Đhị chr’val Long Mai, chr’hoong Minh Long xoọc vêy muy bơr đhị hr’lang trúih toor k’ruung lâng da ding bhrợ cắh liêm crêê tước k’noọ 50 pr’loọng đha nuôr. Cóh bêl đêếc, đợ pr’loọng đong đha nuôr n’nâu công cắh âi bơơn pa tơơi. T’coóh Đinh Phốt, Trưởng vel Mai Lãnh Hữu, chr’val Long Mai, đoọng năl, lấh bh’rợ p’too moon đha nuôr cắh choom lu lơ bêl vêy boo túh, vel dzợ bhrợ t’váih c’bhúh đương zooi pa tơơi đợ pr’loọng n’nâu đhấc đhị crpân bêl vêy râu  váih: “Chr’val công xay bhrợ ha đha nuôr n’đắh ch’na dhd’nắh, z’nươu tr’hâu, đhị vel công âi brhợ t’váih Ban cán sự vel bêl vêy boo túh k’rong đha nuôr: đha dhdâm c’mâr, pân đil, n’dhơ nắc cán sự vel p’too moon đha nuôr zooi đọong pr’loọng đong n’nắc”.

T’coóh Lê Minh Thành, Chủ tịch UBND chr’val Long Mai, chr’hoong Minh Long đoọng năl, bh’rợ zêl lâng cha groong túh bhlong lâng chơớc lêy trông dấc ma nứih bhrêy tắh cóh c’moo 2018 âi xay bhrợ tước zấp đoo vel. C’lâng bh’rợ pa tơơi pa dhdấc apêê pr’loọng đha nuôr cóh zr’lụ hr’lang hr’cấh công bơơn dáp tước. Đhêêng lâng bh’rợ ra văng ch’na dhd’ắnh đhị đêếc ha muy bơr đhị bêl crêê ca đoong âi k’đhơợng xay apêê đhị k’rong  pa zum đớc: “C’lâng bh’rợ xay brhợ đhị đêếc a zi công âi xay bhrợ đoọng ha đha nuôr ra văng cơnh ch’na dhd’nắh: ch’nêếh mắm, bhoóh… Chr’val ký hợp đồng lâng apêê cửa hàng đơơng đoọng mì tôm, đác khoáng, ch’na dhd’nắh chr’nắp đoọng đơớh đơơng ha đha nuôr bêl vêy boo túh”.

Ha dợ đhị chr’val Long Môn, chr’hoong Minh Long xoọc vêy 2 đhị hr’lang hr’cấh cóh bha nụ Làng Mum lâng Làng Giữ, vel Cà Xeng cơnh lâng k’noọ 50 pr’loọng đha nuôr crêê tước kiêng đơớh pa tơơi đhấc. Cóh bêl cắh âi bơơn pa tơơi đhấc, vel đong âi brhợ t’váih c’lâng bh’rợ zooi đoọng ha đha nuôr đhấc đhị zr’lụ hr’lang hr’cấh bêl vêy boo ngân. T’coóh Đinh Công Bênh, Chủ tịch UBND chr’val Long Môn, chr’hoong Minh Long đoọng năl, rơơm kiêng âng đha nuôr cóh zr’lụ hr’lang hr’cấh nắc bơơn pa tơơi tước bêl đhăm ặt t’mêê đoọng yêm têêm pr’ặt tr’mông. “Chính quyền vel đong tỉnh, chr’hoong k’rang tước bhrợ pa dưr bêl đhăm ặt t’mêê đoọng ha bha nụ Lòng Mun, vel Cà Xeng vêy 28 pr’loọng, cóh đêếc vêy lấh 10 pr’loọng nắc tơơi đhấc lâng bha nụ Làng Giữa lâng Làng Vang vêy 71 pr’loọng, cóh đêếc lấh 20 pr’loọng kiêng tơơi đhấc đơớh vêy k’tiếc ặt t’mêê đoọng yêm têêm  ting cơnh quy định…”

  Lấh vel Cà Xeng, chr’val Long Môn buôn crêê ca đoong cóh hân noo boo túh nắc apêê c’nặt c’lâng tơợ trung tam chr’val tước vel Làng Ren, chr’val Long Môn lâng vel Gò Tranh, chr’val Long Sơn công creee hr’lang ha lêêng bêl vêy boo túh. UBND chr’hoong Minh Long pa đớp đoọng ha pêê vel đong n’nâu bhrợ c’lâng bh’rợ cha groong boo túh cơnh lâng c’lâng bh’rợ “ 4 đhị đêếc”; dhd’rứah lâng ch’mêệt lêy apêê đhị đhur, ch’mêệt lêy đhị ra pặ pa tơơi đha nuôr, c’nặt c’lâng lướt vốch lâng apêê pr’dươi pr’dua ha pêê c’bhúh trông dấc. Bêl vêy đhr’năng dưr váih nắc choom đơơng âng l’lăm tước đhị yêm têêm ting c’lâng bh’rợ âi xay moon l’lăm. T’coóh Lê Minh Chí, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl, Phó Ban Thường trực Ban k’đhơợng xay Zêl lâng cha groong túh bhlong lâng Chơớc lêy trông dấc bhrêy tắh chr’hoong Linh Long đoọng năl, cơnh lâng apêê c’nặt c’lâng  c’tốch lâng muy bơr poong, bêl vêy boo túh, apêê chr’val nắc choom năl ra pặ c’bhúh dzoọng goon lâng vêy c’lâng bh’rợ zooi đha nuôr, pr’đươi pr’dua lướt ra vạch yêm têêm, k’đhơợng nhâm c’lâng c’tốch buôn bặ: “P’too moon đoọng ha vel đong nắc k’rong đớc ch’na dhd’ắnh hắt bhlâng đươi dua tơợ 7-10 t’ngay đoọ ha đha nuôr. Ha dang dưr váih túh bhlong nắc chr’val đơơng đoọng ch’na đh’nắh ha đha nuôr. Ra văng c’bhúh z’nươu bêl dưr váih bhrêy tắh”.

  Chr’hoong Minh Long xay moon ghít: bh’rợ hân đơớh lâng năl ra văng bh’rợ zêl lâng cha groong boo túh nắc bh’rợ hân đơớh chr’nắp. N’đhơ cơnh đêếc, lấh đhị râu ra văng liêm ghít âng zấp cấp chính quyền lâng cơ quan chức năng nắc pa bhlâng kiêng vêy năl k’rong bhrợ dhd’rứah âng zấp ngai đha nuôr cóh vel đong./.

Huyện Minh Long, Quảng Ngãi chủ động đối phó với thiên tai

Nhằm hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người và tài sản do thiên tai gây ra, ngày từ đầu năm nay, các huyện miền núi tỉnh Quảng Ngãi đã chuẩn bị các phương án phòng chống theo phương châm “4 tại chỗ”. CTV Anh Vinh phản ánh thực tế tại huyện miền núi Minh Long.

Tại xã Long Mai, huyện Minh Long hiện có một số điểm sạt lở ven sông và núi ảnh hưởng đến gần 50 hộ dân. Trong khi đó, số hộ dân này vẫn chưa được di dời. Ông Đinh Phốt, Trưởng thôn Mai Lãnh Hữu, xã Long Mai, cho biết, ngoài việc nhắc nhở bà con không được chủ quan khi có thiên tai xảy ra, thôn còn thành lập Đội xung kích sẵn sàng giúp đỡ di dời số hộ này ra khỏi vùng nguy hiểm khi có yêu cầu: “Xã cũng triển khai cho bà con về lương thực, thực phẩm, thuốc men, chỗ thôn cũng đã thành lập Ban ván sự thôn khi có mưa bão huy động bà con: thanh niên, phụ nữ, nông dân kể cả Ban cán sự thôn vận dân sẵn sàng hỗ trợ gia đình đó”.

Ông Lê Minh Thành, Chủ tịch UBND xã Long Mai, huyện Minh Long cho biết, công tác phòng chống lụt bão và tìm kiến cứu nạn trong năm 2018 đã triển khai đến tất cả các thôn. Phương án di dời các hộ dân trong vùng sạt lở cũng được tính đến. Riêng việc chuẩn bị lương thực thực phẩm tại chỗ cho một số điểm khi bị chia cắt địa phương đã chỉ đạo các điểm tập kết dự trữ: “Phương án triển khai tại chỗ mình cũng chỉ đạo cho bà con chuẩn bị như lương thực; gao mắm, muối...Xã ký hợp đồng với các cửa hàng cung cấp mì tôm, nước khoáng, nhu yếu phẩm cần thiết để chủ động cung cấp cho bà con khi có mưa bão xảy ra”.

Còn tại xã Long Môn, huyện Minh Long tỉnh Quảng Ngãi hiện có 2 điểm sạt lở ở xóm Làng Mum và Làng Giữa, thôn Cà Xeng với gần 50 hộ dân bị ảnh hưởng cần di dời khẩn cấp. Trong khi chưa được di dời, địa phương đã lập phương án hỗ trợ cho bà con ra khỏi vùng sạt lở khi có mưa lớn xảy ra. Ông Đinh Công Bênh, Chủ tịch UBND xã Long Môn, huyện Minh Long cho biết, mong muốn của bà con trong vùng sạt lở là được di dời đến khi tái định cư để ổn định cuộc sống. “Chính quyền địa phương tỉnh huyện quan tâm xây dựng khi tái định cư cho xóm Lòng Mun, xã Cà Xeng có 28 hộ, trong đó có hơn 10 hộ phải di dời và xóm Làng Giữa với Làng Vang có 71 hộ, trong đó hơn 20 cần phải di dời, di dời có đất ở mới để đàm bảo đất ở theo quy định...”

Ngoài thôn Kà Xeng, xã Long Môn thường bị chia cắt trong mùa mưa bão thì các tuyến đường từ trung tâm xã đến thôn Làng Ren, xã Long Môn và thôn Gò Tranh, xã Long Sơn cũng bị sạt lở nặng khi có mưa lũ xảy ra. UBND huyện Minh Long giao cho các địa phương này lập phương án phòng chống thiên tai với phương châm “ 4 tại chỗ”; đồng thời kiểm tra các điểm xung yếu, khảo sát các điểm bố trí di dời dân, tuyến đường di chuyển và các phương tiện cho các lực lượng ứng cứu. Khi có tình huống xảy ra phải chủ động di chuyển trước đến các địa điểm an toàn theo phương án đã chọn. Ông Lê Minh Chí, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn- Phó Ban Thường trực Ban chỉ huy Phòng chống lụt bão và Tìm kiếm cứu hộ cứu nạn huyện Minh Long, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đối với các tuyến đường giao thông và một số cầu, ngầm tràn qua suối, khi có mưa lũ, các xã phải chủ động bố trí lực lượng chốt chặn và có phương án giúp người, phương tiện đi lại an toàn, đảm bảo giao thông thông suốt. “Tuyên truyền cho các địa phương là dự trữ lương thực ít nhất dùng từ 7-10 ngày cho bà con. Nếu xảy ra lũ lụt thì xã tếp viện lương thực cho bà con. Chuẩn bị cơ số thuốc khi xảy ra thương tích”.

Huyện Minh Long xác định: Việc khẩn trương và chủ động trong công tác phòng chống thiên tai là việc làm cấp thiết. Tuy nhiên, bên cạnh sự chuẩn bị chu đáo của các cấp chính quyền và cơ quan chức năng thì rất cần ý thức chủ động, tích cực hợp tác của mỗi người dân trên địa bàn./.