Bơr pêê c’moo n’nâu, amoó Lê Thị Sương, manuyh Tà Ôi ăt coh thị trấn A Lưới, chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế vốch ooy thành phố Đà Nẵng pa bhrợ đoọng ha muy Spa âng manuyh Hàn Quốc bhrợ c’la. Đợ zên tơợ bh’rợ n’nâu coh zập c’xêê amoó pa gơi ooy pr’loọng đong công zập đoọng đươi dua coh pr’ăt tr’mông, cha đăh, học hành âng k’coon. Hân đhơ cơnh đêêc, bêl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih, Spa đhêy pa bhrợ, amoó bil bh’rợ tr’nêng chô ooy vel đong tơợ c’xêê 1/2020 tước nâu cơy. Amoó Lê Thị Sương rơơm kiêng bơơn đớp zên zup zooi âng Chính phủ đoọng đươi dua coh pr’ăt tr’mông âng pr’loọng đong: “Tơợ bêl pr’luh cr’ăy Covid-19 dưr vaih tước nâu cơy năc 5 c’xêê chô ăt coh đong lâng bil bh’rợ tr’nêng âng đay. Coh l’lăm ahay, pazêng zên đươi dua coh pr’loọng đong, cơnh cha ộm, câl đươi pr’đươi, xang n’năc học hành âng k’coon năc lứch đươi tơợ zên lương âng cu. Tu cơnh đêêc xoọc đâu pr’loọng đong cu zr’năh k’đhap pa bhlâng. Acu công ơy bhrợ bha ar pa gơi ooy chính quyền vel đong đoọng bơơn đơp đợ zên zup zooi âng Nhà nước năc nâu cơy căh ơy bơơn lêy rau rị, tu acu năc manuyh pa bhrợ tự do căh vêy hợp đồng pa bhrợ. Rơơm kiêng zập cấp chính quyền zup zooi đoọng pr’loọng đong doọ dzợ lâh zr’năh k’đhap.”

Amoó Lê Thị Sương năc muy coh k’ha riêng cha năc manuyh pa bhrợ tự do coh chr’hoong A Lưới lum zr’năh k’đhap coh bh’rợ xay moon pazêng rau xa nay đoỌng bhrợ têng bh’rợ pa đớp đoọng zên zup zooi ting cơnh Nghị quyết 42 âng Chính phủ.

Đhị chr’val Sơn Thuỷ, xoọc vêy 500 cha năc manuyh pa bhrợ tự do căh vêy hợp đồng pa bhrợ. T’cooh Lê Chiến, Phó Chủ tịch UBND chr’val n’nâu xay moon, chính quyền xoọc căh n’năl cơnh chêêc bhrợ têng coh bh’rợ xay moon bh’rợ tr’nêng âng manuyh pa bhrợ đoọng xrặ bhrợ t’nooi a chăc đoọng zup zooi. Tu, Nghị quyết 42 âng Chính phủ đhiệp xay moon muy bơr rau bh’rợ tr’nêng âng c’bhuh manuyh pa bhrợ tự do. Ha dợ, đhị chr’val, đhanuôr dợ xay moon bh’rợ tr’nêng bâc cơnh, tơợ bh’rợ lướt diing pa câl hàng, thợ xây, thợ mộc, bhrợ xóc… tước ooy bh’rợ gơ glơợc đơ đợ, manuyh pa bhrợ coh đong pa câl chr’na đha năh… “Chr’val Sơn Thuỷ vêy xa nay bh’rợ xay bhrợ cơnh Nghị quyết 42 ting cơnh c’lâng bh’rợ đơơh hân, crêê liêm lâng crêê manuyh. Hân đhơ cơnh đêêc, zr’năh k’đhap bhlâng năc pazêng bh’rợ tr’nêng coh vel đong năc bâc cơnh. Ha dợ đợ bh’rợ tr’nêng coh quyết định âng chính phủ căh lâh zập, tu cơnh đêêc bêl xay bhrợ chr’val căh n’năl cơnh chêêc bhrợ têng. Ba bi cơnh lướt diing pa câl năc đớc pr’đươi coh xe k’chụt, năc k’chụt đơơng pa câl tơợ chr’val n’nâu tước ooy chr’val n’tôh, ha dợ muy pa câl coh chr’val năc căh vêy ta xay moon năc ng’zup zooi. Tu cơnh đêêc, manuyh xay moon lâng chính quyền vel đong năc lứch lum zr’năh k’đhap coh bh’rợ xay moon bh’rợ tr’nêng.”

Xay bhrợ cơnh Nghị quyết 42 âng Chính phủ ooy pazêng bh’rợ zup zooi đhanuôr lum zr’năh k’đhap tu pr’luh cr’ăy Covid-19, tơợ x’rịa c’xêê4/2020, chr’hoong A Lưới ơy chroót đoọng ha k’nặ 20.700 cha năc âng 4 c’bhuh manuyh năc: Manuyh vêy g’lêêh c’rơ lâng cách mạng; pr’loọng đong đharựt, pr’loọng đong đăn đharựt lâng manuyh xã hội zup zooi, lâng đợ zên k’nặ 19 tỷ đồng, bơơn lâh 99%. Bh’rợ chroót vêy bh’rợ đương lêy âng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chr’hoong. Xoọc đâu, pazêng chr’val, thị trấn ơy xrặ bhrợ t’nooi k’nặ 2.200 cha năc manuyh pa bhrợ tự do căh vêy hợp đồng pa bhlâng lâng lâh 300 pr’loọng đong tr’câl tr’bhlêy la leh vêy đợ zên bơơn pay pa chô ơy xay moon ooy thuế n’dup 100 ức đồng coh muy c’moo năc đhêy pa bhrợ tơợ t’ngay 1/4/2020. Tơợ t’nooi n’nâu, chr’hoong A Lưới ch’mêệt lêy lâh 1 r’bhâu manuyh zập pr’đơợ đoọng xay moon ooy tỉnh, t’bhlâng pa đớp đoọng xang coh c’xêê 5/2020 n’nâu. Lâng pazêng manuyh ha mơ dzợ, chr’hoong t’bhlâng ch’mêệt lêy cớ, pa liêm bha ar bha tơ pa đớp đoọng coh pazêng c’xêê ha y. Hân đhơ cơnh đêêc, ting cơnh t’cooh Lê Ngọc Tình, Phó phòng Lao động Thương binh lâng Xã hội chr’hoong A Lưới, bh’rợ ch’mêệt lêy, chroót đoọng ha pazêng manuyh n’nâu xoọc lum bâc rau zr’năh k’đhap. Coh đêêc, zr’năh k’đhap bhlâng năc xay moon đợ manuyh pa bhrợ tự do pa bhrợ coh tỉnh n’lơơng. Tu pazêng manuyh pa bhrợ n’nâu năc zêng căh vêy hợp đồng pa bhrợ, bh’rợ lướt ch’mêệt lêy đhị zr’lụ apêê đoo pa bhrợ năc zr’năh k’đhap pa bhlâng. Rau bơr cậ năc lâng lâh 500 cha năc manuyh bhrợ têng bh’rợ glơợc đợ keo, am lâng thợ xây hân đhơ vêy xay moon năc công căh ăt coh xa nay vêy ta zup zooi ting cơnh xa nay n’nâu. T’cooh Lê Ngọc Tình xay moon, lâng pazêng manuyh n’nâu, chr’hoong năc xay moon ooy tỉnh vêy bh’rợ tr’nêng zup zooi đoọng pa xiêr zr’năh k’đhap ha đhanuôr: “Apêê n’nâu azi xoọc bhrợ têng lâng 2 cơnh manuyh năc pr’loọng đong bhrợ bh’rợ tr’câl tr’bhlêy lâng manuyh pa bhrợn tự do căh vêy hợp đồng lao động pa bhrợ đhị chr’hoong. Nâu đoo năc pazêng pr’loọng đong zr’năh k’đhap pa bhlâng. Ha dợ lâng manuyh pa bhrợ coh  tỉnh n’lơơng năc bhrợ t’tun, năc zập pazêng rau pr’đơợ, cơnh bha ar xay moon la lua vêy ta bhrợ âng c’la đươi dua manuyh pa bhrợ lâng âng vel đong coh apêê đoo pa bhrợ. Lâng đợ manuyh bhrợ têng bh’rợ glậc đợ la lua zr’năh k’đhap, năc đợ manuyh vêy ta zup zooi năc đhiệp manuyh glậc đợ đhị đong ga, đhị chr’nang năc azi xay moon ooy tỉnh zup zooi.”

Pazêng rau zr’năh k’đhap coh bh’rợ xay bhrợ t’nôm zup zooi xã hội 62 r’bhâu tỷ đồng âng Chính phủ đhị chr’hoong da ding k’coong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế công năc zr’năh k’đhap zazum âng bâc vel đong coh prang k’tiêc k’ruung. C’lâng xa nay âng chr’hoong A Lưới năc đợ manuyh zập pr’đơợ năc pa đơp đoọng la lay, đợ manuyh dzợ bâc cơnh zr’năh k’đhap năc ch’mêệt lêy cớ, nhâm mâng rau liêm crêê lâng zâl cha groong đhr’năng tông pay cha tơợ chính sách âng muy Nghị quyết chr’năp liêm âng Chính phủ đoỌng ha đhanuôr prang k’tiêc k’ruung xoọc lum zr’năh k’đhap tu pr’luh cr’ăy Covid-19 bhrợ t’vaih./.

Miền núi A Lưới: Nhiều khó khăn trong triển khai Nghị quyết 42 của chính phủ

                                                                                                                                    PV VOV Miền Trung

          Thực hiện Nghị quyết 42 của của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, đến nay, huyện miền núi A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế đã hoàn thành chi trả cho 4 nhóm đối tượng gồm: Người có công với cách mạng; Hộ nghèo; Hộ cận nghèo và đối tượng bảo trợ xã hội. Hiện nay, các địa phương và ngành chức năng trên địa bàn huyện đang tiến hành lập danh sách, xác minh các điều kiện để hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể có doanh thu khai thuế dưới 100 triệu đồng/năm tạm ngừng kinh doanh từ ngày 1/4/2020 và lao động tự do. Tuy nhiên, việc triển khai đang gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.

Mấy năm nay, chị Lê Thị Sương, người Tà Ôi ở thị trấn A Lưới, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế rời quê vào thành phố Đà Nẵng làm việc cho một Spa do người Hàn Quốc làm chủ. Nguồn thu nhập hàng tháng chị gửi về gia đình cũng tạm đủ cho mọi sinh hoạt, ăn uống, học hành của các con. Thế nhưng, khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, Spa ngừng hoạt động, chị mất việc trở về địa phương từ tháng 1/2020 đến nay. Chị Lê Thị Sương mong muốn được nhận tiền hỗ trợ của Chính phủ để trang trải cuộc sống gia đình: “Từ khi dịch Covid-19 bùng phát đến nay tôi đã 5 tháng về nhà và mất đi công việc của mình. Trước đây, mọi chi phí sinh hoạt trong gia đình, ăn uống chi tiêu rồi học hành của con cái đều dựa vào đồng lương của tôi. Cho nên hiện nay gia đình rất khó khăn. Tôi cũng đã làm hồ sơ gửi chính quyền địa phương để nhận được hỗ trợ của Nhà nước nhưng đến nay chưa thấy gì cả vì tôi là lao động tự do lại không có hợp đồng lao động. Rất mong các cấp chính quyền hỗ trợ để gia đình tôi đỡ bớt khó khăn.”

Chị Lê Thị Sương chỉ là một trong hàng trăm người lao động tự do ở huyện A Lưới vướng mắc trong việc xác định các điều kiện để tiến hành chi trả tiền hỗ trợ theo Nghị quyết 42 của Chính phủ.

Tại xã Sơn Thủy, hiện có 500 lao động tự do không có hợp đồng lao động. Ông Lê Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã này cho biết, chính quyền đang rất lúng túng trong việc xác định ngành nghề của người lao động để chốt danh sách hỗ trợ. Bởi, Nghị quyết 42 của Chính phủ chỉ quy định một số ngành nghề thuộc nhóm đối tượng lao động tự do. Trong khi đó, tại xã, bà con kê khai ngành nghề rất đa dạng, từ bán hàng rong, thợ xây, thợ mộc, làm tóc…đến bốc vác, xe thồ, nhân viên nhà hàng… “Xã Sơn Thủy chủ trương thực hiện Nghị quyết 42 theo tinh thần khẩn trương, chính xác và đúng đối tượng. Tuy nhiên khó khăn nhất là ngành nghề của bà con dưới cơ sở thì muôn hình vạn trạng. Mà theo quyết định của chính phủ thì quy định ngành nghề có phần bó hẹp vì vậy trong quá trình triển khai xã rất lúng túng. Ví dụ như bán hàng rong thì phải trên một chiếc xe đẩy đi từ xã này qua xã khác, chứ chỉ đi trong địa bàn xã mình là không được. Vì vậy, người kê khai và chính quyền địa phương đều vướng mắc ở việc xác định ngành nghề.”

Thực hiện Nghị quyết 42 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do dịch bệnh Covid-19, từ cuối tháng 4/2020, huyện A Lưới đã tiến hành chi trả cho cho gần 20.700 người thuộc 4 nhóm đối tượng Người có công với cách mạng; Hộ nghèo; Hộ cận nghèo và đối tượng bảo trợ xã hội, với số tiền gần 19 tỷ đồng, đạt tỷ lệ trên 99%. Việc chi trả có sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện và đoàn thể các cấp, đảm bảo công khai, minh bạch và đúng đối tượng. Hiện nay, các xã, thị trấn đã lập danh sách gần 2.200 đối tượng lao động tự do không có hợp đồng lao động và hơn 300 hộ kinh doanh cá thể có doanh thu khai thuế dưới 100 triệu đồng/năm tạm ngừng kinh doanh từ ngày 1/4/2020. Từ danh sách này, huyện A Lưới rà soát, xác minh được hơn 1.000 đối tượng đủ điều kiện đề xuất lên tỉnh, phấn đấu chi trả trong tháng 5/2020. Đối với những đối tượng còn lại, huyện tiếp tục hoàn thiện hồ sơ chi trả trong thời gian tới. Tuy nhiên, theo ông Lê Ngọc Tình, Phó phòng Lao động Thương binh và xã hội huyện A Lưới, việc thực hiện rà soát, chi trả cho những đối tượng này đang gặp nhiều vướng mắc. Trong đó, khó khăn nhất là xác định số lao động tự do làm việc ngoài tỉnh. Vì hầu hết những lao động này không có hợp đồng lao động, việc đi lại xin xác minh của chủ cơ sở nơi họ làm việc gặp nhiều trở ngại. Thứ 2 là đối với hơn 500 lao động làm nghề bốc vác keo, tràm và thợ xây dù đã kê khai nhưng không thuộc diện hỗ trợ theo quy định. Ông Lê Ngọc Tình cho biết, đối với những đối tượng này, huyện sẽ đề xuất tỉnh có phương án hỗ trợ để giảm bớt khó khăn cho bà con: “Đợt này chúng tôi thực hiện đối với 2 đối tượng đó là hộ kinh doanh và lao động tự do không có hợp đồng lao động làm việc tại huyện. Đây là những hộ khó khăn nhất. Còn đối với lao động làm việc ngoài tỉnh thì làm sau, mà phải đủ điều kiện, có giấy xác nhận của chủ cơ sở và địa phương nơi họ làm việc. Đối với số lao động bốc vác thì thực sự họ rất khó khăn nhưng đối tượng hỗ trợ chỉ có bốc vác tại nhà ga, bến bãi nên chúng tôi sẽ đề xuất tỉnh hỗ trợ.”

Những khó khăn trong việc thực hiện gói hỗ trợ an sinh xã hội 62 nghìn tỷ đồng của Chính phủ tại huyện miền núi A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế cũng là khó khăn chung của nhiều địa phương trong cả nước. Chủ trương của huyện A Lưới là những đối tượng đủ điều kiện tiến hành chi trả trước, đối tượng còn vướng mắc tiếp tục rà soát, xác minh, đảm bảo công khai, minh bạch và ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách từ một Nghị quyết mang tính nhân văn của Chính phủ đối với người dân cả nước gặp khó khăn do đại dịch Covid-19./.