Cóh pr’ặt tr’mông xoọc đâu, ma nuýh pân đil vêy chr’nắp ga mắc bhlầng căh muy cóh pr’ặt tr’mông âng pr’loọng đong nắc dzợ cóh pr’ặt tr’mông xã hội. Pân đil xoọc đâu zay k’rơ, pa dưr chr’nắp liêm âng đay lâng bhrợ pa dưr pr’dzoọng ma nuýh pân đil xoọc đâu “ Pân pa chắp pân bhrợ, zay t’béch, bhriêl choom”. Chr’nắp âng ma nuýh pân đil xoọc đâu ơy bơơn moon ghít lâng ting t’ngay bấc ma nuýh pân đil “Zay bh’rợ nhà nước, zay bh’rợ đong xang” bhrợ têng liêm choom bh’rợ tr’nêng âng đay.

         Zập ngai buôn moon, pân đil nắc liêm choom bhlầng lâng bh’rợ ặt cóh đong k’rang lêy pr’loọng đong, acoon nại lâng liêm choom bhlầng lâng pazêng bh’rợ âng “pân đil” cơnh: thư ký, giáo viên, bác sĩ, kế toán… cóh pr’ặt tr’mông xoọc đâu, bóop p’rá nắc đoo căh ơy lalua zập zêng. T’ngay đâu, ma nuýh pân đil lấh mơ bh’rợ bhrợ têng liêm xang bh’rợ âng đay nắc bhrợ k’điêl, bhrợ ca căn, apêê dzợ căh pa đhêy pa choom bhrợ rau lơơng đoọng váih nắc muy cha nắc vêy văn hoá, bhriêl t’béch zập đăh, đa đấyh, vêy c’rơ liêm đoọng bơơn pa đăn, đấh năl xa nay khoa  học đoọng bhrợ têng liêm bh’rợ tr’nêng âng đay. Apêê ta luôn pa zay đoọng z’lấh rau boóp p’rá căh liêm ta níh, ha dưr cóh tr’mung tr’méh lêy bhrợ rau bh’rợ chr’năp bha lầng đhị apêê doanh nghịêp ga mắc, cóh zập bh’rợ đăh công nghệ dal, khoa h ọc, kinh doanh lâng marketing… apêê cung ơy pa căh c’rơ bhriêl choom âng đay nắc doó choom thua apêê pân jứih.

         Nắc muy cha nắc pân đil bhrợ bh’rợ lêy pa chắp khoa học lâng k’zệt rau pr’chắp đươi dua ooy đhr’năng lalua k’rang đoọng ha pêê ca ay, PGS,TS Trần Vân Khánh moon: “Acu lêy Việt Nam dzợ pa chắp nắc ma nuýh pân đil oó zay t’béch lấh k’díc, đớc cr’chăl k’rang lêy pr’loọng đong. Ting cơnh a cu pa chăp cơnh đâu căh lấh nhâm mâng, a hêê xoọc ma mông cóh xã hội liêm t’mêê, bêl pa căh rau k’đháp k’ra âng đay lâng pr’loọng đong nắc đớp rau zúp zooi tợơ ma nuýh đông. A cu nắc liêm buôn lấh, k’díc cung bhrợ đăh bh’rợ pa chắp lêy khoa học nắc bơơn rau tr’pác đh’rứah liêm buôn lấh”.

         Lâng rau k’đươi ting t’ngay ting bấc dal âng lang công nghiệp hoá-hiện đại hoá, ma nuýh pân đil ơy lâng xoọc bhrợ têng liêm 2 bh’rợ: bh’rợ đong, bh’rợ nhà nước đoọng n’jứah vêy c’lâng ha dưr ha c’la đay, n’jứah zư lêy tệêm ngăn bhui har ha pr’loọng đong. Đọong choom bhrợ têng zêng nắc ma nuýh pân đil ta luôn lêy vêy muy đhị g’nươr nhâm mâng bhlầng nắc đoo pr’loọng đong. Tợơ lấh rau bhrợ têng liêm choom âng ma nuýh pân đil nắc vêy muy pr’loọng đong bhui har tệêm ngăn. PGS.TS Nguyễn Thị Bích Thuỷ, trường Đại học Giao thông Vận tải, ma nuýh thủ đô bhriêl choom bhlầng c’moo 2017 bơơn lêy nắc ma nuýh vêy bh’nơơn tr’haanh bhlầng cóh bh’rợ pa chắp lêy đăh pr’đươi bhrợ têng lâng zư lêy cr’noọ bh’rợ, ha dợ a moó nắc dzợ băn par ca coon pậ banh. A moÓ Thuỷ moon, a đay pr’đoọng vêy muy pr’loọng đong vêy zập bhui har liêm ma mơ lâng bh’rợ tr’nêng: “A cu k’noọ ha dang k’díc lâng pr’loọng đong căh zúp zooi, nắc căh vêy đoo pân đil choom bhrợ têng. Ma nuýh pân đil a hay vêy c’rơ zâng zập rau lấh mơ pân đil lang nâu kêi, bhui har cóh pr’loọng đong cung lalay lấh. Apêê pr’zợc pân jứih nâu kêi cung vêy pr’chắp lalay tu cơnh đếêc bhui har cóh pr’loọng đong lang nâu kêi lalay lấh. Pân jứih nâu kêi cung vêy pr’chắp liêm choom lấh pân đil nâu kêi tu cơnh đếêc apêê tr’pác zập rau. Đươi cơnh đếêc nắc pân đil lang nâu kêi vêy bấc rau liêm choom. Đhơ cơnh đếêc ting cơnh a cu nắc ma nuýh pân đil cung lêy chắp  pr’loọng đong nắc đớc pa ghít tr’nợơp, oó bhrợ rau a đay kiêng ha dợ ha vil pr’loọng đong, cơnh đếêc buôn bhrợ pr’loọng đong căh tệêm ngăn. Ba bi cơnh cóh bh’rợ vêy bấc rau k’đháp ha dợ oó đơơng chô rau căh liêm choom nắc đoo chô ooy đong”.

          Choom lêy, manuýh pân đil ta luôn chr’nắp ga mắc căh muy cóh pr’ặt tr’mông pr’loọng đong nắc dzợ cóh pr’ặt tr’mông xã hội. Chr’nắp bhlầng, t’ngay đâu, ma nuýh pân đil Việt Nam xoọc đâu bơơn pa đăn lâng ma nuýh bhiêr choom lấh. Apêê zay, bhrợ bấc rau bh’rợ lấh cóh xã hội. M’jứah lâng rau liêm choom đăh liêm ma mơ mr’cơnh bhlưa n’đil lâng n’jứih, apêê ơy pa ghít lấh cóh zập quyết định âng c’la đau, tợơ bh’rợ chớih pay đoọng ha đay cơnh ặt ma mông, năl cơnh đươi dua cr’chăl muy liêm choom khoa học đoọng ha bh’rợ tr’nêng cung cơnh đoọng ha pr’loọng đong./.

Vai trò của người phụ nữ trong cuộc sống hiện đại

Phương Thoa

Trong cuộc sống hiện đại, người phụ nữ luôn đóng vai trò quan trọng không những trong đời sống gia đình mà còn trong đời sống xã hội. Phụ nữ hiện nay có bản lĩnh, chủ động và tự tin để khẳng định mình và xây dựng hình ảnh người phụ nữ hiện đại “Tự tin, tự trọng, trung hậu, đảm đang”. Vai trò của người phụ nữ hiện đại đã được khẳng định và ngày càng nhiều phụ nữ “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”, thành công trong sự nghiệp.

  Quan niệm cho rằng, phụ nữ chỉ phù hợp với việc ở nhà chăm sóc gia đình, con cái và thích hợp với những công việc của “nữ giới” như: thư ký, giáo viên, bác sĩ, kế toán... trong cuộc sống hiện đại, quan niệm đó là chưa thực sự đầy đủ. Ngày nay, người phụ nữ ngoài việc thực hiện trọn thiên chức, vai trò, nhiệm của mình là làm vợ, làm mẹ, họ còn không ngừng học hỏi, rèn luyện để trở thành người có văn hoá, hoàn thiện về tri thức, có kỹ năng sống và khả năng biết tính toán, dự liệu, thông minh, linh hoạt, có sức khoẻ tốt để tiếp cận, nắm bắt kịp thời kiến thức khoa học để phục vụ công tác. Họ luôn cố gắng để thoát khỏi những định kiến, lễ giáo cổ hủ, hà khắc, vươn lên sống tốt hơn và có nhiều đóng góp hơn cho gia đình và xã hội. Nhiều phụ nữ đã vươn lên nắm giữ các vị trí then chốt tại các doanh nghiệp lớn, trong các công việc thuộc lĩnh vực công nghệ cao, khoa học, kinh doanh và marketing… họ cũng đã chứng minh năng lực không hề thua kém so với các đồng nghiệp nam.

Là một người phụ nữ làm nghiên cứu khoa học với hàng chục nghiên cứu áp dụng vào thực tế chăm sóc cho bệnh nhân, PGS.TS Trần Vân Khánh, Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu Gen – Protein, trường Đại học Y Hà Nội chia sẻ, chị dành phần lớn thời gian cho công việc nghiên cứu, nhưng nhờ sự sẻ chia và cảm thông từ phía gia đình đã giúp có thêm động lực để tập trung nghiên cứu ra những sản phẩm, ứng dụng phục vụ việc chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân. PGS.TS Trần Vân Khánh cho rằng: “Tôi nghĩ Việt Nam vẫn còn có quan niệm là người phụ nữ không nên giỏi hơn chồng, phải dành thời gian chăm sóc gia đình. Tôi nghĩ quan niệm  này chưa hòan toàn chính xác, chúng ta đang sống trong xã hội hiện đại, khi bày tỏ chia sẻ khó khăn của mình với gia đình thì sẽ nhận được sự giúp đỡ, cảm thông từ phía gia đình. Tôi có thuận lợi lớn là chồng cũng làm công tác nghiên cứu khoa học nên nhận được sự cảm thông, đồng cảm lớn”.

Trước yêu cầu ngày càng cao của thời kì công nghiệp hóa – hiện đại hóa, người phụ nữ đã và đang thực hiện hài hòa hai vai: việc nhà, việc nước để vừa có cơ hội phát triển cho bản thân, vừa bảo toàn hạnh phúc gia đình. Để có được thành công người phụ nữ luôn luôn cần một điểm tựa vững chắc nhất, đó là gia đình. Đằng sau sự thành đạt của người phụ nữ có bóng dáng của một gia đình hạnh phúc. PGS-TS Nguyễn Thị Bích Thủy, trường Đại học Giao thông Vận tải, Công dân thủ đô ưu tú năm 2017 được xem là người không chỉ có thành tích nổi bật trong công tác nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu xây dựng và bảo vệ công trình, mà chị còn nuôi dạy con cái thành đạt. Chị Thủy cho rằng mình may mắn có được một mái ấm cân bằng giữa hạnh phúc gia đình và công việc: “Mình nghĩ nếu chồng và gia đình không chia sẻ, không thông cảm thì không phụ nữ nào thành công được. Người phụ nữ xưa có tính chịu đựng hơn phụ nữ bây giờ, hạnh phúc gia đình cũng khác hơn. Các bạn nam bây giờ cũng có suy nghĩ khác hơn thế nên hạnh phúc gia đình khác hơn. Nam giới bây giờ cũng có tư duy phù hợp với phụ nữ thời nay thành thử họ chia sẻ với nhau khác. nên phụ nữ bây giờ có nhiều ưu điểm, mạnh mẽ cũng là ưu điểm. nhưng mình nghĩ phụ nữ luôn cần đặt gia đình lên trên chứ đừng bao giờ đặt cái tôi lên trên, như thế rất dễ đổ vỡ gia đình. Ví dụ trong công việc áp lực nhưng đừng bao giờ mang áp lực đó về gia đình”.

Có thể thấy, người phụ nữ luôn đóng vai trò quan trọng không những trong đời sống gia đình mà còn trong đời sống xã hội. Đặc biệt, ngày nay, người phụ nữ Việt Nam hiện đại được tiếp cận với tri thức nhiều hơn. Họ đảm đương nhiều vai trò hơn trong xã hội. Cùng với sự tiến bộ về bình đẳng giới, họ đã chủ động hơn trong các quyết định của bản thân, từ việc chọn cho mình cách sống, biết cách sử dụng thời gian một cách khoa học cho sự nghiệp lẫn gia đình./.