Chợ vel bhươl bhrợ têng bhiệc bhan cóh pazêng apêê t’ngay ta bhrợ têng festival Huế dáp tợơ c’moo 2002 tước nâu kêi, cóh muy zr’lụ pậ bhứah tợơ c’riing tước lứch vel Thanh Thuỷ Chánh. Ha dợ bhui har r’rộ r’răm lấh mơ nắc đhị zr’lụ m’pâng âng vel, pa đhiêr Cầu Ngói lâng Bảo tàng pr’đươi pa  bhrợ ta têng Thanh Toàn. Lướt tợơ zr’lụ đớc xe, cóh a coon c’lâng moọt ooy vel nắc ơy bơơn xợơng x’nưl chr’nắp âng bh’ươr bài chòi dưr chr’va tợơ 22 bệê pớ truíh chợ.

       Zr’lụ đăh Bắc lâng đăh Nam Cầu Ngói nắc đhị bha lầng âng bhiệc bhan chợ vel bhươl, đhị ta bhrợ têng apêê bh’rợ bha lầng pazêng bhiệc bhan tr’thi  hát bài chòi, tr’thi bhrợ bánh, zệê bánh canh, tr’thi bhrợ líp, pị mai k’tiếc tệêt. Đh’rứah lâng tr’thi hát bài chòi, zr’lụ tr’thi đuối bhuông truyền thống, bhuông câu cung r’rộ r’răm pa bhlầng. Chroi k’rong bhrợ t’bấc rau laliêm pr’hay đoọng ha chợ vel bhươl nắc apêê pớ đớc rớ, pớ tớt béh a xiu mị đắh k’ruung Như Ý lâng apêê xe đạp đác, gầu sòng đăh ping poong Ngói Thanh Toàn. Apêê pr’đươi chr’nắp, a yêm đhị chợ nâu pazêng zập rau pr’đươi pa bhrợ ta têng, pr’đươi zr’lụ vel đong Hương Thuỷ cơnh: cha néh Thuỷ Dương, cha néh đệêp Thuỷ Tân, bánh tránh Thuỷ Lương lâng zập rau chr’na đh’nắh cơnh bánh ú, chè a bhoo, chè cr’liêng sen, bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc… T’coóh Nguyễn Đình Châu, muy cha nắc đhanuôr đoọng năl:“Đhanuôr ra pặ đoọng đh’rứah ting pấh bhiệc bhan, ghít nắc bh’rợ ta tệên đha đhéh truyền thống cơnh a đhi noo zi nắc pa câl pr’đươi, đhao, k’nuóc, đhanuôr nắc pa câl líp, pr’níh lâng apêê chr’na đh’nắh cơnh bánh, bún, a vị chay…”

       Tước ooy chợ vel bhươl, t’mooi du lịch bơơn năl đăh pazêng chr’nắp pr’hay âng vel bhươl Việt Nam, cung choom ting pấh trực tiếp ooy bấc bh’rợ bhrợ têng cơnh: cha đhập đác cóh clung ruộng, cất vó, ha béh a xiu… bêl ha bu chô cóh k’ruung đác T’coóh Nguyễn Đặng Lợi, t’mooi tước cha hớh chợ vel bhươl đoọng năl:“Chợ vel bhươl đhị t’ngay bhiệc bhan a cu lêy nắc muy pr’ặt bh’rợ đơơng chr’nắp pr’hay âng vel bhươl. Tước l’lêy bảo tàng pr’đươi pr’dua pa bhrợ ta têng lâng chợ vel bhươl nắc muy rau căh choom ha vil đhị bêl festival 2018. Apêê bh’rợ đhị đâu nâu kêi nắc bơơn ta bhrợ ta bhứah, bấc rau bh’rợ ta pa căh”.

       Chr’na đh’nắh nắc rau căh choom cắh vêy đhị vel Thanh Toàn. Lấh mơ apêê chè bánh truyền thống cơnh bánh tày, bánh ú, bánh gai, bánh phu thêm, chè a bhoo, chè cr’liêng sen, chè ngô bhrậu, chè pô p’nang…, dzợ vêy rau pa căh âng pazêng chr’na cha ha dợ nắc muy Huế vêy cơnh:  a vị abhiếu Vỹ Dạ, ngô luọc Thuỷ Thanh, bánh canh a xiu cha ruốh Thuỷ Dương… Pazêng chr’na cóh chợ zêng bơơn pa câl cóh pa pan pậ bhứah ta bhrợ lâng cram, t’mooi tớt đhị apêê tr’nớt cung bhrợ lâng crang đoọng tớt cha rau a yêm âng vel đong. Rau pr’hay âng chợ nắc dzợ pa căh cóh pazêng xa nập xập âng ma nuýh ting pấh. Tợơ ma nuýh tớt pa câl hàng xập a doóh bà ba bhoóc, tăm, bhrậu, a doóh dal têy pa tệêt tước apêê a đhi a moó lướt chợ pơng lip, cuân ống ga mắc, bhrợ ha t’ngay bhiệc bhan chợ vel bhươl Việt Nam ting pr’hay lấh mơ. T’coóh Nguyễn Mậu Hoà, Phó Chủ tịch UBND chr’val Thuỷ Thanh đoọng năl:“Chợ vel bhươl t’ngay bhiệc bhan pa bhlầng nắc pa căl pr’ặt bh’rợ chợ đơơng chr’nắp cơnh ty đanh a hay, pa căh apêê ch’ớh ty đanh lâng apêê bh’rợ dưr váih cóh zập t’ngay âng đhanuor đui cơnh hò giã gạo, hát bài chòi lâng apêê bh’rợ thể thao acoon cóh cơnh tr’thi đuối bhuông, ghe câu, coóp a đha cóh k’ruung. Pazêng apêê bh’rợ nâu nắc zêng đhanuôr bhrợ têng. Tợơ đếêc, chính quyền vel đong năl ghít đhanuôr nắc ma nuýh bha lầng âng bhiệc bhan lâng tợơ c’moo 2002 tước nâu kêi, zập  bh’rợ zêng bơơn pa đớp đoọng ha đhanuôr lâng đoọng ha đhanuôr tr’câl tr’bhlêy, pa căh pa chăm, pa căh xát ha roo, clóh ha roo, ring, ọom ha roo, bhrợ têng apêê bh’rợ bhui har ặt cha ớh, hát t’nớt”.

      Chợ vel bhươl Thanh Toàn t’pấh bấc t’mooi căh muy đhị apêê g’lúh Festival Huế tu cơnh đếêc nắc bơơn ta bhrợ têng zập c’xêê moọt apêê t’ngay tr’cuôl ting lịch bh’rương. Chr’val Thuỷ Thanh cung ơy bhrợ pa dưr đề án k’đươi moon nắc công nhận chợ vel bhươl nắc chr’nắp tr’haanh âng du lịch cộng đồng moon lalay âng vel Thanh Toàn, chr’val Thuỷ Thanh, chr’hoong Hương Thuỷ, tỉnh Thừa Thiên Huế. Chính quyền vel bhươl cung pa liêm, pa mâng poong Ngói Thanh Toàn, k’tuốih pa liêm k’ruung đác Như Ý, pa tíh pa liêm zr’lụ chợ  bha lầng đoọng pậ bhứah, áih lấh, liêm buôn đoọng ha t’mooi pấh lêy chợ vel bhươl. Đhanuôr nắc ma nuýh bha lầng âng apêê g’lúh chợ vel bhươl, xoọc ting t’ngay ting pa zay bhrợ liêm sạch c’lâng p’rang vel bhươl đoọng t’la tranh chợ vel bhươl laliêm pr’hay lấh mơ, t’pấh bấc lấh t’mooi du lịch tợơ ch’ngai đăn./.

Chợ quê - sản phẩm du lịch cộng đồng ở Thừa Thiên Huế

                                                     Thu Hoa/VOV 5

Cứ hai năm một lần, vào các dịp festival Huế, chợ quê ở làng Thanh Thủy Chánh, còn gọi là làng Thanh Toàn, ở xã Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, lại rộn ràng mở hội. Chợ quê là một trong những sản phẩm du lịch đặc sắc do chính những người dân làng Thanh Thủy Chánh tổ chức, tạo những cảm xúc khó quên cho du khách thăm nơi này. Mời bà con và các bạn cùng tham gia và cảm nhận không gian chợ quê xưa, nét đặc trưng ở tỉnh Thừa Thiên Huế

  Chợ quê mở hội trong hầu hết các ngày diễn ra Festival Huế kể từ năm 2002 đến nay, trong một không gian rộng lớn từ đầu đến cuối

làng Thanh Thủy Chánh. Nhưng rộn rã và đông vui nhất là ở khu vực trung tâm làng, xung quanh Cầu Ngói và Bảo tàng Nông cụ Thanh Toàn.

Rời bãi đỗ xe, trên con đường đi vào làng đã có thể nghe thấy những âm thanh đặc trưng của điệu bài chòi vang lên từ 22 chiếc chòi tranh

ven chợ.

Khu vực phía Bắc và phía Nam Cầu Ngói là trung tâm của lễ hội chợ quê, nơi diễn ra các hoạt động chính bao gồm hội thi hát bài chòi, hội thi làm bánh, nấu bánh canh, hội thi chằm nón, nặn đất sét. Cùng với hội thi hát bài chòi, khu vực đua ghe truyền thống, đua ghe câu cũng đầy ắp âm thanh sôi động. Góp phần làm phong phú thêm cho chợ quê là các chòi cất rớ, chòi câu cá ở dọc hai bờ sông Như Ý và các xe đạp nước, gầu sòng phía trên cầu Ngói Thanh Toàn. Các mặt hàng đặc trưng tại ngôi chợ này gồm các loại nông - ngư - cụ, các sản vật vùng quê Hương Thủy như: gạo Thủy Dương, nếp Thủy Tân, bánh tráng Thủy Lương và các loại ẩm thực như  bánh ú, chè bắp, chè hạt sen, bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc... Ông Nguyễn Đình Châu, một người dân địa phương cho biết: “Người dân sắp xếp để cùng tham gia với lễ hội, cụ thể nghề rèn truyền thống như anh em chúng tôi là bán sản phẩm, dao cuốc mác, bà con là họ bán sản phẩm như nón, chổi đót và các mặt hàng ăn uống  như bánh, bún, cơm chay…”

Đến với chợ quê, khách du lịch được tìm hiểu về những đặc trưng của nông thôn Việt Nam, cũng có thể tham gia trực tiếp vào nhiều hoạt động sản xuất như: đạp nước trên đồng ruộng, cất vó, câu cá... khi bóng chiều đang ngả xuống trên sông. Ông Nguyễn Đặng Lợi, khách thăm chợ quê, cho biết: "Chợ quê ngày hội tôi thấy là một không khí hết sức là nông thôn. Tham quan bảo tàng nông cụ và chợ quê là một kỷ niệm khó quên trong dịp festival 2018. Các hoạt động ở đây bây giờ đã được mở rộng ra, chương trình cũng phong phú hơn".

Ẩm thực là thứ không thể thiếu ở chợ quê Thanh Toàn. Ngoài các loại chè bánh truyền thống như bánh tày, bánh ú, bánh gai, bánh phu thê, chè bắp, chè hạt sen, chè bắp, chè khoai tía, chè bông cau..., còn có sự góp mặt của những món ăn mà chỉ Huế mới có như: cơm hến Vỹ Dạ, khoai luộc Thủy Thanh, bánh canh cá lóc Thủy Dương... Những món ăn ở trong chợ đều được bày bán trên chõng tre, khách ngồi trên các ghế tre dân dã để thưởng thức hương vị của làng quê mộc mạc. Chất quê của chợ còn được thể hiện ngay cả trên trang phục của người tham gia.

Từ người bán hàng mặc áo bà ba trắng, đen, nâu sòng, áo dài tay nối đến các o, các thím, các mệ đi chợ với nón lá, quần rộng, làm cho ngày hội chợ quê càng thêm đậm chất nông thôn Việt Nam. Ông Nguyễn Mậu Hòa, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thủy Thanh, cho biết: "Chợ quê ngày hội chủ yếu tái hiện lại không gian chợ ngày xưa, tái hiện lại các trò chơi dân gian và các vấn đề sinh hoạt hằng ngày của người dân giống như là hò giã gạo, hát bài chòi và các hoạt động thể thao dân tộc như là đua thuyền, đua ghe câu, bắt vịt trên sông. Về cơ bản, các hoạt động này được người dân tổ chức. Từ đó, chính quyền địa phương xác định người dân là chủ thể của lễ hội và từ năm 2002 đến nay, mọi hoạt động đều được giao cho người dân để người dân  buôn bán, trưng bày, trình diễn xay lúa, giã gạo, giần sàng, tổ chức các hoạt động vui chơi, ca hát".

Chợ quê Thanh Toàn hấp dẫn du khách không chỉ trong các dịp Festival Huế nên sẽ được tổ chức định kỳ hàng tháng vào các ngày rằm theo lịch Mặt Trăng. Xã Thủy Thanh cũng đã xây dựng đề án đề nghị công nhận chợ quê là thương hiệu du lịch cộng đồng riêng có của làng Thanh Toàn, xã Thủy Thanh, huyện Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Chính quyền địa phương cũng tu bổ, chỉnh trang cầu Ngói Thanh Toàn, nạo vét dòng sông Như Ý, san lấp mặt bằng khu vực chợ trung tâm để thông thoáng, thuận lợi cho du khách dự chợ quê. Người dân, vốn là chủ thể của các phiên chợ quê, đang ngày càng tích cực làm sạch đường làng, ngõ xóm để bức tranh chợ quê thêm yên bình, hấp dẫn du khách gần xa./.