih liêm pr’hay đợ t’rúih bh’lô bh’la, bấc chr’nắp lịch sử, văn hóa ặt ma mông đanh lâng đha nuôr zr’lụ biển Đông Bắc.

Vịnh Hạ Long âi bơơn xay moon nắc C’kir cruung k’tiếc bha lang k’tiếc âng UNESCO 2 chu pa đớp đoọng, đh’rứah lâng n’nắc, nắc đh’nớc Crâng ca coong t’mêê bha lang k’tiếc. K’noọ 25 c’moo âi z’lấh dáp tơợ bêl dưr váihy C’kir, vịnh Hạ Long âi z’lấh a đay đhị tước la lêy liêm bhlâng âng prang k’tiếc lâng bha lang k’tiếc. T’mooi tước đâu zấp c’moo,  đương lêy râu tr’xăl ooy hạ tầng, ch’nang đác, ch’nang bhuông, chất lượng bhrợ têng công cơnh bhrợ têng apêê bh’nơơn du lịch cấp dal resort, lướt bhuông, thủy phi cơ… 5 c’moo rạch chô cớ Hạ Long, a noo Mark Wilson, t’mooi tước tơợ Mỹ xay moon: “Rạch chô cớ Hạ Long a cu lêy la lay lâng a hay bấc bhlâng, lướt ra vạch liêm buôn, đơớh  lấh, bhuông công hiện đại. Vịnh Hạ Long công liêm cơnh đêếc, n’đhơ cơnh g’lúh n’nâu a cu vêy bấc bh’rợ tr’nêng liêm pr’hay lấh”.

“Cắh âi tước Hạ Long nắc lêy cơnh cắh âi tước Việt Nam”, boóp moon n’nâu âi dưr váih u loóih lâng bấc t’mooi k’tiếc k’ruung n’lơơng, tu vịnh Hạ Long ta luôn nắc tu t’đang t’pấh t’mooi tước lâng Việt Nam. C’moo 2017, Quảng Ninh đương hơnh lấh 9,8 ức t’mooi nắc vêy tước k’noọ 7 ức  t’mooi tước Hạ Long, acoon số zấp đhị kiêng. Tơợ bh’rợ đươi dua “thỏi nam châm” n’nâu, Quảng Ninh âi pa dưr k’rơ bấc râu bh’rợ, bhrợ t’bhứah p’xoọng apêê đhị tước la lêy n’lơơng. T’coóh Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh moon ghít: “Vịnh Hạ Long nắc đhị bha lâng âng du lịch Quảng Ninh, cắh muy cơnh đêếc, dzợ nắc đhị bha lâng âng du lịch Việt Nam. Ha dang cắh vêy vịnh Hạ Long nắc du lịch Quảng Ninh cắh vêy ra la lay lâng apêê tinh n’lơơng âng miền Bắc. Dáp tước râu la lay bhlâng lâng pr’đơợ k’rơ âng Vịnh Hạ Long nắc râu chr’nắp pr’ặt,liêm prhay bấc cơnh. Nắc pr’đơợ liêm chr’nắp âng du lịch Quảng Ninh”.

Chr’nắp Hạ Long đơơng tước ha Quảng Ninh pa bhlâng bấc pr’đơợ, n’đhơ pr’đơợ k’rơ công chô đơơng râu bh’rợ ga mắc ha chính quyền lâng ma nứih bhrợ du lịch cóh Quảng Ninh. Công dzợ nắc bấc râu k’rang lêy ooy pr’lướt âng đô thị hóa, đhr’năng bhrợ pa hư c’kir, nha nhự môi trường, cắh cậ đợ bh’rợ clệch bhuông, roóh pr’tóh, k’đị t’mooi… t’coóh Nguyễn Phúc Minh, doanh nghiệp du lịch cóh Hạ Long k’rang: “Vêy cr’đơơng tước, tu nâu câi pa dưr công nghiệp zr’lụ du lịch, hiện đại nắc vêy vaar boọng đhêl, ga ría biển, môi trường a bhuy vịnh Hạ Long brương tr’nu buôn cr’đơơng tước. Râu liêm pr’hay âng a bhuy bhrợ t’váih đoọng ha du lịch cóh đâu vêy buôn cắh dzợ vêy”.

Cắh vêy đương đợ tước C’moo Du lịch Ktiếc k’ruung, Quảng Nam vêy ha dợ pa chắp tước C’kir, Zr’lụ liêm pr’hay vịnh Hạ Long. Ng’cơnh choom đoọng bhrợ pa dưr Hạ Long dưr váih trung tâm du lịch đơơng âng chr’nắp bha lang k’tiếc, n’đhang công dzợ bơơn zư đớc lâng pa dưr apêê chr’nắp l’lăm vêy? Nắc đoo râu k’đháp loôm căh muy âng ngành du lịch Quảng Ninh. T’coóh Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh đoọng năl: “A zi công vêy bhrợ têng zư đớc vịnh Hạ Long crêê lâng chrnắp âng đoo nắc chr’nắp âng bha lang k’tiếc. C’lâng lướt bhrợ âng zi l’lăm nắc xay trúih đhị apêê hãng truyền thoong chr’nắp đhị bha lang k’tiếc. Muy râu cớ a zi nắc bhrợ t’váih râu loóih, bh’rợ tr’nêng ha đha nuôr cóh zr’lụ tước vịnh Hạ Long. T’mooi du lịch kiêng pr’ặt tr’mông zấp t’ngay âng đha nuôr ặt pa zum cóh bh’nơơn du lịch. A zi k’rang ng’cơnh choom bhrợ t’váih bh’nơơn n’nắc đhị apêê vel bh’rợ, bhrợ t’váih apêê dịch vụ bhrợ crêê ha cr’noọ âng t’mooi p’têệt lâng chữ Hạ Long”.

Cơnh lâng cr’noọ dưr váih bha lâng du lịch quốc tế, bha lâng âng k’tiếc k’ruung, Quảng Ninh âi bhrợ Quy hoạch pa zêng pa dưr du lịch tước c’moo 2020, ch’lang lêy tước c’moo 2030 coong cơnh bấc bh’rợ xa nay chr’nắp la lay ha du lịch. C’lâng mâng đanh đh’rứah lâng râu pa dưr âng hạ tầng, c’lâng c’tốch, đong đhêy ặt, apêê bh’nơơn du lịch t’mêê âi lâng xoọc chroi đoọng bhrợ pa dưr du lịch nhâm mâng. Hạ Long vêy bơơn zư đớc lâng pa dưr zấp prang bêl vêy râu pa zum têy âng zấp ngai lâng apêê  đong k’đhơợng lêy bhriêl g’lăng./.

Hướng về Di sản, Kỳ quan vịnh Hạ Long

PV Trường Giang

Năm du lịch Quốc gia 2018 có chủ đề “Hạ Long - Di sản, Kỳ quan - Điểm đến thân thiện”. Lấy vịnh Hạ Long làm trung tâm, Quảng Ninh đã có những chiến lược gì để tiếp tục nâng tầm điểm đến nổi tiếng này.

“Tôi đã rất háo hức được tới Hạ Long, và khi tới đây rồi thì thật sự ngạc nhiên, tôi đã ngắm hoàng hôn và bình minh huyền ảo trên những đảo đá, quá tuyệt vời. Chuyến đi thú vị, khung cảnh rất đẹp, rất kỳ vĩ, đúng là kỳ quan thế giới.Cảm thấy rất tự hào vì Việt Nam có những phong cảnh đẹp như thế này”. Đẹp, kỳ vĩ choáng ngợp hay lung linh quyến rũ, đó không phải là cảm nhận của riêng ai khi đến với vịnh Hạ Long. Hạ Long là tuyệt tác của thiên nhiên với hàng nghìn đảo đá bày trên mặt biển xanh, ẩn giấu trong lòng những hang động huyền ảo. Những hòn Trống Mái, Đỉnh Hương, Ti tốp, những hang Đầu Gỗ, Thiên Cung, Sửng Sốt không chỉ đẹp bởi cảnh quan, địa chất sinh học mà còn trở nên sinh động hơn bởi những câu chuyện huyền thoại, những giá trị lịch sử, văn hóa gắn bó lâu đời với người dân vùng biển Đông Bắc.

Vịnh Hạ Long đã được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới do UNESCO 2 lần trao tặng, cùng với đó là danh hiệu Kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới. Gần 25 năm trôi qua kể từ khi trở thành Di sản, vịnh Hạ Long đã vươn mình thành điểm đến hàng đầu của cả nước và tầm châu lục. Du khách tới đây hàng năm chứng kiến sự thay đổi ngoạn mục về hạ tầng, cảng bến, tàu thuyền, chất lượng phục vụ cũng như trải nghiệm các sản phẩm du lịch cao cấp resort, du thuyền, thủy phi cơ…5 năm quay trở lại Hạ Long, anh Mark Wilson, du khách Mỹ nhận xét: “Trở lại Hạ Long tôi thấy khác trước rất nhiều, đi lại thuận tiện nhanh chóng hơn, tàu thuyền cũng hiện đại. Vịnh Hạ Long vẫn đẹp như vậy, nhưng lần này tôi có nhiều trải nghiệm hơn, ấn tượng hơn”.

“Chưa đến Hạ Long thì coi như chưa đến Việt Nam”, câu nói này đã trở nên quen thuộc với rất nhiều khách du lịch nước ngoài, bởi vịnh Hạ Long luôn là lý do thôi thúc du khách đến với Việt Nam. Năm 2017, Quảng Ninh đón hơn 9,8 triệu lượt khách thì có tới gần 7 triệu lượt tới Hạ Long, con số đáng mơ ước của bất cứ điểm đến nào. Từ việc tận dụng “thỏi nam châm” này, Quảng Ninh đã phát triển mạnh mẽ nhiều loại hình, mở rộng thêm các điểm đến du lịch khác. Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh khẳng định: “Vịnh Hạ Long là điểm nhấn chính của du lịch Quảng Ninh, không những thế còn là điểm nhấn chính của du lịch Việt Nam. Nếu không có vịnh Hạ Long thì du lịch Quảng Ninh không khác gì các tỉnh khác của miền Bắc. Tính nổi trội khác biệt và tính lợi thế so sánh của vịnh Hạ Long là điểm quý, tài nguyên vô hạn, mỏ vàng vô giá của du lịch Quảng Ninh”.

Thương hiệu Hạ Long mang đến cho Quảng Ninh rất nhiều thời cơ, nhưng lợi thế cũng mang lại sức ép lớn cho chính quyền và những người làm du lịch ở Quảng Ninh.  Vẫn còn đó những lo ngại về tốc độ đô thị hóa, nguy cơ xâm hại di sản, ô nhiễm môi trường, hay những câu chuyện chìm tàu, cháy nổ, chặt chém du khách nhức nhối… Ông Nguyễn Phúc Minh, doanh nghiệp kinh doanh du lịch ở Hạ Long lo ngại: “Sẽ ảnh hưởng, bởi bây giờ phát triển công nghiệp, khu du lịch, hiện đại thì sẽ là khoét đá, lấn biển, môi trường tự nhiên vịnh Hạ Long sau này sẽ ảnh hưởng. Không gian tự nhiên cho du lịch ở trong này sẽ có thể không còn”.

Không phải chờ đến Năm Du lịch Quốc gia, Quảng Ninh mới hướng về Di sản, Kỳ quan vịnh Hạ Long. Làm sao để xây dựng Hạ Long thành trung tâm du lịch mang tầm cỡ thế giới, nhưng vẫn giữ được và phát huy các giá trị vốn có? Đó vẫn luôn là sự trăn trở không chỉ của riêng ngành du lịch Quảng Ninh. Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Du lịch Quảng Ninh cho biết: “Chúng tôi cũng sẽ phải khai thác bảo tồn vịnh Hạ Long xứng đáng với tầm của nó là tầm quốc tế. Định hướng của chúng tôi trước hết là thông qua các hãng truyền thông có uy tín trên thế giới. Vấn đề nữa chúng tôi phải tạo ra thói quen, việc làm cho người dân ở khu vực điểm đến vịnh Hạ Long. Khách du lịch cần đời sống thường nhật của người dân kết tinh vào sản phẩm du lịch. Chúng tôi quan tâm làm sao làm ra sản phẩm đó thông qua các làng nghề, tạo ra các dịch vụ đáp ứng cho nhu cầu của du khách gắn với chữ Hạ Long”.

Với mục tiêu trở thành trung tâm du lịch quốc tế, trọng điểm hàng đầu quốc gia, Quảng Ninh đã lập Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 cũng như những chương trình đặc thù cho du lịch. Chiến lược dài hơi cùng với sự phát triển của hạ tầng, giao thông, cơ sở lưu trú, các sản phẩm du lịch mới đã và đang góp phần thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Hạ Long sẽ chỉ được bảo tồn và phát triển toàn vẹn khi có sự chung tay của cộng đồng và các nhà quản lý./.