Cơnh lâng bấc cơnh bhrợ têng bhriêl g’lăng, bơơn pa dưr c’rơ za zum tơợ zấp râu pr’đơợ lâng râu moọt bhrợ bhrơợng âng pa zêng hệ thống chính trị, xang 4 c’moo xay bhrợ bh’rợ xa nay cr’noọ cr’niêng k’tiếc k’ruung bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê, pr’dưr pr’dzoọng vel bhươl chr’hoong đảo Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh tr’xăl choom hơnh déh. Đha nuôr lâng pr’zớc đh’rứah chơớc năl râu tr’xăl âng vel bhươl t’mêê Cô Tô bêl chr’hoong đảo t’mêê bơơn Thủ tướng Chính phủ công nhận chr’hoong bơơn cr’noọ xa nay vel bhươl t’mêê lâng dưr váih chr’hoong đảo tr’nơợp âng prang k’tiếc bơơn cr’noọ vel bhươl t’mêê đhị bha ar xrắ âng Phóng viên Đài P’rá Việt Nam….
Đhị đâu đanh 4 c’moo, moon tước Cô Tô nắc zấp ngai pa chắp tước râu ch’ngai bha dắh, cắh zấp điện đươi dua, cắh zấp đác ch’ngaach đươi dua, c’lâng c’tốch lướt ra vạch zr’nắh k’đháp… Nắc nâu câi, bêl tước Cô Tô, bấc acoon c’lâng liêm ta bhrợ lâng nhựa đơơng a zi lướt prang đảo liêm buôn lấh, đác ch’ngaach lấh âi tước ting đong, điện pa ang zấp prang, bấc đong dal tầng dưr chặt váih tr’đăn đăn cơnh lâng zấp dịch vụ bhrợ têng ha t’mooi du lịch. Bấc acoon c’lâng bê tông âi tước ting đong tơợ râu pa zum têy chroi c’rơ âng đha nuôr vel đong. T’coóh Đoàn Đức Bổng, 76 c’moo, zr’lụ 1, thị trấn Cô Tô đoọng năl, đha nuôr đhị vel đong zấp ngai công lứch loom xơợng đươi ting pấh bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê. Ma nứih chroi c’rơ, ma nứih chroi cr’van cơnh lâng rơơm kiêng bhrợ bhr’lậ pr’dưr pr’dzoọng vel đong:
Điện c’lâng bêl ahay cắh vêy muy mét c’lâng nhựa, nâu câi điện chô tước vel, c’lâng bê tông tước p’lêếh đong, vêy trường dal tầng bơơn cr’noọ trường chuẩn k’tiếc k’ruung, trạm xá bêl ahay nắc đoọng ha 2 chr’val. Ca ay jéh nắc đơơng âng tước k’tiếc bhlâng pa bhlâng k’đháp, n’đhơ cơnh đêếc azi vêy trạm trung tâm y tế vêy 4, 5 bác sĩ âi, xăl đoọng ha quân dân y kết hợp. acu cóh đâu 40 c’moo ahay, đha nuôr đha rựt cắh vêy muy mét c’lâng bhlâng ta bhrợ lâng nhựa a ốt, nâu câi bơơn cơnh đâu nắc pa bhlâng cắh ngai mặ bhr’nêy, chr’nắp cắh cơnh.
Tơợ bêl xay bhrợ bh’rợ xa nay vel bhươl t’mêê, pa zêng pr’đơợ âng chr’hoong Cô Tô bơơn k’rong k’noọ 3000 tỷ đồng, cóh đêếc pr’đơợ tơợ xã hội hoá tơợ doanh nghiệp lâng đha nuôr ặt ma mông ting pấh bh’rợ xa nay nắc lấh 132 tỷ đồng. tước nâu câi 2/2 chr’val cóh vel đong chr’hoong âi mặ 19/19 cr’noọ xa nay cơnh lâng 37/37 cr’noọ xa nay ting Bộ tiêu chí k’tiếc k’ruung lâng bơơn UBND tỉnh Quảng Ninh xay moon chr’val bơơn chuẩn vel bhươl t’mêê. Cóh đêếc 1 bơr chỉ tiêu, tiêu chí âng bh’rợ xa nay bhrợ padưr vel bhươl t’mêê âng chr’hoong bơơn chất lượng dal cơnh: Cơ cấu pa bhrợ ta têng lâng thu nhập tr’xăl t’mêê, râu dưr k’rơ cơnh lâng râu chroi đoọng âng du lịch dịch vụ dưr dzoóc 20%/c’moo. Đợ pr’loọng đong bơơn đươi dua điện lưới k’tiếc k’ruung bơơn 98%.
Cơnh lâng cơnh bhrợ têng liêm glặp, Cô Tô âi vêy râu pa dưr k’rơ. Bấc bh’nơơn, dịch vụ du lịch cắh pa đhêy bơơn k’rong bhrợ, bhrợ t’bhứah. Bh’rợ xa nay muy chr’val phường muy bh’nơơn- OCOP Cô Tô xoọc r’dợ bơơn moon ghít pr’dzoọng lâng thương hiệu bh’nơơn âng đay dưr z’lấh ch’ngai moọt ooy đhăm k’tiếc lâng lướt apêê tỉnh thành cóh prang k’tiếc. Tước Cô Tô nâu câi, t’mooi vêy ting pấh tour dưr trải nghiệm cơnh ha béh mực, nghiết biển, bơơn năl bấc đhị lướt la lêy bãi đhêl, crâng a bhuy… Tước nâu câi đhị vel đong chr’hoong vêy lấh 1.000 đong đhêy ặt. chr’hoong dzợ p’too moon đha nuôr chóh bhrợ đong ting c’lâng homestay, n’jứah nắc đong ặt, n’jứah nắc vêy choom bhrợ têng t’mooi đhêy ặt, chroi đoọng bhrợ têng liêm lấh mơ cr’noọ âng t’mooi, pa xiêr la lấh bịng xiên moọt apêê bêl t’ngay đhêy. P’căn Phạm Thị Măng, zr’lụ 4 thị trấn Cô Tô xay moon:
Vêy điện lâng pa dưr vel bhươl t’mêê bơơn záp ngai bh’cộ pa bhlâng k’rang tước. azi t’mêê bhrợ t’váih hiệp hội hải sản lâng k’rong bhrợ đoọng ha pr’đươi pr’dua, kỹ thuật đoọng ha dưr dal chất lượng. Cô Tô nắc đhêêng 5 c’moo ha dợ n’đhang âi bơơn xay bhrợ 2 thương hiệu ga mắc, nắc đoo thương hiệu mực n’coo Cô Tô lâng a xiu ruội Cô Tô. Muy râu cớ nắc bh’rợ xa nay zooi đoỌng ha đha nuor tơợ nhãn mác, bao bì xang n’nắc đơơng âng bh’nơơn. Tơợ thương hiệu t’mêê cóh tỉnh Quảng Ninh a năm năl, nắc nâu câi âi lướt prang zấp ooy nắc tước apêê thương hiệu Cô Tô.
N’đhơ cơnh đêếc, bh’rợ zư nhâm đợ cr’noọ xa nay vel bhươl t’mêê âi mặ bơơn pa bhlâng nắc dzợ bấc cr’noọ xa nay lâng thách thức gamắc cơnh lâng chr’hoong đảo Cô Tô, pa bhlâng nắc cóh pr’đơợ du lịch dịch vụ pa dưr cơnh xoọc đâu. T’coóh Hoàng Bá
Cô tô zi k’rong xay bhrợ 4 bh’rợ, râu muy nắc xay moon muy bh’rợ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê lâng azi nắc t’bhlâng, muy nắc ch’mêệt lêy apêê quy hoạch chiến lược, k’đhơợng nhâm ooy quy hoạch pa dưr bh’rợ k’đhơợng lêy. Râu bơr nắc k’rong bhrợ xay bhrợ pa dưr pr’đơợ chất lượng dal tơợ c’bhúh cán bộ tước c;bhúh pa bhrợ đoọng bhrợ têng ha bh’rợ tr’xăl cơ cấu kinh tế. râu 3 nắc k’rong ooy zư lêy môi trường xay bhrợ bấc râu n’đắh môi trường. râu 4 nắc k’rong ooy t’bhlâng k’rong xay bhrợ hạ tầng, t’đang k’ươi apêê đong k’rong bhrợ đoọng moọt k’rong bhrợ.
Bấc bh’nơơn âi mặ bơơn xang 5 c’moo xơợng bhrợ vel bhươl t’mêê nắc đoo pr’đơợ đoọng ha chr’hoong đảo chr’nắp Cô Tô t’bhlâng ha dưr đợ crnoọ xa nay. Tơợ muy chr’hoong bhrợ têng ha rêê đhuốch đha rựt, tước nâu câi Cô Tô xoọc r’dợ dưr váih muy trung tâm du lịch t’mêê âng tỉnh Quảng Ninh. Muy cóh bấc pr’học kinh nghiệm âng Cô Tô nắc đoo pay bh’rợ, pr’dzoọng âng đha nuôr nắc bha lâng, đha nuôr năl, đha nuôr xay, đha nuôr bhrợ, đha nuôr ch’mêệt lêy lâng đha nuôr đươi dua. Đươi vêy cơnh đêếc Cô Tô âi mặ z’lấh đợ bh’dzang tr’nơợp pa bhlâng zr’nắh k’đháp, r’dợ yêm têêm đoọng đương hơnh nắc chr’hoong chr’hoong đảo tr’nơợp bhrợ têng xang cr’noọ xa nay bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê ting cr’noọ xa nay t’mêê./.
Huyện đảo tiền tiêu Cô Tô đạt chuẩn Nông thôn mới
Với những cách làm linh hoạt, sáng tạo, phát huy được sức mạnh tổng hợp từ các nguồn lực và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sau hơn 4 năm triển khai chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới, bộ mặt nông thôn huyện đảo Cô Tô, tỉnh Quảng Ninh đổi thay đáng kể.
Cách đây bốn năm, nhắc đến Cô Tô gợi lên một cảm giác xa xôi, thiếu điện sinh hoạt, thiếu nước ngọt, giao thông đi lại khó khăn... Vậy mà hôm nay, khi đến Cô Tô, những con đường trải nhựa phẳng lì đưa chúng tôi đi quanh đảo thuận tiện hơn, nước sạch đã đến từng nhà, điện thắp sáng đầy đủ, những dãy nhà cao tầng mọc lên san sát nhau với đầy đủ dịch vụ phục vụ khách du lịch. Những con đường bê tông đã đến từng nhà từ sự chung tay góp sức của người dân địa phương. Ông Đoàn Đức Bổng, 76 tuổi, khu 1, thị trấn Cô Tô cho biết, bà con tại địa phương ai cũng sẵn sàng tham gia chương trình xây dựng nông thôn mới. Người góp công, người góp của với mong muốn cải thiện bộ mặt quê hương. “Điện đường trước đây không có một mét đường nhựa nào bây giờ điện tận thôn xóm, đường bê tông đến tận ngõ xóm có trường cao tầng đạt tiêu chuẩn trường chuẩn quốc gia thế còn trạm xá trước đây cả 2 xã mới có 1 trạm xá. Bệnh nặng chuyển vào đất liền rất là khó khăn nhưng bây giờ chúng tôi có trạm trung tâm y tế có 4, 5 bác sĩ rồi thế rồi quân dân y kết hợp rồi. Tôi ở đây 40 năm trước dân còn nghèo không có một mét cái đường nhựa nào bây giờ được như thế này thì thật sự là ngoài cái sức tưởng tượng ra, quý hóa quá.”
Từ khi triển khai chương trình nông thôn mới, tổng nguồn lực huyện Cô Tô huy động được đạt gần 3000 tỷ đồng, trong đó nguồn lực từ xã hội hóa từ doanh nghiệp và cộng đồng dân cư tham gia chương trình là trên 132 tỷ đồng. Đến nay, 2/2 xã trên địa bàn huyện đã hoàn thành 19/19 tiêu chí với 37/37 chỉ tiêu theo theo Bộ tiêu chí Quốc gia và được UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới. Trong đó 1 số chỉ tiêu, tiêu chí của chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện đạt chất lượng cao như: cơ cấu lao động và thu nhập chuyển dịch, tăng trưởng mạnh với sự đóng góp của du lịch dịch vụ tăng trên 20%/năm. Tỷ lệ hộ gia đình được sử dụng điện lưới quốc gia đạt 98,3%.
Với những cách làm phù hợp, Cô Tô đã có sự phát triển mạnh mẽ. Các sản phẩm, dịch vụ du lịch không ngừng được đầu tư, mở rộng. Chương trình mỗi xã phường một sản phẩm - OCOP Cô Tô đang dần khẳng định được vị thế và thương hiệu sản phẩm của mình vươn xa vào đất liền và đi các tỉnh thành trong cả nước. Đến Cô Tô hôm nay, du khách có thể tham gia các tour trải nghiệm như câu mực, lặn biển, khám phá các điểm tham quan bãi đá, rừng nguyên sinh... Đến nay trên địa bàn huyện có hơn 1.000 phòng nghỉ. Huyện còn vận động người dân xây nhà theo hướng homestay, vừa là nhà ở, vừa có thể phục vụ khách nghỉ, góp phần phục vụ tốt hơn nhu cầu của du khách, giảm quá tải vào các dịp nghỉ lễ. Bà Phạm Thị Măng, khu 4 thị trấn Cô Tô chia sẻ:“Có điện và phát triển Nông thôn mới được tất cả các lãnh đạo rất quan tâm. Chúng tôi vừa mới thành lập hiệp hội hải sản và đầu tư cho trang thiết bị, kỹ thuật để nâng cao chất lượng. Cô Tô mới có 5 năm nhưng triển khai được 2 thương hiệu lớn, đó là thương hiệu mực ống Cô Tô và cá ruội Cô Tô. Cái nữa là chương trình hỗ trợ người dân từ nhãn mác, bao bì rồi vận chuyển sản phẩm. Từ cái thương hiệu mới trong tỉnh Quảng Ninh biết thôi nhưng đến bây giờ đã đi khắp nơi và hầu như toàn quốc biết đến các thương hiệu của Cô Tô.”
Tuy nhiên, việc giữ vững các tiêu chí nông thôn mới đã đạt được đặc biệt là còn nhiều tiêu chí và thách thức lớn đối với huyện đảo Cô Tô, nhất là trong điều kiện du lịch dịch vụ phát triển như hiện nay. Ông Hoàng Bá Nam, Bí thư huyện đảo Cô Tô cho biết: “ Cô Tô chúng tôi tập trung giải quyết 4 vấn đề, thứ nhất đặt ra một chiến lược xây dựng nông thôn mới và chúng tôi tiếp tục một là rà soát các quy hoạch chiến lược, bám chắc vào quy hoạch tăng cường công tác quản lý. Thứ 2 đó tập trung vào xây lại nguồn nhân lực chất lượng cao từ đội ngũ cán bộ tới đội ngũ lao động để phục vụ cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Vấn đề thứ 3 đó là tập trung vào để bảo vệ môi trường giải quyết những vấn đề môi trường. Vấn đề thứ 4 tập trung vào tiếp tục đầu tư hạ tầng, kêu gọi các nhà đầu tư để đầu tư vào.”
Những kết quả đạt được sau 5 năm thực hiện NTM sẽ là động lực cho huyện đảo tiền tiêu Cô Tô tiếp tục nâng cao những tiêu chí. Từ một huyện nông nghiệp nghèo, đến nay Cô Tô đang dần trở thành một trung tâm du lịch mới của tỉnh Quảng Ninh. Một trong những bài học kinh nghiệm của Cô Tô đó chính là lấy vai trò, vị trí của nhân dân là trung tâm, dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân hưởng thụ. Nhờ thế mà Cô Tô đã vượt qua được những bước đầu vô cùng khó khăn, dần ổn định để sẵn sàng là huyện đảo đầu tiên hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí mới./.
Viết bình luận