Lalăm a hay, zr’lụ  bhươn lâh 10.000m2 âng t’cooh Phạm Văn Toàn ặt đhị vel Mậu Hoà, chr’val Duy Trung, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam bấc bhlầng nắc choh apêê tơơm keo, tơơm pa neh, bh’nơơn đơơng chô ếp bhlầng. Bêl bơơn chính quyền vel đong k’đươi bhrợ padưr zr’lụ đhanuôr vel bhươl cơnh t’mêê, t’cooh Phạm Văn Toàn nắc ma nuyh tr’nợơp k’rong lâh 300 ức đồng pa liêm zr’lụ bhươn, choh apêê tơơm chr’noh cha p’lêê cơnh ổi, pih bhung, trun, k’bhuốc… T’cooh Phạm Văn Toàn đoọng năl: Zập c’moo, zr’lụ bhươn nâu bh’nơơn đơơng chô lâh 200 ức đồng: “Bh’nơơn xoọc tr’nợơp nắc ơy lêy. Nâu kêi pr’loọng đong ơy ha dưr zăng lâh lalăm, t’pâh đhanuôr lơi bhươn tạp đoọng bhrợ. Zập đhanuôr bhrợ  bh’rợ nâu nắc tr’mông tr’meh zêng ha dưr lâh mơ. Xọoc tợơp nắc a cu tợơp bhrợ têng đoọng đhanuôr ting lêy bhrợ têng. Vel cơnh t’mêê nắc đươi dua, đăh Nhà nước zup zooi, muy đăh c’la đay pa xoọng nắc bhrợ têng. Nâu kêu choh ha roo, bhơi rơ veh căh choom ta bil ha ul pa xiêr đha rựt.”

Tợơ 10 cr’noọ bh’rợ bơơn chơih pay bhrợ têng xoọc tr’nợơp, tước nâu kêi, đhị chr’val Duy Trung ơy dưr vaih k’nặ 60 zr’lụ bhươn mẫu… T’cooh Huỳnh Tấn Linh, trưởng vel An Hoà, chr’val Duy Trung, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, pazêng zr’lụ bhươn mẫu chroi k’rong bhrợ pa dưr vel đong ha dưr liêm lâh mơ, c’lâng c’riing moọt ooy vel liêm sạch lâh mơ: “Coh bhiệc  bhrợ têng vel bhươl t’mêê, zr’lụ đhanuôr ặt An Hoà vêy bấc rau ha dưr liêm. Tợơ pazêng cr’noọ bh’rợ bhươn mẫu ơy ta bhưah, xoọc đau coh  vel bấc bhươn mẫu, bh’nơơn kinh tế đơơng chô ghit pa bhlầng. Xọoc đâu t’bhlầng bhiệc t’bil lơi bhươn tạp, pazêng tơơm chr’noh căh đơơng chô bh’nơơn dal nắc lơi xăh choh tơơm cha p’lêê, tơơm vêy đơơng chô bh’nơơn dal đoọng ha đhanuôr. Lêy đhanuôr ơy ting pâh bhrợ bh’rợ nâu.”

Xọoc đâu, đhị chr’hoong Duy Xuyên đhanuôr nắc pa dưr liêm  pr’đợơ k’tiếc bhươn, đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật coh đhr’năng bhrợ têng, t’vaih bh’nơơn bh’rợ tệêm ngăn lâng chr’năp pa câl dal. Prang chr’hoong Duy Xuyên ơy bhrợ pa dưr 9 zr’lụ đhanuôr ặt ma mông cơnh cr’nọo bh’rợ  vel bhươl t’mêê, k’nặ 100 zr’lụ  bhươn mẫu. Ting cơnh t’cooh Trần Huy Tường, Trưởng phòng Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl chr’hoong Duy Xuyên nắc vel đong ơy zup zooi lâh 45 tỷ đồng, zooi đhanuôr bhrợ pa dưr zr’lụ bhươn mẫu. “Cr’nọo bh’rợ bhrợ têng ting cơnh cr’nọo bh’rợ vel bhươl t’mêê nắc vêy bấc cr’noọ bh’rợ ha dưr liêm bh’nơơn, pa dưr tr’mông trmeh âng đhanuôr tợơ  bhươn. Lâh mơ apêê t’nooi chr’năp pa tệêt pa zưm bhrợ têng, xang nắc bh’rợ OCOP, zập chr’val muy  bh’nơơn bh’rợ nắc dzợ k’đươi  bhrợ pa dưr kinh tế bhươn. Bấc cr’nọo bh’rợ bhrợ têng vêy bh’nơơn, cung t’vaih bhiệc bhrợ đoọng ha ma nuyh pa bhrợ, chroi k’rong t’bhlầng bh’nơơn bh’rợ đoọng ha đhanuôr.”

Tước nâu kêi, đhị tỉnh Quảng Nam ơy vêy 115 zr’lụ đhanuôr vel bhươl t’mêê cơnh t’mêê lâng lâh 200 cr’noọ bh’rợ bhươn mẫu. Apêê bhươn mẫu choh apêê tơơm chr’noh cha p’lêê đơơng chô bh’nơơn dal đơ bhlầng, cơnh tơơm a moọt, quế, pih bhung, măng cụt, ổi… vêy thị trường k’rong câl tệêm ngăn. Dâng zập zr’lụ bhươn nâu pay tợơ 150 tước 200 ức đồng zập c’moo. T’cooh Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel bhươl tỉnh Quảng Nam đoọng năl: Bhiệc bhrợ pa dưr zr’lụ đhanuôr vel bhươl cơnh t’mêê; dưr vaih bhươn mẫu xoọc tr’nợơp đơơng chô  bh’nơơn dal, t’vaih pr’đợơ t’hước tước bhrợ têng ha rêê đhuôch liêm sạch, hữu cơ, r’dợ dưr vaih cảnh quan môi trường sinh thái đanh mâng: “Zr’lụ đhanuôr ặt cơnh t’mêê, nắc đoo pr’đơợ cơnh pr’đợơ số 20. Đhanuôr bhui har bhlầng. Vêy rau k’rong bhrợ têng âng Nhà nwocs bhrợ têng đoọng pa dưr bh’nơơn bh’rợ âng đahnuôr. Đươi tợơ đếêc, nắc ơy chroi k’rng đoọng ha ha chr’val bhrợ têng liêm xang pr’đợơ vel bhươl t’mêê. Xọoc đâu c’lâng t’hước âng apêê cr’noọ bh’rợ trang trại, apêê cung r’dợ pa dưr kinh tế du lịch vel bhươl, ta đang pazêng doanh nghiệp k’rong pa tệêt bhrợ lâng apêê công ty lữ hành, Công ty du lịch đoọng pa dưr du lịch vel bhươl./.”

Mô hình khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu-

điểm sáng ở tỉnh Quảng Nam

                             PV Tuyết Lê- VOV miền Trung

        Thời gian qua, tỉnh Quảng Nam đã đẩy  mạnh tiến độ xây dựng các mô hình khu dân cư nông thôn kiểu mẫu. Theo đó, đã hình thành hơn 200 mô hình vườn mẫu, chủ yếu trồng các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế.    

       Trước đây, khu vườn hơn 10.000m2 của ông Phạm Văn Toàn, ở thôn Mậu Hòa, xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam chủ yếu trồng các loại cây keo lá tràm, cây mít, hiệu quả kinh tế thấp. Khi được chính quyền địa phương phát động xây dựng mô hình khu dân cư nông thôn kiểu mẫu, ông Phạm Văn Toàn là người tiên phong đầu tư hơn 300 triệu đồng cải tạo khu vườn, trồng các loại cây ăn quả như cây ổi, cây bưởi, xoài, dừa…Ông Phạm Văn Toàn cho biết: Mỗi năm, khu vườn này thu nhập hơn 200 triệu đồng: “Hiệu quả trước mắt đã thấy rồi. Bây giờ đời sống gia đình khá hơn trước, vận động bà con xóa vườn tạp để làm. Mọi người làm mô hình này đời sống kinh tế khá hơn. Đầu tiên mình xung phong làm để bà con học tập làm theo. Thôn kiểu mẫu mình áp dụng vào, bên Nhà nước bên mình hỗ trợ cùng mình để làm nên mô hình. Chừ làm nông cây lúa, hoa màu cầm chừng không xóa giảm nghèo được.”

        Từ 10 mô hình được chọn thực hiện thí điểm, đến nay, tại xã Duy Trung đã hình thành gần 60 khu vườn mẫu... Ông Huỳnh Tấn Linh, Trưởng thôn An Hòa, xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảnh Nam cho biết, những khu vườn mẫu góp phần làm bộ mặt nông thôn được khởi sắc, đường làng ngõ xóm sạch đẹp hơn. “Trong vấn đề xây dựng nông mới, khu dân cư An Hòa có nhiều khởi sắc. Từ những mô hình vườn mẫu đã nhân rộng lên, hiện nay trong thôn rất nhiều vườn mẫu, hiệu quả kinh tế mang lại rõ rệt. Hiện nay đẩy mạnh việc xóa vườn tạp, những cây trồng mà không mang lại hiệu quả, xóa triệt để thay vào trồng cây ăn quả, cây màu mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt cho người dân. Nhìn chung nhân dân đã hưởng ứng tích cực xây dựng các vườn mẫu.”

        Hiện nay, tại huyện Duy Xuyên người dân đã phát huy tốt lợi thế đất vườn, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong canh tác tạo ra các sản phẩm bảo đảm chất lượng và có giá trị kinh tế cao. Toàn huyện Duy Xuyên đã xây dựng 9 khu dân cư nông thôn kiểu mẫu, gần 100 khu vườn mẫu. Theo ông Trần Huy Tường,Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Duy Xuyên thì địa phương đã hỗ trợ hơn 45 tỷ đồng, giúp nông dân xây dựng khu vườn mẫu. “Mô hình sản xuất theo mô hình nông thôn mới thì có nhiều mô hình phát triển hiệu quả, phát triển kinh tế vườn. Ngoài các chuỗi giá trị liên kết sản xuất, rồi chương trình O.cop, mỗi xã sản phẩm thì còn phát động là xây dựng mô hình kinh tế vườn. Nhiều mô hình làm rất có hiệu quả, cũng giải quyết được lao động, góp phần tăng thu nhập cho bà con nông dân.”

        Đến nay, tại tỉnh Quảng Nam đã có 115 khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu với hơn 200 mô hình vườn mẫu. Các vườn mẫu chủ yếu trồng các loại cây ăn quả có hiệu quả kinh cao, như cây tiêu, quế, bưởi, măng cụt, ổi… có thị trường tiêu thụ ổn định. Bình quân, mỗi khu vườn này thu từ 150 đến 200 triệu đồng/ năm. Ông Ngô Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam cho biết: Việc xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu; hình thành vườn mẫu bước đầu mang lại hiệu quả, tạo tiền đề hướng đến nền nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, từng bước hình thành cảnh quan môi trường sinh thái bền vững. “Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, đó là điều kiện như là tiêu chí số 20. Nhân dân rất phấn khởi. Có sự đầu tư của Nhà nước làm cho phát triển sản xuất, thu nhập của bà con tăng lên. Nhờ đó, cho nên góp phần cho xã đó hoàn thành nhiệm vụ đạt chuẩn nông thôn mới. Hiện giờ định hướng của các mô hình trạng trại, người ta cũng đang dần từng bước phát triển kinh tế du lịch cộng đồng, kêu gọi những doanh ghiệp đầu tư liên kết với các công ty lữ hành, Công ty du lịch để phát triển du lịch cộng đồng”./.