Ta luôn apêê g’lúh boo ha nua bhrợ ha pêê c’kir kiến trúc cóh Hội An lâng Mỹ Sơn, tỉnh Quảng Nam hư zớch ha lêêng. Xoọc đâu, zr’nắh k’đháp cóh bh’rợ bhr’lậ cơnh alang zr’lụ C’kir Mỹ Sơn nắc tu đhr’năng plêêng k’tiếc. Đhị bấc c’bhúh tháp, boo đhí âi bhrợ cloóch hư, đhộ ooy z’đêr gạch, ma muuc lâng k’tang bhơi công ting n’nắc dưr chắt váih, ga lóp prang đền đài.

Ha dợ ooy đâu, đô thị ty Hội An, tỉnh Quảng Nam xang 18 c’moo dưr váih c’ckir Văn hoá bha’lang k’tiếc cung xoọc ma hư zớch bấc. Bấc c’moo đăn đâu, đô thị ty Hội An nắc ặt zâng lâng bhiệc đác biển dưr nong, bhrợ hr’cấh ha’voóh bấc đhị toor biển, bhiệc nong lít, cắh liêm crêê âng bhiệc pa’hooi túh đắh zâp thuỷ điện tu k’ruung cung cơnh zâp bh’rợ dịch vụ âng acoon manứih zr’lụ phố ty. Zr’lụ cr’loọng phố nắc dzợ ặt zâng lâng bh’rợ đô thị hoá, râu dưr váih bấc đắh acoon manứih, bhiệc tr’mrịa, p’cắh đợc hàng hoá cắh liêm crêê bhrợ bấc râu cắh liêm ooy c’kir. T’coóh Nguyễn Chí Trung, Gíam đốc Trung tâm k’đhơợng zư c’kir Văn hoá Hội An đoọng năl, bhiệc zư lêy padưr đợ râu chr’nắp âng c’kir nắc đoo bh’rợ lêy bhrợ liêm crêê âng bhiệc zư lêy lâng padưr pa’xớc, zư lêy têêm ngăn liêm crêê cơnh cr’noọ pr’ắt tr’mung âng đhanuôr, pr’ắt bh’rợ âng đắh bhiệc acoon manứih, đhị đhanuôr ắt đhị râu dưrvaihs cắh liêm crêê tước bhiệc zư lêy đợ chr’nắp c’cir văn hoá vật thể lâng phi vật thể./.

Di sản Quảng Nam chống chọi với mưa lũ

Liên tiếp các đợt mưa lũ vừa qua làm cho các di tích kiến trúc cổ ở Hội An và Mỹ Sơn, tỉnh Quảng Nam xuống cấp trầm trọng.Hiện nay, khó khăn trong việc trùng tu đối với khu Di tích Mỹ Sơn là do thời tiết. Tại nhiều nhóm tháp, mưa gió đã bào mòn, khoét sâu vào bức tường gạch, rêu phong và cây dại cũng theo đó mọc um tùm, che phủ đền đài.  

Trong khi đó, đô thị cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam sau 18 năm trở thành Di sản Văn hóa Thế giới cũng đang xuống cấp nặng nề. Những năm gần đây, đô thị cổ Hội An hứng chịu hậu quả của nước biển dâng, gây xói lở bờ biển; tình trạng ngập úng, hệ lụy của việc xả lũ của các thủy điện đầu nguồn cũng như các hoạt động dịch vụ của con người trong Khu phố cổ. Khu vực nội thị còn chịu tác động lớn của tốc độ đô thị hóa, sự gia tăng dân số, tình trạng chen lấn, trưng bày hàng hóa lộn xộn ảnh hưởng đến tính toàn vẹn, chân xác của di sản. Ông Nguyễn Chí Trung, Giám đốc Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An cho biết, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản luôn đặt ra thách thức cần phải giải quyết hài hòa giữa bảo tồn và phát triển; bảo tồn vừa đảm bảo nguyên tắc về tính chân xác, vừa phải đáp ứng được nhu cầu cuộc sống của cư dân; mối quan hệ giữa vấn đề dân số, dân cư trong sự biến động liên quan đến việc bảo tồn những giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể./.