Cơnh lâng t’cooh Y Côn Bkrông, ặt đhi chr’val Drai Sáp, chr’hoong Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, nắc t’cooh Phạm Hữu Tấn n’jưah nắc ma nuyh ơy zup zooi đoo cung nắc ma nuyh k’bhuh xoọng đoo. T’cooh Y Côn moon, a đoo lâh k’bang tợơ p’niên, lêy băn ca căn t’cooh đhưr lâng muy cha nắc na noo pân jưih cung k’bang, tu cơnh đếêc pr’ặt tr’mông lưm bấc k’đhap k’ra. Ha dợ bơơn Hội ma nuyh k’bang chr’hoong Krông Ana moon đoọng lướt học chữ đoọng ha pêê k’bang xang nắc pa choom bh’rợ tr’nêng xoa bóp bấm huyệt lâng ting pâh muy bhrợ bhrợ têng bhiệc liêm loom coh truyền hình, t’cooh Y Côn ơy vêy bơơn m’bứi zên đoọng câl pr’đươi buôn đươi dua coh đong lâng bhrợ t’vaih zr’lụ xoa bóp bấm huyệt. T’cooh Y Côn xay moon, đươi  vêy Hội ma nuyh k’bang, pa bhlầng nắc rau zup zooi tợơ t’cooh Phạm Hữu Tấn, t’cooh ơy vêy bh’rợ tr’nêng tệêm ngăn, vêy bh’nơơn bh’rợ k’rang lêy tr’mông tr’meh c’la đay lâng pr’loọng đong. “Hội ma nuyh k’bang chr’hoong Krông Ana vêy 2 bh’cộ pa bhrợ liêm choom bhlầng, zêng chủ tịch hội lâng a noo Tấn Phó Chủ tịch hội zêng lứch loom. A cu cảm ơn a nhi a noo bấc bhlầng ơy zup đoọng ha cu bấc bhlầng, a đoo k’dua a cu lướt học chữ xang nắc đoọng bha ar xrặ. Bêl a cu học bh’rợ xoa bóp lâng tự bhrợ t’vaih zr’lụ k’tứi nâu đoọng bhrợ nắc a đoo ta luôn tước t’pâh loom cu.”

       Đhị Krông Ana dzợ vêy bấc apeê k’bang lơơng vêy bhiệc bhrợ tệêm ngăn cơnh t’cooh Y Côn. Lâh 6 c’moo bhrợ Phó chủ tịch Hội ma nuyh k’bang chr’hoong Krông Ana, t’cooh Phạm Hữu Tấn ơy loih lâng bh’rợ tước zập pr’loọng đong đhanuôr k’bang lơơng đoọng t’pâh apêê ting pâh bh’rợ âng hội căh cợ nắc lướt học chữ, pa choom bh’rợ tr’nêng. Đhơ mắt đăh a đai dzợ choom lêy mơ 1/10, mắt đăh a toọm k’bang căh choom lêy dzợ, ha dợ t’cooh cung ta luôn lứch loom lâng bh’rợ tr’nêng. T’cooh pa zay ting pâh apêê bh’rợ âng Hội cấp ping k’dua bhrợ têng, m’jưah lâng Ban Chấp hành Hội pa căh pazêng c’lâng bh’rợ zooi Hội ha dưr lâh mơ. T’cooh cung pa choom chữ, pa  choom bh’rợ tr’nêng liêm crêê lâng c’la đay, pân vặ zên đoọng bhrợ têng cha… đoọng t’vaih bh’nơơn bh’rợ đoọng k’rang t’mông c’la đay lâng pa xiêr ha lệêng đoọng ha pr’loọng đong, xã hội.

      Cr’chăl a hay, t’cooh Tấn ơy t’pâh 14 cha nắc hội viên ting pâh lớp học chữ đoong ma nuyh k’bang lâng pa choom bh’rợ xoa boóp. Tợơ ơy học xang apêê hội viên zêng ơy choom đọc, choom xrặ lâng vêy bhiệc bhrợ tệêm ngăn. Tợơ bh’rợ âng Hội ma nuyh k’bang chr’hông Krông Ana, t’cooh Tấn ơy t’pâh bhrợ pa dử, pa liêm pa crêê 3 đhr’nong đong Đại đoàn kết zooi đoọng ha hội viên lưm k’đhap đha rựt; t’đang apêê tổ chức, cha nắc ma nuyh lưm ta mooh lâng cher đoọng hun pr’hêl đoọng ha hội viên đhị apêê h’luh bhiệc bhan tết tọc. T’cooh Phạm Hữu Tấn xay moon: “A cu cung nắc ma nuyh khuych goo, pa zay bhrợ têng đoọng ha dưr coh pr’ặt tr’mông. Đăh pr’đợơ âng pr’loọng đong cung căh vêy rau đoọng choom zup zooi ha dợ đăh tinh thần nắc hau chếêc chợơ. A cu bhrợ kế hoạch zập c’moo, zập c’xêê, lêy t’pâh hội viên. Chếêc xợơng zập tợơ, năl đhị vêyma nuyh k’bang nắc t’pâh apêê moọt ooy hội.”

          Căh muy nắc cán bộ Hội zay  t’bech, loom luônh liêm ta nih, t’cooh Tấn dzợ pa zay pa dưr tr’mông tr’meh pr’loọng đong. C’moo 2015, lâng đợ zên 10 ức đồng bơơn vặ tợơ zên Quỹ k’tiếc k’ruung t’vaih bhiệc bhrợ, t’cooh ơy pa zay pa liêm 1ha bhươn cà phê. A đoo vặ zên Ngân hàng nông nghiệp lâng Pa dưr pa xơc vel bhươl đhị chr’hoong Krông Ana đoọng băn a tưch, a đha lâng chóh a moọt, điều zooi pr’loọng đong vêy bh’nơơn đơơng chô tệêm ngăn lâh mơ. Rau bhui har, hâng hơnh bhlầng lâng t’cooh Phạm Hữu Tấn nắc vêy muy pr’loọng đong bhui har, tệêm ngăn lâng k’điêl, ca coon đay. T’cooh Tấn prá xay, coh cr’chăl a đoo k’bang, k’điele đoo nắc ma nuyh lêy bhrợ zập bh’rợ tr’nêng, băn lứch ma nuyh coh đong, t’bơơn zên pa dưah mắt đoọng ha t’cooh. Bơr p’nong coon n’đil cung đha nui tr’út, năl zooi ca căn. A đhi Phạm Vân Thư, coon ta lách âng t’cooh Tấn xay moon, đhơ k’bang ha dợ a ma nắc k’er lâng k’rang bhlầng đoọng ha đhi. Bơr coon conh ặt ma mông đui cơnh bơr cha nắc pr’zợc. “N’đhơ a ma căh choom l’lêy ha dợ a ma cung đơơng a cu lướt cha ơh, đơơng a cu lướt học. A cu dzợ hay bêl cu p’niên  a ma bhặ coh hoọng đơơng cha ơh prang vel lâng pa tul ch’na đoọng ha cu cha. Đhơ a ma lâng coon n’đil ha dợ nắc cung lêy đui cơnh bơr cha nắc pr’zợc. A ma nắc muy cha nắc ca conh liêm ta nih bhlầng.”

       Z’lâh pazêng k’đhap k’ra bêl căh choom l’lêy, t’cooh Phạm Hữu Tấn cung bhui har ặt ma mông, bhrợ têng liêm rau liêm ta nih bhlầng đoọng ha pr’loọng đong đay lâng đoong ha xã hội. Pazêng rau pa zay âng t’cooh coh pr’ặt tr’mông lâng đhị bh’rợ tr’nêng ơy pa tệêt c’rơ đoong ha bấc ngai lơơng vêy tr’mông mr’cơnh lâng t’cooh, pa bhlầng nắc ma nuyh k’bang ting pa zay z’lâh zr’năh k’đháp, pa zay bhrợ têng cha lêy t’bơơn t’mông c’la đay lâng ặt ma mông liêm ta nih lâng đhanuôr lơơng./.

Nghị lực vươn lên của người đàn ông khiếm thị

H’Xíu

        Tuy bị khiếm thị nhưng ông Phạm Hữu Tấn, ở huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk là một người giàu nghị lực. Ông không chỉ tự vươn lên mà còn tích cực tham gia công tác xã hội, giúp đỡ những mảnh đời cùng cảnh ngộ vượt qua tự ti, mặc cảm, hòa nhập cộng đồng.

Với ông Y Côn Bkrông, ở xã Drai Sáp, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, thì ông Phạm Hữu Tấn vừa là ân nhân vừa là thân nhân. Ông Y Côn bảo, mình bị khiếm thị bẩm sinh, lại phải nuôi mẹ già và người anh trai cũng bị khiếm thị, nên cuộc sống rất chật vật. Nhưng Được Hội người mù huyện Krông Ana giới thiệu cho đi học chữ nổi rồi học nghề xoa bóp bấm huyệt và tham gia một chương trình từ thiện trên truyền hình, ông Y Côn đã có được một số tiền để mua sắm vật dụng và mở cơ sở xoa bóp bấm huyệt. Ông Y Côn chia sẻ, nhờ có Hội người mù, nhất là sự giúp đỡ từ ông Phạm Hữu Tấn, ông đã có được công việc ổn định, có thu nhập trang trải cho bản thân và nuôi gia đình. “Hội người mù huyện Krông Ana có 2 lãnh đạo làm việc rất tốt, cả chủ tịch hội và anh Tấn phó chủ tịch hội đều rất nhiệt tình. Tôi rất cảm ơn anh ấy vì giúp đỡ cho tôi rất nhiều, anh ấy vận động cho tôi đi học chữ nổi rồi cung cấp sách vở, tài liệu cho tôi và động viên tôi rất nhiều. Khi tôi học được nghề xoa bóp và tự mở được một cơ sở nhỏ cho riêng mình thì anh ấy cũng thường xuyên đến thăm, động viên.”

Ở Krông Ana còn có nhiều người khiếm thị khác có được sinh kế ổn định như ông Y Côn. Hơn 6 năm làm phó chủ tịch Hội người mù huyện Krông Ana, ông Phạm Hữu Tấn đã quen với việc lặn lội đến nhà hội viên để vận động họ tham gia các hoạt động của hội hay đi học chữ, học nghề. Tuy mắt trái chỉ còn 1/10 thị lực, mắt phải mù hoàn toàn, nhưng ông vẫn luôn lạc quan, nhiệt tình với công việc. Ông tích cực tham gia các phong trào do Hội cấp trên phát động, cùng với Ban Chấp hành Hội đưa ra những định hướng giúp Hội phát triển. Ông cũng thường xuyên quan tâm sâu sát hội viên, vận động họ tham gia các lớp học chữ, học nghề phù hợp với bản thân, mạnh dạn vay vốn làm ăn, sản xuất hoặc buôn bán nhỏ… để tạo nguồn thu nhập tự nuôi sống bản thân và giảm bớt gánh nặng cho gia đình, xã hội.

Thời gian qua, ông Tấn đã vận động được 14 hội viên tham gia học chữ nổi và học nghề xoa bóp. Sau khi học xong các hội viên đều biết đọc, viết và có việc làm ổn định. Thông qua hoạt động của Hội người mù huyện Krông Ana, ông Tấn đã vận động xây dựng, sửa chữa 3 căn nhà Đại đoàn kết giúp hội viên hoàn cảnh khó khăn; kêu gọi các tổ chức, cá nhân thăm hỏi và tặng quà cho hội viên vào các dịp lễ, Tết. Ông Phạm Hữu Tấn tâm sự: “Mình cũng là người khuyết tật, cố gắng làm sao mà vươn lên trong cuộc sống, có tự tin. Về tiềm lực gia đình cũng chưa có nên chưa thể giúp được về mặt vật chất nhưng về mặt tinh thần thì không có gì hẹp hòi. Mình lên kế hoạch một năm hằng tháng, tháng nào là đi vận động hội viên. Mình nghe ngóng như chỗ nào có người mù thì đến vận động.”

Không chỉ là cán bộ Hội năng nổ, nhiệt tình, ông Tấn còn tích cực phát triển kinh tế gia đình. Năm 2015, với số tiền 10 triệu đồng được vay từ nguồn Quỹ quốc gia giải quyết việc làm, ông đã cần mẫn cải tạo, chăm sóc vườn cà phê 1 ha. Mạnh dạn vay vốn Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh huyện Krông Ana để chăn nuôi gà, vịt và trồng tiêu, điều giúp gia đình có nguồn thu nhập ổn định. Niềm hạnh phúc với ông Phạm Hữu Tấn là có một gia đình hạnh phúc với người vợ hiền và 2 cô con gái ngoan ngoãn. Ông Tấn tâm sự, trong giai đoạn bị mất đi ánh sáng, chính vợ ông là người đã gánh vác kinh tế gia đình và chạy ngược xuôi đưa ông đi chữa trị. Hai con gái cũng rất hiểu chuyện và biết bảo ban nhau giúp đỡ bố mẹ. Em Phạm Vân Thư, con gái út ông Tấn bộc bạch, tuy không lành lặn nhưng bố rất yêu thương và chăm sóc cho em. Hai bố con cũng rất thân thiết, giống như hai người bạn. “Mặc dù bố không nhìn thấy nhưng bố vẫn dẫn con đi chơi, chở con đi học. Con còn nhớ một chút là hồi nhỏ bố cõng con trên lưng dẫn đi chơi khắp làng và đút cho con ăn. Tuy là bố và con gái nhưng cũng không có cách nào, nó giống như kiểu hai người bạn. Bố là một người bố tuyệt vời.”

Vượt lên những khó khăn khi mất đi ánh sáng đôi mắt, ông Phạm Hữu Tấn vẫn lạc quan, vui vẻ, sống có ích cho gia đình và xã hội. Những nỗ lực của ông trong cuộc sống và công việc đã tiếp thêm nghị lực cho nhiều mảnh đời cùng cảnh ngộ quanh ông, nhất là người mù có thêm nghị lực vượt qua hoàn cảnh, tự lập bằng sức lao động của chính mình, hòa nhập tốt với cộng đồng./.