C’moo 2015, vel Hiệp Xuyên, chr’val Long Hiệp, chr’hoong Minh Long xay bhrợ bh’rợ pa dưr tơm chè cóh đhăm bhứah 1ha, lâng đhr’năng chóh 10 r’bhầu tơơm. Tợơ lấh 3 c’moo, tơơm chè ha dưr liêm, lêy rơơm vêy đơơng chô bh’nơơn tợơ lấh bơr pêê c’moo dzợ. Cung tợơ zr’lụ chóh chè tr’nợơp nâu, pazêng c’moo t’tun đếêc, chr’hoong Minh Long nắc lêy k’rong chóh cớ chè đhị apêê chr’val lơơng âng chr’hoong. T’coóh Phạm Đăng Đàm, Trưởng Trạm Khuyến nông chr’hoong Minh Long đoọng năl, bh’rợ pa dưr tơơm chè truyền thống nắc lêy xay bhrợ cóh pazêng c’moo t’tun đếêc: “C’moo 2018, tợơ đợ zên âng bh’rợ 30a, chr’hoong k’rong chóh lấh 15ha chè đhị Thanh An lâng Long Hịêp. C’moo 2015 cung ơy k’rong chóh đhị chr’val Long Hiệp, c’moo 2016 k’rong 1ha đhị chr’val Thanh An.”

Ảnh: Nguyễn Khâm

  Xọoc đâu, chè vêy chr’nắp 7 r’bhầu đồng muy lon, chr’nắp dal lấh apêê t’nơơm chr’nóh lơơng tu cơnh đếêc bấc đhanuôr chr’hoong Minh Long ơy bhrợ ta bhứah đhăm chóh lâng k’rang zư tơơm chè liêm choom lấh mơ. Pa căn Đinh Thị Hên ặt đhị chr’val Long Hịêp, chr’hoong Minh Long đoọng năl, lalăm a hay chr’nắp chè xiêr, ma nuýh chóh chè căh lấh k’rang tước tơơm chr’nóh nâu. Nâu kêi chr’nắp chè dưr dzoóc dal lấh nắc đhanuôr k’rong chóh đoỌng pa dzoóc bh’nơơn cóh pr’loọng đong.“A cu vêy 3 đhăm ha rêê chóh  chè. Lêy chè vêy bơơn chr’nắp nắc pay cr’liêng chóh pa xoọng cớ cóh ha rêê”.

        Bhrợ đh’rứah lâng pa dưr, chóh t’bấc đhăm chè, c’moo 2017 chr’hoong Minh Long bhrợ têng Dự án k’đhợơng lêy lâng pa dưr chr’nắp chè Minh Long lâng zên k’rong bhrợ têng 2,7 tỷ đồng đoọng k’rang lêy, pếêh pay lâng bhrợ têng chè, chroi k’rong pa dưr đhăm chè cóh vel đong chr’hoong. Ting cơnh dáp lêy âng Trạm Khuyến nông chr’hoong Minh Long, prang chr’hoong xoọc vêy 125ha chè, cóh đếêc, lấh 68ha chóh k’rng lâng đợ bấc nắc 8 r’bhầu t’nơơm cóh muy hecta. T’coóh Nguyễn Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Minh Long đoọng năl, tơơm chè bơơn lêy nắc t’nơơm chr’nóh bha lầng âng chr’hoong cóh apêê c’moo ha y.“Pazêng c’moo đăn đâu, chr’hoong k’rong k’đươi apêê vel đong k’rang pa dưr, chóh t’bấc tơơm chè. Lấh mơ đợ zên 30a lâng apêê zên đăh lơơng, chr’hoong k’rong t’pấh đhanuôr chóh chè. Đhr’năng lalua nắc tơơm chè đơơng chô rau liêm choom bhlầng đoọng ha đhanuôr. Đhơ cơnh đếêc, đợ c’rơ âng chr’hoong dzợ căh ơy bấc tu cơnh đếêc nắc k’đươi moon lâng tỉnh zúp zooi zên đoọng Minh Long pa dưr chóh t’bấc tơơm chè, zooi đhanuôr z’lấh đha rựt đanh mâng”.

        Bh’rợ chóh cớ lâng pa dưr  tơơm chè nắc c’lâng lướt nhâm crêê âng chr’hoong Minh Long. Tu nâu đoo nắc tơơm chr’nóh truyền thống liêm choom lâng pr’đợơ đhr’năng pleng k’tiếc vel đong âng chr’hoong lâng xoọc bơơn ma nuýh đươi dua kiêng bhlầng./.

Huyện Minh Long khôi phục cây chè  từ nhiều nguồn vốn

                                Anh Vinh

Khôi phục cây chè truyền thống là chủ trương của huyện miền núi Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi trong phát triển kinh tế. Từ các nguồn vốn của chương trình 30a, vốn của Sở Khoa học và Công nghệ và vốn từ hộ dân, huyện Minh Long đang tập trung khôi phục cây chè và tiến hành sơ chế  bán ra thị trường trong tỉnh.

Năm 2015, thôn Hiệp Xuyên, xã Long Hiệp, huyện Minh Long triển khai chương trình khôi phục cây chè trên diện tích 1 ha, với mật độ trồng 10 nghìn cây. Sau 3 năm, cây chè phát triển xanh tốt, hứa hẹn cho thu hoạch sau vài năm nữa. Cũng từ điểm trồng chè đầu tiên này, những năm sau đó, huyện Minh Long tiếp tục đầu tư trồng chè tại các xã khác của huyện. Ông  Phạm  Đăng Đàm, Trưởng Trạm Khuyến nông huyện Minh Long cho biết, việc khôi phục cây chè truyền thống sẽ tiếp tục triển khai trong những năm kế tiếp: “Năm 2018, thông qua nguồn vốn chương trình 30 a, huyện đầu tư trên 15 héc ta chè ở Thanh An và Long Hiệp. Năm 2015 cũng đã đầu tư trồng ở xã Long Hiệp, năm 2016 đầu tư 1 ha ở xã Thanh An”.

Hiện nay, chè có giá 7 nghìn đồng / lọn, cao hơn nhiều so với cây trồng khác nên nhiều nông dân huyện Minh Long đã mở rộng diện tích và chăm bón cây chè chu đáo hơn. Bà Đinh Thị Hên ở xã Long Hiệp. Huyện Minh Long cho biết, trước kia cây chè rớt giá, người trồng chè ít quan tâm đến loại cây trồng này. Nay giá chè tăng nên bà con tập trung phát triển cây chè để tang thu nhập trong gia đình. “Tui có 3 rẫy chè. Thấy chè được giá nên mình lấy hạt chè trồng thêm trên rẫy”.

Đi đôi với việc khôi phục, mở rộng diện tích trồng chè, năm 2017 huyện Minh Long thực hiện Dự án Quản lý và phát triển nhãn hiệu chè Minh Long với vốn đầu tư 2,7 tỷ đồng để chăm bón, thu hoạch và sơ chế chè,  góp phần khôi phục diện tích trồng chè trên địa bàn huyện. Theo thống kê của Trạm Khuyến nông huyện Minh Long, toàn huyện hiện có 125 ha chè, trong đó, trên 68 ha trồng tập trung với mật độ 8 nghìn cây/ ha. Ông  Nguyễn Văn Bảy, Phó chủ tịch UBND huyện Minh Long cho biết, cây chè được xem là cây trồng chủ lực của huyện trong những năm đến: “Những năm gần đây, huyện tập trung chỉ đạo các địa phương quan tâm phục hồi lại cây chè. Ngoài nguồn kinh phí 30a và các nguồn khác, huyện huy động người dân trồng chè. Thực tế thì cây chè đem lại nguồn lợi cho dân. Tuy nhiên, nguồn lực của huyện vẫn còn hạn chế nên đề nghị tỉnh giúp đỡ vốn để Minh Long phát triển chuyên canh cây chè, giúp bà con thoát nghèo bền vững”.

Việc khôi phục và phát triển cây chè là hướng đi đúng đắn của huyện Minh Long. Bởi đây là cây trồng truyền thống phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng trên địa bàn huyện và đang được người tiêu dùng ưa chuộng./.