Đhị bêl crâng bấc cóh tỉnh Đăk Nông crêê ta pa hư ha lêêng nắc đhăm crâng cóh zr’lụ c’noong k’tiếc chr’hoong Tuy Đức, âng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên k’đhơợng lêy  nắc xoọc dưr liêm cớ. Vêy bơơn râu đêếc nắc đươi râu pa zum bhrợ liêm ghít bhlưa c’la crâng lâng chính quyền lâng c’bhúh chức năng cóh vel đong.

G’lúh lướt ch’mệêt zư lêy crâng âng Phân trường số 2, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên bơơn lướt ta rưp đơớh ra diu. Chốt zư lêy n’nâu vêy 5 cha nắc. Lấh pr’đươi pr’dua chr’nắp, zấp bêl lướt ch’mêệt lêy, cắh xay moon t’ngay ha dum, apêê đoo zêng tôm đơơng a vị, tọ đác, z’nươu tr’hâu.

A noo Lương Đình Vieẹt âi lấh 10 c’moo ặt bhrợ lâng bh’rợ n’nâu, đoọng năl: Chốt số 2 vêy trách nhiệm zư lêy 4 tiểu khu pa zêng lấh 8.300 ha crâng. N’đhơ vel đong bhứah, c’bhúh pa bhrợ hắt, bh’rợ tr’nêng ga lêếh ga lêêng, n’đhơ cơnh đêếc đhi noo công p’zay ặt ga bọ lâng crâng. “L’lăm n’đắh bh’rợ lướt pa brhợ zấp t’ngay nắc zấp ra diu công ra pặ đhi noo lướt pa bhrợ. Cóh apêê đhăm crâng apêê tiểu klhu âng đay k’đhơợng lêy, lướt nắc vêy bêl toong t’ngay ha dum. Chế độ bắc bơơn công ty zooi đoọng cơnh zên cha, zên xăng xe lướt ra vạch, zấp c’moo vêy hợp đồng vặ xe, bảo hộ pa bhrợ liêm ta níh pa zum lâng loom kiêng bh’rợ tu cơnh đêêc đhi noo zi công k’rêêm loom bhrợ têng.”

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên xoọc k’đhơợng lêy lấh 20.000 ha crâng a bhuy, âng vel đong chr’val Quảng Trực, chr’hoong Tuy Đức, tỉnh Đăk Nông. Nâu đoo nắc zr’lụ đăn lâng tỉnh Bình Phước, cơnh lâng đhăm bhứah, zr’nắh k’đháp. L’lăm a hay buôn dưr váih apêê g’lúh pa hư crâng, ga ría k’tiếc crâng, t’bơơn a đhắh dzăm lệt xa nay.

T’coóh Phạm Hòa Dũng, Giám đốc Công ty đoọng năl: Cr’chăl 2010 -2015 ta luôn dưr váih apêê g’lúh pa hư crâng, cơnh lâng k’ha riêng ha crâng crêê ta pa hư, bấc nắc âng apêê pr’loọng đha nuôr tơợ apêê chr’hoong Bù Đăng, Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước tước ga ría pay k’tiếc k’bhuynh. Bơr pêê c’moo đăn đâu, bh’rợ k’đhơợng lêy crâng âng công ty âi bơơn pa dưr t’bhlâng, cơnh lâng bh’rợ bhrợ t’váih 5 phân trường lâng 1 trạm zư đớc sinh học. ĐH’rứah lâng n’nắc bh’rợ chóh crâng xăl đoọng bơơn p’ghít tước cơnh lâng lấh 100 ha crang chóh zư x’mir lêy c’moo g’lúh 3 pa dưr liêm. T’coóh Phạm Hòa Dũng moon ghít: đươi vêy râu pa zum bhrợ liêm ghít lâng chính quyền lâng ngành chức năng cóh vel đong  tu cơnh crâng bơơn zư liêm ta níh, bấc zr’lụ crêê ta pa hư xoọc bơơn dưr liêm cớ. “Công ty xay moon ghít đoọng bơơn bh’nơơn liêm choom nắc choom vêy râu pa zum bhrợ lâng bấc cơ quan, pa bhlâng ắnc chính quyền vel đong. Pa dhdang moon cơnh nắc ch’mêệt lêy ma nứih, bha ar pa tơ công ty cắh vêy váih chức năng, nắc muy chính quyền vel đong a năm choom bhrợ. Brương tr’nu bêl vêy quyết định 44 âng UBND tỉnh n’đắh trách nhiệm âng c’la crâng lâng chính quyền vel đong nắc bh’rợ p’têệt nhâm trách nhiệm bhlưa c’la crâng lâng vel đong pa bhlâng liêm ghít, muy guồng máy trach nhiệm tu cơnh đêếc k’đươi vel đong ting pấh bhrợ.”

Chr’val Quảng Trực, chr’hoong Tuy Đức, tỉnh Đăk Nông vêy đhăm k’tiếc bhứah lấh 56.000 ha, cóh đêếc bấc nắc crâng lâng k’tiếc chóh crâng. T’coóh Đoàn Hồng Quân, Chủ tịch UBND chr’val đoọng năl: Vel đong vêy bấc công ty, doanh nghiệp bơơn nhà nước k’đươi đoọng zư lêy crâng, tu cơnh đêếc bh’rợ pa zum bhlưa chính quyền lâng apêê c’la crâng ta luôn bơơn p’ghít tước: “Bêl vêy apêê bh’rợ pa hư crâng, k’tiếc cắh cậ bơơn bhrợ cr’van cóh crâng lệt xa nay nắc chính quyền chr’val n’đhơ m’bứi ma nứih công công t’bhlâng zooi đoọng ha cơ quan, tổ chức, công ty. Cơnh lâng Công ty Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên nặc, zấp c’moo apêê tu bhiệc  dưr váih p’jớh bêl công ty moon, vel đong đơớh k’đươi c’bhúh đoọng zooi lâng công ty xay bhrợ. Râu pa zum bhrợ n’nâu zấp c’moo công k’rang tước prá xay tr’zooi đh’rứah.”

Ting Công an chr’hoong Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông đhr’năng pa hư crâng cóh vel đong công dzợ bấc. Nắc đhêêng cóh 3 c’xêê tơợp c’moo đâu, đơn vị âi pa zum lâng apêê c’bhúh n’lơơng cha groong 56 pr’loọng đha nuôr cóh chr’val Đăk Ơ, chr’hoong Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước dzang ga ría k’tiếc đhị tiểu khu 1500, 1504 âng đhăm crâng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên k’đhơợng lêy. Lấh đhị ch’mêệt lêy, xay bhrợ rơợng apêê tu bhiệc bhrợ lệt, Công an 2 chr’hoong tr’đăn âi pa zum xay trúih p’too moon, t’bhlâng zooi đoọng Công Ty Nam Tây Nguyên cóh bh’rợ k’đhơợng zư lêy crâng. Thượng tá Dương Danh Quế, Trưởng Công an chr’hoong Tuy Đức moon: “Cóh 3 c’xêê tơợp c’moo 2018 nắc c’bhúh công an chr’hoong âi pa zum bhrợ lâng Công ty Nam Tây Nguyên k’rong ch’mêệt lêy 3 tu bhiệc 4 cha nắc bhrợ lệt, cóh đêếc vêy bơr yu bhiệc pa hư crâng, 1 tu bhiệc bơơn cr’van cóh crâng. Công an chr’hoong công ra pặ muy tổ pa bhrợ đhị chr’val Quảng Trực ta luôn pa zum bhrợ lâng công ty Nam Tây Nguyên lướt ch’mêệt lêy zấp bh’rợ tr’nêng lệt xa nay đhị bh’rợ zư lêy, pa bhlâng nắc cóh apêê t’ngay Tết, t’ngay bhiệc, bh’rợ p’too moon đha nuôr xay trúih apêê ngai bhrợ lệt n’đắh k’đhơợng lêy zư lêy crâng bơơn t’đang moon lâng xay bhrợ muy cơnh ta luôn.”

Cóh bấc c’moo ha nua, crâng cóh zr’lụ Tây Nguyên ta luôn crêê ta pa hư, n’đhang trách nhiệm nắc gr’zọ gr’zêê; vêy c’la crâng dzợ zooi đoọng ha bh’rợ pa hư crâng đoọng pa chô râu liêm crêê ha c’la đay lệt xa nay. N’đhơ cơnh đêếc, cóh chr’hoong Tuy Đức, tỉnh Đăk Nông, zr’lụ crâng âng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên nắc bơơn k’ddhơợng zư liêm rơợng lâng xoọc ting bhr’dzang bơơn pa dưr cớ. Nắc đoo râu bh’nơơn liêm choom âng bh’rợ pa zum bhrợ liêm ta níh bhlưa c’la crâng lâng chính quyền lâng apêê ngành chức năng cóh vel đong./.

Rừng Nam Tây Nguyên đang xanh

                                                            Hoàng Qui

Trong khi rừng nhiều ở tỉnh Đăk Nông bị tàn phá nặng nề thì diện tích rừng ở khu vực biên giới huyện Tuy Đức, do Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên quản lý lại đang phục hồi và phát triển. Có được điều đó là nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ rừng với chính quyền và lực lượng chức năng ở địa phương.  

  Buổi tuần tra bảo vệ rừng của Phân trường số 2, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên được khởi hành từ mờ sáng. Chốt bảo vệ này có 5 nhân viên. Ngoài công cụ hỗ trợ, trang thiết bị cần thiết, mỗi lúc đi tuần tra, không kể ngày hay đêm, họ đều mang theo cơm nắm, bình nước, thuốc men dự phòng.

Anh Lương Đình Việt đã hơn 10 năm gắn bó với công việc này, cho biết: chốt số 2 có trách nhiệm bảo vệ 4 tiểu khu bao gồm hơn 8.300 ha rừng.  Tuy địa bàn rộng, lực lượng mỏng, công việc vất vả, nhưng anh em vẫn gắn bó với rừng.“Trước tiên về công việc đi làm hằng ngày thì sáng nào cũng bố trí anh em đi làm. Trong những lâm phần các tiểu khu mình quản lý, đi thì có thể cả ngày lẫn đêm. Chế độ thì được công ty trợ cấp như tiền ăn giữa ca, xăng xe đi lại, hằng năm thì có hợp đồng thuê xe, bảo hộ lao động đảm bảo cộng với yêu nghề nên anh em chúng tôi cũng yên tâm công tác”.

Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên hiện quản lý hơn 20.000 ha rừng tự nhiên, thuộc địa bàn xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đăk Nông. Đây là khu vực này giáp ranh với tỉnh Bình Phước, với địa bàn rộng, hiểm trở. Trước đây thường xuyên xảy ra các vụ phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp, săn bắt động vật trái phép.

Ông Phạm Hòa Dũng, Giám đốc Công ty cho biết: giai đoạn 2010 – 2015 liên tục xảy ra các vụ phá rừng, với hàng trăm héc ta rừng bị tàn phá, phần lớn do các hộ dân từ các huyện Bù Đăng, Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước sang xâm canh, lấn chiếm đất đai. Vài năm trở lại đây, công tác quản lý bảo vệ rừng của công ty đã được tăng cường, với việc thành lập 5 phân trường và 1 trạm bảo tồn sinh học. Cùng với đó công tác trồng rừng thay thế được chú trọng với hơn 100 ha rừng trồng chăm sóc năm thứ 3 sinh trưởng và phát triển tốt. Ông Phạm Hòa Dũng khẳng định: nhờ có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền và ngành chức năng ở địa phương nên rừng được bảo vệ nghiêm ngặt, nhiều khu vực bị tàn phá đang được phục hồi.“Công ty xác định để đạt được hiệu quả cần phải có sự phối hợp với nhiều cơ quan, nhất là chính quyền địa phương. Chẳng hạn như là kiểm tra người, giấy tờ tùy thân công ty không có chức năng mà chỉ có thể là chính quyền địa phương. Sau này khi có Quyết định 44 của UBND tỉnh về trách nhiệm của chủ rừng và chính quyền địa phương thì việc gắn chặt trách nhiệm giữa chủ rừng và địa phương rất rõ ràng, một guồng máy trách nhiệm nên buộc địa phương phải tham gia”.

Xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông có diện tích tự nhiên hơn 56.000 ha, trong đó phần lớn là rừng và đất lâm nghiệp. Ông Đoàn Hồng Quân, Chủ tịch UBND xã cho biết: địa bàn có nhiều công ty, doanh nghiệp được nhà nước giao quản lý bảo vệ rừng, nên nên công tác phối hợp giữa chính quyền và các chủ rừng luôn luôn được chú trọng. “ Khi có các vấn đề xảy ra về xâm phạm rừng, đất, hoặc khai thác lâm sản trái phép thì chính quyền xã dù lực lượng mỏng thì cũng phải hỗ trợ cho các cơ quan, tổ chức, công ty. Với Công ty Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên thì hàng năm các vụ việc xảy ra đột xuất khi công ty báo thì địa phương cử lực lượng để hỗ trợ giúp đỡ cho công ty để xử lý giải quyết. Sự phối kết hợp này năm nào cũng quan tâm trao đổi giúp đỡ lẫn nhau”

Theo Công an huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông nguy cơ xâm canh đất rừng trên địa bàn vẫn còn cao. Chỉ  3 tháng đầu năm nay, đơn vị đã phối hợp với các lực lượng khác ngăn chặn 56 hộ dân ở xã Đăk Ơ, huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước sang lấn chiếm đất tại tiểu khu 1500, 1504 thuộc lâm phần của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên. Bên cạnh điều tra, xử lý nghiêm các vụ vi phạm, Công an 2 huyện giáp ranh đã phối hợp tuyên truyền, tích cực hỗ trợ Công ty Nam Tây Nguyên trong công tác quản lý bảo vệ rừng. Thượng tá Dương Danh Quế, Trưởng Công an huyện Tuy Đức nói:“ Trong 3 tháng đầu năm 2018 thì lực lượng công an huyện đã phối hợp với Công ty Nam Tây Nguyên tập trung điều tra 3 vụ 4 bị can trong đó có hai vụ hủy hoại rừng, 1 vụ khai thác lâm sản. Công an huyện cũng bố trí một tổ công tác tại xã Quảng Trực thường xuyên liên tục phối hợp với công ty Nam Tây Nguyên tuần tra kiểm soát mọi hành vi vi phạm pháp luật trên lĩnh vực bảo vệ rừng, nhất là trong các ngày tết, ngày lễ, công tác vận động quần chúng tố giác tội phạm về quản lý bảo vệ rừng được phát động và triển khai một cách thường xuyên”

Trong những năm qua, rừng ở khu vực Tây Nguyên liên tục bị tàn phá, nhưng trách nhiệm bị đùn đẩy; thậm chí  chủ rừng còn tiếp tay cho hành vi phá rừng nhằm trục lợi bất chính. Thế nhưng, ở huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông, khu vực rừng của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Nam Tây Nguyên lại được quản lý bảo vệ nghiêm ngặt và đang từng bước phục hồi. Đó chính là hiệu quả của công tác phối hợp chặt chẽ giữa chủ rừng với chính quyền và ngành chức năng ở địa phương./.