Tước chr’val Xím Vàng, chr’hoong Bắc Yên, tỉnh Sơn La cóh pazêng t’ngay tợơp c’lọt, p’lêê Sơn tra đha hum prang da ding k’coong. Xím Vàng cóh cr’chăl nâu kiêng lưm đhanuôr k’đháp bhlầng tu đhanuôr zêng trơ vâng lướt ha rêê pếêh pay p’lêê.

       Đớc zong bịng p’lêê, a noo Mùa A Thái ặt đhị vel Háng Tâu, chr’val Xím Vàng, chr’hoong Bắc Yên, tỉnh Sơn La bhui har đoọng năl: C’moo đâu Sơn tra bơơn hân noo p’lêê bọong tráu bhui har pa bhlầng, lấh 5 hecta âng pr’loọngb đong lêy moon đớc nắc bơơn cung lấh 15 tấn, đơơng chô zên mơ 25 ức đồng.“Nâu kêi nắc bh’nơơn bh’rợ âng pr’loọng đong zăng tệêm ngăn, apêê ca coon bơơn lướt học liêm ta níh, xợơng cung bhui har cóh loom luônh”.

      P’lêê Sơn tra âng chr’hoong Bắc Yên vêy chr’nắp nắc p’lêê vil, pr’họom rớơc bhrôông, bấc đác, cha xợơng k’zdúa dzúa ngam ngam đh’rứah lâng cheéc cheéc, buôn nắc đoọng trâm a lắc, trâm lâng apêê đác  đoọng âm căh cợ pa câl đhị bêl p’lêê dzợ t’mêê. Pazêng pr’đươi tợơ p’lêê Sơn tra Bắc Yên bơơn bấc ngai năl tước lâng kiêng đươi dua, choom đươi dua xoọc đếêc, căh cợ nắc câl đơơng chô bhrợ pr’hêl. A moó Lò Thị Xứng, t’mooi blo tợơ chr’val Gia Phù, chr’hoong Phù Yên, tỉnh Sơn La moon:“Tợơ a hay a cu câl cha táo mèo cóh đâu, a cu lêy nắc tào mèo Nặm Lộng, Bắc Yên yêm, ngam lâng đha hum lalay cơnh lâng pazêng zr’lụ lơơng. T’ngay đâu acu câl đơơng chô đoọng pa gơi ooy Hà Nội bhrợ pr’hêl đoọng ha pêê pr’zợc”.

     Chr’hoong Bắc Yên, tỉnh Sơn La vêy lấh 2.300 hecta chóh tơơm Sơn tra, đơơng chô đợ bấc mơ lấh 2.000 tấn 1 c’moo. Đọong t’váih zr’lụ sơn tra k’rong bấc, đơơng chô pr’đươi bh’nơơn dal đoọng ha bh’rợ bhrợ têng, đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung lơơng, pazêng c’moo hay chr’hoong Bắc Yên ơy t’bhlầng bh’rợ đươi dua công nghệ dal cóh bh’rợ pa tệêt pa liêm lấh 50 hecta tơơm sơn tra, chóh t’mêê lâng bh’rợ pa tệêt pa trơơi lấh 200hecta. Đh’rứah, pa choom đhanuôr cơnh đh’léh đoong, pếêh pay p’lêê, cha groong bha ruy lâng apêê bh’rợ zư lêy đoọng pa đanh cr’chăl p’lêê dzợ t’mêê. Đh’rứah lâng đếêc, bhrợ t’váih apêê Hợp tác xã pa tệêt pa zưm bhrợ têng, k’rong câl lứch đợ p’lêê ta pếêh pay ting t’nooi pa tệêt pa zưm cơnh: Hợp tác xã nông nghịêp Sơn tra Bắc Yên, Hợp tác xã Sơn tra Nậm Lộng Hang Chú… tợơ đếêc nắc zooi đhanuôr yêm tệêm pa bhrợ ta têng. T’coóh Lê Văn Kỳ, Chủ tịch UBND chr’hoong Bắc Yên, tỉnh Sơn La đoọng năl:“Lấh mơ bh’rợ pa dưr đhăm chóh nắc a zi xoọc k’rong ooy bh’rợ chếêc lêy thị trường đoọng k’rong pa câl p’lêê sơn tra nâu zooi đoọng đhanuôr ha đhanuôr. Tước đâu, a zi nắc lêy bhrợ lâng bơr pêê doanh nghiệp cóh Hưng Yên, Lạng Sơn lâng chếêc lêy apêê đối tác lơơng, chếêc lêy apêê thị trường đoọng đơơng pa câl ooy k’tiếc k’ruung lơơng”.

      Lâng bh’nơơn kinh tế lâng chr’nắp liêm cóh cơ cấu pa dưr nông nghiệp âng chr’hoong Bắc Yên moon lalay lâng tỉnh Sơn La moon za zưm, t’mêê đâu, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam nắc xay moon Quyết định đoọng văn bằng bảo hộ pr’đớc tr’haanh xay moon táo Sơn Tra Sơn La đhị chr’hoong Bắc Yên./.

Vùng cao Bắc Yên, Sơn La: Rộn ràng mùa táo chin

                                                                                        Trấn Long

       Quả Sơn tra hay còn gọi là quả táo mèo từ lâu đã trở thành một loại quả đặc sản nổi tiếng của huyện Bắc Yên, được nhiều người biết đến và ưa chuộng. Loại quả này không những góp phần phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo cho bà con mà còn là một trong những thế mạnh để thu hút du khách đến với huyện Bắc Yên.

       Đến xã Xím Vàng, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La trong những ngày đầu thu, thoảng trong gió rừng là mùi thơm đặc trưng của quả Sơn tra đang rộ chín, trên sườn núi, lẫn trong màu xanh của tán lá rừng là màu vàng óng của táo mèo vào vụ. Xím Vàng trong thời gian này muốn gặp người dân rất khó bởi ai nấy đều bận rộn lên nương hái quả.

Đặt chiếc lu cở nặng trĩu quả, anh Mùa A Thái ở bản Háng Tâu, xã Xím Vàng, huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La phấn khởi cho biết: Năm nay Sơn tra được mùa vui lắm, hơn 5 héc ta của gia đình dự kiến sẽ thu hoạch hơn 15 tấn, cho thu nhập khoảng 25 triệu đồng: “Giờ thì gia đình thu nhập ổn định như con cháu được đi học rất là phấn khởi."

Quả Sơn tra của huyện Bắc Yên có đặc điểm quả tròn, màu vàng ánh đỏ, mọng nước, có vị chua ngọt xen lẫn vị chát, thường được dùng để ngâm rượu, ngâm nước giải khát hoặc bán ngay khi quả còn tươi. Những sản phẩm từ quả Sơn tra Bắc Yên được nhiều người biết đến và ưa chuộng, có thể sử dụng luôn, hoặc mua về làm quà. Chị Lò Thị Xứng, du khách tới từ xã Gia Phù, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La nói: Bao lâu nay mình ăn táo mèo ở đây thì mình thấy là táo mèo ở Nặm Lộng, Bắc Yên thì ngon, ngọt và có vị thơm dịu riêng không như những vùng miền khác. Hôm nay mình có mua về để gửi về Hà Nội làm quà cho các bạn ở dưới đấy”.

      Huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La có hơn 2.300 héc ta trồng cây Sơn tra, cho sản lượng ước tính đạt trên 2.000 tấn 1 năm. Để tạo ra vùng nguyên liệu sơn tra tập trung, cho sản phẩm chất lượng, phục vụ cho việc chế biến, xuất khẩu, những năm qua huyện Bắc Yên đã đẩy mạnh việc áp dụng công nghệ cao trong việc ghép cải tạo trên 50 héc ta cây sơn tra, trồng mới bằng cây ghép trên 200 ha. Đồng thời, hướng dẫn người dân cách đốn tỉa, thu hái, phòng trừ sâu bệnh và các phương pháp bảo quản để kéo dài thời gian lưu quả. Bên cạnh đó, thành lập các Hợp tác xã liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm theo chuỗi liên kết như: Hợp tác xã nông nghiệp Sơn tra Bắc Yên, Hợp tác xã Sơn tra Nậm lộng Hang Chú...qua đó giúp người nông dân yên tâm lao động, sản xuất. Ông Lê Văn Kỳ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La cho biết: “Ngoài cái việc phát triển diện tích thì chúng tôi đang tập trung vào tìm kiếm thị trường để tiêu thụ quả sơn tra này giúp cho người dân. Tới này chúng tôi sẽ xúc tiến với một số doanh nghiệp dưới Hưng Yên, Lạng Sơn và tìm một số đối tác khác, tìm các thị trường để xuất khẩu sang nước khác”.

       Với hiệu quả kinh tế và tầm quan trọng trong cơ cấu phát triển nông nghiệp của huyện Bắc Yên nói riêng và tỉnh Sơn La nói chung, tối nay, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam chính thức công bố Quyết định cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu chứng nhận táo Sơn Tra Sơn La tại huyện Bắc Yên./.