Xang bêl bơơn xơợng xa nay ooy đợ manuyh crêê pr’luh cr’ăy Covid-19 tr’nơơp đhị chr’hoong Phước Sơn lâng Nam Giang, chính quyền chr’val Ma Cooih, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, vel đong tr’đăn lâng thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang ơy bhrợ têng bâc bh’rợ zâl cha groong pr’luh cơnh pa liêm pa mâng 6 tổ bhrợ têng bh’rợ xay moon, p’too pa choom đhị vel đong, 1 chốt chr’mêệt lêy pr’luh cr’ăy đhị c’lâng Hồ Chí Minh đoọng ch’mêệt lêy manuyh lâng pazêng râu xe lướt chô ooy chr’val. Trung tá Trần Quang Tuyến, Trưởng Công an chr’val Ma Cooih, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon, đơn vị ơy k’rơng pazêng lực lượng ta luôn pa bhrợ coh toong t’ngay ha dum, t’bhlâng ch’mêệt lêy manuyh lâng pazêng râu xe gluh mọt ooy vel đong, ting n’năc đh’rưah lâng pazêng ban, ngành, đoàn thể âng chr’val, t’bhlâng xay moon, p’too pa choom đhanuôr xơợng đươi ta nih dha nâng bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19: “Cr’chăl đăn đâu, chr’hoong Nam Giang lâng chr’hoong Phước Sơn năc bơr vel đong dưr vaih pr’luh cr’ăy Covid-19 k’rơ bhlâng. Xay bhrợ cơnh p’too moon âng Ban k’đhơợng xay âng chr’hoong lâng chr’val xoọc đâu azi căh đoọng manuyh tơợ chr’hoong  Đông Giang tươc ooy chr’hoong Nam Giang. Lâng manuyh tơợ chr’hoong Nam Giang tươc, công nhâm mâng xay bhrợ crêê cơnh xa nay âng Bộ Y tế, âng Sở Y tế tỉnh, âng Trung tâm Y tế chr’hoong râu đêêc năc test nhanh, râu bơr cậ năc ăt coh zr’lụ doọ vaih pr’luh cr’ăy. Lâh n’năc, đợ manuyh ơy lướt lâng tươc ooy chr’hoong Nam Giang, Phước Sơn l’lăm t’ngay UBND tỉnh xay moon vaih pr’luh năc azi ơy ch’mêệt lêy, pac pazêng manuyh n’nâu lâng ta đang moon Trung tâm Phòng zâl cha groong pr’luh cr’ăy chr’hoong test pazêng đoọng ng’pac, đoọng ăt la lay lang pa xiêr k’rơ pa bhlâng đhr’năng trơơi boọ âng pr’luh cr’ăy.”

Đươi tơợ loa truyền thanh lâng tơợ apêê lươt xay moon, p’too pa choom năc apêê t’cooh bhươl, trưởng cr’noon, pân đil, ta đhâm c’mor… đhanuôr Cơ Tu coh chr ’valMa Cooih ting t’ngay n’năl lâh mơ râu căh liêm crêê âng pr’luh cr’ăy Covid-19 công cơnh pazêng xa nay bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy âng Trung ương, vel đong…Tơợ đêêc, đhanuôr đơơh loon bhrợ têng pazêng bh’rợ zâl cha groong pr’luh, xơợng đươi ta nih đha nâng râu p’too pa choom 5k âng Bộ Y tế đoọng zư lêy c’rơ âng c’la đay lâng ha bhươl cr’noon. T’cooh A Râl Bốn, coh cr’noon A Sờ, chr’val Ma Cooih xay moon: “Xoọc đâu n’leh pr’luh cr’ăy Covid-19 ting cơnh xa nay âng Đảng, Nhà nước xay moon. Đhanuôr zi căh choom chủ quan zêng xơợng đươi cơnh p’too pa choom zâl cha groong Covid-19. Pa bhlâng năc bh’rợ ắt tợt, cha đăh, lướt chô, pa bhrợ năc zêng xay bhrợ pa tuông, cơnh đơơng k’coon lướt học năc zêng đươi pr’nơng bảo hiểm, đươi pa nor boóp, zập ngai zêng xơợng đươi tơợ p’niên  học sinh, p’niên k’tứi tươc ooy manuyh t’cooh ta ha zêng xơợng đươi liêm choom. Coh bhươl cr’noon ngai jeh k’ăy năc đơơh lướt khám pa dưah, bh’rợ lơi a bhuy, bh’rợ tr’pay diic điêl năc zêng tr’zooi, hân đhơ cơnh đêêc năc căh choom ăt k’rong bâc manuyh, ắt ch’ngai bhlưa. Ng’moon zazum đhanuôr zi xơợng đươi bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy cơnh ta đang moon âng  Đảng lâng Chính phủ.”

Căh muy chr’val Ma Cooih, pazêng vel đong n’lơơng, pa bhlâng năc thị trấn Prao, zr’lụ vêy bấc manuyh ăt mamông, bh’rợ tr’câl tr’bhlêy hàng hoá bâc ơl, ơy t’bhlâng bhrợ têng k’rơ lâh mơ bh’rợ zâl cha groong pr’luh. Ghít năc, chính quyền thị trấn ơy bhrợ t’vaih 20 tổ Covid-19, đoọng cán bộ chô ooy pazêng bhươl cr’noon lướt lêy ta mooh zập pr’loọng đong đoọng xay moon ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh, ting n’năc ta đang moon đhanuôr lướt tiêm vắc xin zâl Covid-19 zập liêm. Vel đong công ơy bhrợ têng pazêng bh’rợ chêêc lêy, pac, đoọng ăt la lay y tế bêl đhị vel đong n’leh manuyh crêê Covid-19 đoọng doọ lum râu zr’năh k’đhap bêl zâl cha groong. T’cooh Huỳnh Văn Tân, Chủ tịch UBND thị trấn Prao, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam xay moon: coh pazêng t’ngay ahay, muy bơr cha năc đhanuôr tơợ chr’hoong Phước Sơn lâng Nam Giang chô ooy vel đong năc zêng xay moon y tế, test đơơh lâng đương ch’mêệt lêy c’rơ coh đong: “Xang bêl pr’luh cr’ăy đhị chr’hoong Phước Sơn lâng Nam Giang dưr vaih, vel đong ơy t’bhlâng xay moon p’too pa choom, cr’noọ xa nay bha lâng năc đoọng pazêng c’bhuh đương ch’mêệt lêy coh bhươl cr’noon t’bhlâng ch’mêệt lêy đoọng bơơn lêy đợ manuyh căh xay moon y tế năc ta đang moon tươc xay moon. Ta đang moon đhanuôr căh choom tươc ooy thị trấn Thạnh Mỹ lâng pazêng chr’val âng chr’hoong Phước Sơn đoọng nhâm mâng râu liêm crêê ha đhanuôr.Lâng bh’rợ zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 c’năl âng đhanuôr năc liêm choom bhlâng.Coh cr’chăl đăn đâu đhanuôr doọ dợ chô ooy pazêng zr’lụ vaih pr’luh cr’ăy ting cơnh xa nay ta đang moon âng vel đong.”

Chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cruung đác zr’năh k’đhap, vêy lâh 80% đhanuôr ăt mamông năc đhanuôr Cơ –Tu. Đoọng nhâm mâng râu liêm crêê ha đhanuôr lâng râu dưr vaih k’rơ pa bhlâng âng pr’luh cr’ăy Covid-19, chr’hoong ơy bhrợ t’vaih Ban k’đhơợng xay zâl cha groong pr’luh cr’ăy p’too moon pazêng ban ngành, đoàn thể lâng đhanuôr coh vel đong chr’hoong xay bhrợ ta nih đha nâng pazêng xa nay xay moon zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 âng Trung ương lâng âng tỉnh Quảng Nam. Trung tâm Y tế huyện Đông Giang công ơy bhrợ t’vaih zr’lụ pa dưah đoọng ha manuyh F0; pa choom bh’rợ pay pr’đhang PCR, test kháng nguyên đoọng ha pazêng manuyh bhrợ bh’rợ y tế … Tơợ cr’chăl dưr vaih pr’luh cr’ăy Covid-19 g’luh puôn tươc nây cơy, chr’hoong Đông Giang ơy đoọng ăt la lay k’nặ 1.400 manuyh chô tơợ zr’lụ pr’luh cr’ăy; test đơơh xét nghiệm đoọng ha lâh 1.600 cha năc. Xoọc đâu, vel đong ơy tiêm vắc xin phòng Covid-19 đoọng ha 8.600 cha năc manuyh, bơơn lâh 45%. T’coohg Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong, Phó Chỉ huy Thường trực Trung tâm chỉ huy, pazêng Tiểu ban lâng Tổ zooi bh’rợ tr’nêng zâl cha groong pr’luh cr’ăy Covid-19 chr’hoong Đông Giang xay moon, đươi đơơh loon bhrợ têng pazêng bh’rợ zâl cha groong pr’luh, tươc nâu cơy, chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam doọ ơy vêy manuih hân đoo crêê pr’luh cr’ăy Covid-19: “Bêl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih k’rơ đhị chr’hoong Phước Sơn lâng Nam Giang, Ban k’đhơợng xay, UBND chr’hoong lâng Trung tâm Chỉ huy zâl cha groong pr’luh cr’ăy âng chr’hoong ơy xay moon p’xoọng 8 c’bhuh bh’rợ đoọng pazêng cơ quan, ban, ngành đoàn thể đh’rưah ting xay bhrợ bh’rợ zâl cha groong pr’luh. P’too moon ngành Y tế cra văng zập pazêng râu pr’đươi y tế. Xoọc đâu, zr’lụ pa dưah ơy vêy 20 bêệ bh’nếch đoọng ha manuyh F0 ha dang vêy dưr vaih đhị chr’hoong lâng ơy vêy xa nay pa choom âng  ngành y tế ooy bh’rợ zâl cha groong pr’luh ha dang vêy  F0, F1 đhị vel đong. Lâh bh’rợ xay moon, p’too pa choom lâng bh’rợ phổ thông, muy bơr vel đong công xay moon, p’too pa choom lâng p’rá Cơ- Tu đhị zr’lụ đhanuôr căh lâh n’năl p’rá phổ thông, bhrợ têng cơnh ooy đoọng pr’luh doọ choom trơơi boọ ooy vel đong./.”

Huyện miền núi Đông Giang- Quảng Nam:

Tăng cường phòng, chống dịch Covid-19

PV Hôih Nhàn

Tình hình dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đang diễn biến phức tạp, đặc biệt là khi 2 huyện miền núi Phước Sơn và Nam Giang liên tiếp ghi nhận nhiều ca mắc mới Covid-19. Trước thực tế này, chính quyền huyện Đông Giang đã tăng cường hàng loạt các biện pháp giám sát, phòng chống, không để dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn. Phản ánh của PV Hôih Nhàn tại miền Trung.

Ngay sau khi nhận thông tin về những ca mắc Covid-19 đầu tiên ở huyện Phước Sơn và Nam Giang, chính quyền xã Ma Cooih, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam, địa phương giáp với thị trấn Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang đã triển khai hàng loạt các biện pháp phòng chống dịch như: kiện toàn 6 tổ công tác tuyên truyền tại cộng đồng, lập 1 chốt kiểm soát dịch trên đường Hồ Chí Minh để kiểm soát người và phương tiện ra vào xã. Trung tá Trần Quang Tuyến, Trưởng Công an xã Ma Cooih, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết, đơn vị huy động lực lượng túc trực ngày đêm, tăng cường kiểm tra, giám sát người và phương tiện ra vào địa bàn, đồng thời phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể của xã, tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiệm công tác phòng, chống dịch Covid-19: “Thời gian gần đây, huyện Nam Giang và huyện Phước Sơn hai địa điểm bùng phát dịch Covid-19 rất phức tạp. Thực hiện theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo huyện và Xã hiện nay chúng tôi hạn chế thấp nhất người dân từ huyện Đông Giang qua huyện Nam Giang. Đối với người từ huyện Nam Giang qua, cũng phải đảm bảo các yêu cầu cần thiết của Bộ Y tế, của Sở Y tế tỉnh, của Trung tâm Y tế huyện đó là phải test nhanh, thứ hai nữa lịch trình phải nằm trong vùng xanh. Ngoài ra, những trường hợp đã đi và đến huyện Nam Giang, Phước Sơn trước thời điểm UBND tỉnh công bố bùng phát dịch thì chúng tôi đã rà soát, phân loại những người này và yêu cầu Trung tâm Phòng chống dịch bệnh huyện test toàn bộ để phân loại, quản lý, cách ly hạn chế thấp nhất việc lây lan dịch bệnh.”

Những ngày qua, thông qua hệ thống loa truyền thanh và đội ngũ tuyên truyền viên là các già làng, trưởng bản, phụ nữ, thanh niên…bà con Cơ Tu ở xã Ma Cooih nhận thức đầy đủ về mối nguy hiểm của dịch Covid-19 cũng như các chủ trương phòng chống dịch của Trung ương, địa phương…Từ đó, bà con chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh dịch để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.  Ông A Râl Bốn, ở thôn A Sờ, xã Ma Cooih cho biết: “Hiện nay xuất hiện dịch bệnh Covid-19 theo như Đảng, Nhà nước thông báo. Bà con chúng tôi không chủ quan đều chấp hành tốt các khuyến cáo về phòng chống dịch Covid-19. Nhất là việc ăn ở, đi lại, sản xuất đều thực hiện việc giãn cách, như đưa con cái đi học hay đi chợ bà con đều đội mũ bảo hiểm, đeo khẩu trang, mọi người từ các cháu học sinh, trẻ nhỏ đến người lớn đều chấp hành tốt. Ở thôn bản có người ốm đau đều nhanh chóng đi khám bệnh, có việc ma chay, hiếu hỉ giúp nhau nhưng không quá đông người, phải giữ khoảng cách. Nói chung bà con chúng tôi đều chấp hành tốt công tác phòng chống dịch như yêu cầu của Đảng và Chính phủ.”

Không riêng xã Ma Cooih, các địa phương trên địa bàn huyện Đông Giang, đặc biệt là  thị trấn Prao, nơi dân cư đông đúc, việc giao thương hàng hoá nhộn nhịp, đã tăng cường nhiều biện pháp phòng chống dịch. Cụ thể, thị trấn đã thành lập 20 tổ Covid-19, cử cán bộ về tận các thôn “ đi từng ngõ, gõ từng nhà” để tuyên truyền về phòng chống dịch, đồng thời vận động bà con đi tiêm vắc xin phòng Covid-19 đầy đủ. Địa phương cũng xây dựng các phương án truy vết, phân loại, cách ly y tế khi trên địa bàn xuất hiện ca mắc Covid-19 để tránh bị động, lúng túng. Ông Huỳnh Văn Tân, Chủ tịch UBND thị trấn Prao, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam cho biết: những ngày qua, một số người dân từ huyện Phước Sơn và Nam Giang về địa phương đều phải khai báo y tế, test nhanh và theo dõi sức khoẻ tại nhà: “Sau khi ổ dịch tại huyện Phước Sơn và Nam Giang xảy ra, địa phương đã tăng cường tuyên truyền, mục tiêu để cho các tổ giám sát cộng đồng tập trung theo dõi để phát hiện những trường hợp không khai báo để vận động khai báo. Vận động bà con hạn chế đến thị trấn Thạnh Mỹ và các xã của huyện Phước Sơn để đảm bảo an toàn cho nhân dân. Riêng về việc phòng chống dịch Covid-19 nhận thức của bà con là rất cao. Trong thời gian gần đây bà con không về các vùng dịch theo chủ trương của huyện cũng như địa phương vận động.”

Huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam có địa hình phức tạp, hơn 80% dân số là đồng bào Cơ –Tu. Để đảm bảo an toàn cho người dân trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, địa phương đã tổ chức tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho  8.600 người, đạt trên 45% dân số trong huyện. Ông Đỗ Hữu Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện, Phó Chỉ huy Thường trực Trung tâm chỉ huy, các Tiểu ban và Tổ giúp việc phòng, chống dịch bệnh Covid-19 huyện Đông Giang cho biết, nhờ chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch, đến nay, huyện miền núi Đông Giang, tỉnh Quảng Nam vẫn giữ vùng xanh ghi nhận trường hợp mắc Covid-19 nào: “Khi diễn biến dịch Covid-19 phức tạp tại huyện Phước Sơn và Nam Giang, Ban Chỉ đạo, UBND huyện và Trung tâm Chỉ huy phòng chống dịch của huyện đã đưa ra 8 nhóm nhiệm vụ cho các cơ quan, ban, ngành đoàn thể cùng vào cuộc để triển khai thực hiện phòng chống dịch. Chỉ đạo ngành Y tế chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, phương tiện, vật tư y tế. Hiện nay cơ sở điều trị cũng đã có 20 giường phục vụ cho những trường hợp F0 nếu có trên địa bàn huyện và đã có hướng dẫn của ngành y tế về phương án phòng chống dịch nếu chúng ta có ca F0, F1 trên địa bàn. Ngoài việc tuyên truyền bằng tiếng phổ thông, một số địa phương cũng rất linh động tuyên truyền bằng tiếng Cơ –Tu với những nơi bà con không tiếp thu được bằng tiếng phổ thông, làm sao đó để dịch không lay lan đến địa bàn./.”