Lâng rau pa chắp xợơng, chếêc lêy c’lâng pa dưr bh’rợ tr’nêng liêm choom lâng đhr’năng k’đháp k’ra đhị pa bhrợ ta têng, k’tiếc căh liêm cơnh chr’val Hướng Sơn, pr’loọng đong a noo Hồ Văn Liễu ặt đhị vel Hồ m’jứah lâng bấc pr’loọng đong lơơng ơy chóh crâng. Tợơ bêl ơy tợơp chóh lâng bơơn bh’nơơn dal, pr’loọng đong a noo Liễu nắc xăl 25hecta đhăm k’tiếc bôl đoọng chóh lứch keo lai. Tước nâu kêi, pr’loọng đong a noo nắc ơy vêy cóh têy 17 hecta crâng ra văng pa câl lâng 8 hecta crâng 1 đanh c’moo. Pân pr’chắp pân bhrợ lâng tợơp dưr bhrợ têng, chóh crâng, zập c’moo pr’loọng đong a noo ơy vêy bơơn bh’nơơn 150 ức đồng. Pr’loọng đong a noo Hồ Văn Liễu cung nắc pr’loọng đong vêy đhăm crâng chóh pậ pa bhlầng đhị chr’val Hướng Sơn.“Lalăm a hay k’tiếc cóh đâu nắc đong zi chóh ha roo lâng chóh a rong ha dợ apêê c’moo chô ooy đâu nắc k’tiếc căh dzợ liêm tu lalấh đhr’đấc, bh’nơơn ếp nắc xăl chóh crâng. Xọoc đâu pazêng đhăm crâng keo lai âng pr’loọng đong zi ha dưr liêm. Đọong vêy pa xoọng bh’nơơn ha pr’loọng đong nắc cóh đhr’năng chóh bhrợ crâng, a zi chóh bhrợ đh’rứah cơnh lâng tơơm a rong, n’loong đanh 3 c’moo nắc pr’loọng đong zi bơơn đớp pay zên zư lêy crâng tu cơnh đếêc nắc cung vêy đơơng chô bh’nơơn z’zăng”.

       C’moo 2017, prang chr’val Hướng Sơn vêy 150 pr’loọng ting pấh chóh crâng lâng pazêng đhăm crâng 1000hecta. Tợơp c’moo 2018 tước nâu kêi, vel đong nắc ơy t’pấh 46 pr’loọng đong đhanuôr xăl đhăm k’tiếc cắh dzợ liêm đoọng chóh crâng lâng đhăm bhứah nắc 78hecta, z’lấh 30hecta t’ping lâng c’lâng bh’rợ. Pazêng t’nơơm n’loong bơơn chóh đơ bấc bhlầng nắc Keo lai, bời lời lâng Sao đen. Rau hâng hơnh đhị đâu nắc bơr pêê rau tơơm tợơp chóh m’ma cóh c’xêê 6 a hay đươi pleng k’tiếc liêm nắc đợ tơơm ma mông lấh 83%. M’jứah lâng pa dưr dal c’năl âng đhanuôr đăh xăl t’nơơm chr’nóh, bh’rợ xay moon, t’pấh đhanuôr cóh bh’rợ chóh crầng cung ta luôn apêê đơn vị chuyên môn lâng chính quyền vel đong k’rang tước. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Hướng Lập, chr’hoong Hướng Hoá đoọng năl: “Cr’chăl a hay, lâng c’rơ bh’rợ nắc kiểm lâm vel đong, a zi ta luôn lêy bhrợ ghít liêm cóh vel đong đoọng xay moon, t’pấh đhanuôr chóh crâng tợơ lấh bêl bhrợ têng ha rêê lâng zư lêy crâng cóh vel đong đoọng bơơn pa chô rau liêm choom ting cơnh quy định. Pa bhlầng nâu đoo nắc zr’lụ thuỷ điện Rào Quán bơơn đươi dua zên zư lêy crâng tu cơnh đếêc nắc đhanuôr bơơn bấc bh’nơơn tợơ chóh crầng, zư lêy crâng”.

       T’coóh Hồ Đình Tào, Chủ tịch UBND chr’val Hướng Sơn, chr’hoong Hướng Hoá đoọng năl cớ:“Cr’chăl ha y, Đảng uỷ, Ủy ban nắc k’đươi moon lâng pa zưm cớ lâng apêê ban ngành chuyên môn lâng apêê bh’rợ dự án đăh bh’rợ chóh crâng, chóh luúc lâng zập tơơm keo, bời lời, tràm đoọng pa xoọng bh’nơơn bh’rợ ha đhanuôr. Đh’rứah t’đang apêê doanh nghiệp k’rong câl đợ n’loong âng đhanuôr bêl tước c’moo col pa câl”.

       Tợơ đhr’năng lalua đhị chr’val Hướng Sơn, chr’hoong Hướng Hoá đoọng lêy, đoọng bơơn bh’nơơn liêm choom cóh bh’rợ chóh crâng nắc lêy vêy rau ting moọt bhrợ âng apêê cấp chính quyền, t’bhlầng xay moon, t’pấh đhanuôr pa dưr dal c’năl. Lâng nắc cóh 5-6 c’moo ha y, chr’nắp, bh’nơơn âng crâng chóh bhrợ nắc pa căh liêm choom âng bh’rợ xăl đhăm k’tiếc căh dzợ liêm đoọng chóh crâng đhị chr’hoong Hướng Hoá căh muy ta bil ha ul pa xiêr đha rựt nắc dzợ zooi đhanuôr ha dưr pr’ặt tr’mông tệêm ngăn lấh mơ./.

Xã Hướng Sơn huyện Hướng Hóa tích cực trồng rừng

                                                           Hoàng Hùng

Nhận thấy việc trồng rừng trên đất canh tác mang tính đặc thù nhiều đồi dốc đem lại hiệu quả khả quan, nhiều hộ dân tại huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đã xem đây là hướng phát triển kinh tế lâu dài và bền vững. Việc trồng và phát triển rừng nhờ đó đã được đẩy mạnh, góp phần nâng cao độ che phủ rừng trên địa bàn huyện. Ghi nhận của CTV Hoàng Hùng về công tác trồng rừng tại xã Hướng Sơn, địa phương có diện tích rừng trồng lớn nhất  huyện Hướng Hóa.

Trước những trăn trở tìm hướng phát triển sản xuất phù hợp với địa hình khó canh tác, đất đai bạc màu như xã Hướng Sơn, gia đình anh Hồ Văn Liễu ở thôn Hồ cùng nhiều hộ dân khác đã lựa chọn trồng rừng. Sau khi trồng thử nghiệm và đạt hiệu quả cao, gia đình anh Liễu đã mạnh dạn chuyển đỗi 25 héc ta  diện tích đất đồi dốc sang trồng cây keo lai. Đến nay gia đình anh đã có trong tay 17 ha rừng chuẩn bị thu hoạch và 8 ha rừng 1 năm tuổi. Dám nghĩ, dám làm và đi đầu trong việc trồng rừng, mỗi năm gia đình anh đã có nguồn thu nhập 150 triệu đồng. Gia đình anh Hồ Văn Liễu cũng là hộ có diện tích rừng trồng lớn nhất xã Hướng Sơn. “Trước đất chỗ đất này gia đình mình trồng lúa và trồng sắn nhưng những năm trở lại đây đất đai ngày càng bạc màu vì độ dốc lớn, năng suất thấp nên chuyển hẳn sang trồng rừng. Hiện nay toàn bộ diện tích keo lai của gia đình mình đang sinh trưởng và phát triển tốt. Để có thêm nguồn thu cho gia đình trong quá trình trồng rừng, mình đã trồng xen canh với cây sắn, sau khi cây được 3 năm tuổi gia đình mình còn nhận được tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng nên cũng có thêm thu nhập đáng kể”.

Năm 2017, toàn xã Hướng Sơn có 150 hộ tham gia trồng rừng với tổng diện tích 1000 héc ta. Đầu năm 2018 đến nay, địa phương đã vận động được 46 hộ dân chuyển đổi diện tích đất bạc màu sang trồng rừng với diện tích 78 héc ta, vượt 30 héc ta so với kế hoạch đề ra. Những loại cây được trồng chủ yếu ở đây là Keo lai, bời lời và Sao đen. Điều đáng mừng là một số cây mới xuống giống trong tháng 6 vừa qua do gặp thời tiết thuận lợi nên tỷ lệ cây sống đạt trên 83 %. Cùng với  việc nâng cao nhận thức của người dân trong chuyển đổi cây trồng, việc tuyên truyền, vận động nhân dân trong công tác trồng rừng cũng luôn được các đơn vị chuyên môn và chính quyền địa phương địa phương quan tâm. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Hướng Lập, huyện Hướng Hóa cho biết: “Thời gian vừa qua, với vai trò là kiểm lâm địa bàn, chúng tôi thường xuyên bám sát địa bàn để tuyên truyền vận động người dân trồng rừng sau canh tác nương rẫy và bảo vệ rừng tự nhiên hiện có trên địa bàn để hưởng lợi theo đúng quy định. Đặc biệt đây là lưu vực thủy điện Rào Quán được hưởng dịch vụ môi trường rừng nên bà con được hưởng lợi nhiều từ trồng rừng, bảo vệ rừng và chăm sóc rừng”

Ông Hồ Đình Tào, chủ tịch UBND xã Hướng Sơn huyện Hướng Hóa cho biết thêm:“Thời gian tới Đảng ủy, Ủy ban tiếp tục chỉ đạo và phối hợp với các ban ngành chuyên môn và các chương trình dự án về công tác trồng rừng, trồng xen các loại cây keo, bời lời, tràm đem để tạo thêm thu nhập cho bà con. Đồng thời kêu gọi các doanh nghiệp thu mua số gỗ của bà con khi đã đến tuổi khai thác”.

Từ thực tế tại xã Hướng Sơn, huyện Hướng Hóa cho thấy, để đạt được kết quả tích cực trong công tác trồng rừng cần có sự vào cuộc của các cấp chính quyền, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức cho người dân. Và chắc chắn trong vòng 5 đến 6 năm tới, giá trị, hiệu quả của rừng sản xuất mang lại sẽ chứng minh được rằng việc chuyển đổi diện tích đất bạc màu sang trồng rừng ở huyện Hướng Hóa không chỉ xóa đói giảm nghèo mà còn giúp người dân vươn lên ổn định cuộc sống./.