Coh pazêng t’ngay tr’nơơp thành phố Đà Nẵng bhrợ têng pa tuông ting cơnh Chỉ thị 16, pazêng công trình xây dựng căh ơy đhêy pa bhrợ. Xang n’năc, pr’luh cr’ăy dưr vaih k’rơ năc thành phố đhêy pazêng bh’rợ tr’nêng. Bh’rợ pazêng công trình đhêy pa bhrợ xang bêl đhêy pazêng bh’rợ vận tải. Tu cơnh đêêc, bâc pa bhlaang công nhân, manuyh pa bhrợ phổ thông k’đoong coh pazêng công trường, zr’lụ đong trọ. Anoo Đào Ngọc Đông, coh chr’hoong Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam ăt coh đong trọ căh lâh liêm mơ 2 tuần n’nâu ơy. Bơr pêê t’ngay tr’nơơp, Đông câl cha cha tơợ đong pa câl chr’na. Tước bêl pazêng đong pa câl chr’na đha năh đhêy pa bhrợ ađoo năc zơ zêệ 1 chu cha prang t’ngay. Nâu cơy thành phố đoọng thẻ lướt ooy chợ năc đợ apêê ăt coh trọ, căh vêy hộ khẩu công căh vêy ngai tước đoọng thẻ lướt ooy chợ. Tu cơnh đêêc, lâh ooy râu k’rang ooy pr’luh cr’ăy, Đào Ngọc Đông năc dzợ k’rang ooy đhr’năng căh râu cha: “Acu pa bhrợ coh công trình, công tình Ikon, pa bhrợ ting hân noo. Acu ăt coh đâu tơợ tr’nơơp hân noo pr’luh tươc nâu cơy, t’bhlâng k’miah coh râu cha ộm, năc ta bhuch bâc râu. Nâu cơy năc căh n’năl cơnh lướt chợ. Lướt chợ đươi thẻ năc coh trọ n’nâu căh vêy thẻ. Pr’luh cr’ăy đanh đươnh acu kiêng chô ha dzợ căh n’năl cơnh chêêc chô.”

La lay cơnh lâng Đào Ngọc Đông, anoo Vũ Xuân Hùng coh quận Hà Đông, thành phố Hà Nội lướt ăt ooy Đà Nẵng n’nâu mơ 7 c’moo n’nâu ơy, xay moon năc ăt đanh đươnh. Bơr diic điêl nhi đoo pa câl a bhoo pa điing, chả axiu coh xe k’chụt, bhrợ cha ta bơơn tr’mông coh zập t’ngay. Bêl vêy pr’luh, anoo đơơng âng k’điêl k’coon chô ooy đong l’lăm. Ađoo năc ăt cớ coh đong trọ đhị tổ 20, phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà đương bêl doọ dzợ vêy pr’luh năc bhrợ cha cớ. Nâu cơy, pr’luh cr’ăy đanh đươnh, anoo Hùng ăt lâng đhr’năng chô căh choom, ăt công zr’năh k’đhap, ta bhuch bâc râu: “Bhrợ cha căh râu choom, đhiệp rơơm apêê n’đăh piing zup zooi đoọng doọ lâh zr’năh k’đhap. Zên đong ăt, zên đươi pr’đươi cơnh lơơng, zập c’xêê tước bơr pêê ức, zr’năh k’đhap bhlâng. Nâu cơy năc muy acu a năm ăt coh đâu, k’điêl k’coon cu ơy chô l’lăm. Acu công kiêng chô năc công căh choom chô, tu chô năc đoọng ăt la lay. Chô công căh choom ăt công zr’năh k’đhap.”

Đợ apêê k’đoong coh zr’lụ vaih pr’luh cr’ăy Đà Nẵng vêy bâc cơnh manuyh, bâc cơnh pr’ăt tr’mông. Apêê đoo năc đợ manuyh pa bhrợ, sinh viên căh choom dưr chô tơợ Đà Nẵng, vặ đong ăt coh apêê quận, chr’hoong. Đợ apêê n’lơơng năc pa bhrợ coh pazêng doanh nghiệp xuất nhập khẩu a chông axiu, đhị pazêng zr’lụ công nghiệp… Zr’năh k’đhap năc apêê đoo lum bâc ơnh.

Coh đhr’nong đong trọ xiên đhị số đong 32, c’lâng Mân Quang 4, phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, 4 apêê pân đil công nhân năc đợ manuyh Pa Cô coh chr’val Lìa, chr’hoong Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị lum zr’năh k’đhap coh bh’rợ zư lêy acoon p’niên pr’ang năc k’coon âng Hồ Thị V coh phòng trọ. Công nhân Hồ Thị Trang xay truih, pr’zơc V căh xay ooy pr’loọng đong lướt ooy Đà Nẵng ta bơơn bh’rợ coh muy doanh nghiệp đhị zr’lụ công nghiệp dịch vụ lâng thuỷ sản Thọ Quang, quận Sơn Trà. Pr’loọng đong V căh n’năl V vêy a chăc k’đhap. Ađoo n’nâu moon năc bơr c’xêê ađay chô ooy đong n’niên k’coon, ha dzợ ăt a chăc k’đhap mơ 7 c’xêê năc acoon n’niên dưr n’niên crêê bêl pa tuông xã hội. Xang bêl n’niên k’coon, ađoo năc vêy bệnh viện đoọng chô ooy n’đăh viện chô cớ ooy đong trọ. Hồ Thị Trang xay truih pazêng apêê đoo căh n’năl cơnh zư lêy acoon p’niên, pr’đoọng bhlâng năc vêy bâc apêê liêm loom tước đoọng zên, ch’neh: “Acu đhiệp n’năl m’bứi a năm ooy bh’rợ zư lêy acoon p’niên, cơnh ha mệ, pưah xa nâp acoon p’niên, lóc sữa lâng chơ zệê. Coh đâu Công ty công k’rang muy pâng cơnh đoọng zên trọ, zên mặt, zup zooi bâc bhlâng. Công bâc ngai đoọng ch’neh, dầu cha, zên dzợ.”

Coh Quyết định pa tuông cớ xã hội, UBND thành phố Đà Nẵng ơy p’too moon Sở Lao động, Thương binh lâng Xã hội k’đhơợng xay đh’rưah lâng Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, pazêng cơ quan crêê tước lâng pazêng vel đong đơơh hân ch’mêệt lêy, xay moon xa nay bh’rợ, zup zooi đhanuôr, công nhân pa bhrợ, pazêng pr’loọng đong lum zr’năh k’đhap, nhâm mâng bh’rợ tr’zup tr’zooi bêl vaih pr’luh lâng xang pr’luh. P’căn Phạm Thị Hồng Hạnh, Bí thư Đảng uỷ phường Hoà Khánh Bắc, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng xay moon, pazêng tổ dân phố ơy ch’mêệt lêy đợ pr’loọng đong zr’năh k’đhap, công nhân pa bhrợ, sinh viên căh bơơn chô ooy đong đoọng đơơh loon zup zooi ha apêê đoo: “Pazêng tổ dân phố ơy ch’mêệt lêy đợ bâc manuyh, k’rong pa chô ooy Uỷ ban mặt trận Tổ quốc Việt Nam âng phường đh’rưah lâng UBND phường. Tơợ bh’rợ ch’mêệt lêy n’nâu, ha dang công nhân, sinh viên xoọc ăt căh bơơn chô ooy đong năc vêy ta zup zooi ting g’luh. T’đui đoọng ha pr’loọng đong đharựt, xang n’năc tước ooy apêê công nhân, sinh viên, apêê đơơh hân t’đui đoọng l’lăm lâng ting g’luh.”

T’cooh Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh lâng Xã hội thành phố Đà Nẵng xay moon, xa nay xay moon tơợ pazêng vel đong đoọng lêy Đà Nẵng vêy k’dâng tơợ 15 tước 16 r’bhâu manuyh pa bhrợ tự do blo tơợ bâc tỉnh, thành phố miền Trung xoọc k’đoọng coh pazêng đong trọ. Ha dang ng’xay pazêng manuyh pa bhrợ tơợ tỉnh n’lơơng cơnh công nhân, manuyh pa bhrợ xoọc pa bhrợ coh pazêng đong máy, xưởng, zr’lụ chế xuất, zr’lụ công nghiệp… năc apêê n’nâu tiứơc lâh 110 r’bhâu cha năc. N’đhơ cơnh đêêc, pazêng apêê doanh nghiệp pa bhrợ tr’câl tr’bhlêy đhị pazêng zr’lụ công nghiệp dzợ xoọc pa bhrợ. Zr’năh k’đhap bhlâng năc tơợ 15- 16 t’bhâu manuyh pa bhrợ tự do bil bh’rợ tr’nêng. Coh pazêng apêê n’nâu, vêy k’dâng 7.600 cha năc vêy cr’noọ kiêng chô ooy đong lâng k’dâng 6.700 cha năc năc sinh viên coh pazêng trường Đại học Cao đẳng xoọc lum zr’năh k’đhap. T’cooh Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh lâng Xã hội thành phố Đà Nẵng xay moon: “Azi bơơn xơợng bâc xa nay pazêng apêê pa bhrợ ăt coh Đà Nẵng. Azi xoọc ta đang ta mooh ooy pazêng vel đong. Pazêng vel đong ting zup zooi apêê đoo ooy ch’neh ch’na. Tơợ bh’rợ chêêc n’năl đhr’năng, zr’lụ hân đoo zr’năh k’đhap năc pazêng vel đong tươc zup zooi. Ha dang vel đong công zr’năh k’đhap năc ta đang moon thành phố zup zooi. Azi dzợ ta đang moon tơợ lơơng ting zup zooi apêê pa bhrợ n’nâu.”/.

Đà Nẵng: Hơn 15 ngàn lao động tự do mắc kẹt giữa tâm dịch

 Thanh Hà- VOV miền Trung

  Đến nay, TP Đà Nẵng  đã trải qua hơn nửa tháng thực hiện cách ly xã hội. Chừng đó thời gian, khoảng 15 đến 16 ngàn lao động tự do kẹt lại ở tâm dịch. Họ đến từ nhiều tỉnh, thành ở khu vực miền Trung làm nhiều nghề khác nhau, sống ở các khu nhà trọ nhếch nhác, chật chội. Số lượng người rất lớn này đặt ra khó khăn cho công tác cứu trợ xã hội, kiểm soát dịch bệnh. Thành phố đang căng mình chống dịch nên việc cứu trợ đối với các trường hợp này còn nhiều nan giải.

Trong những ngày đầu tiên thành phố Đà Nẵng thực hiện cách ly theo Chỉ thị 16, các công trình xây dựng chưa bị ngừng hoạt động. Sau đó, dịch bệnh diễn biến rất phức tạp nên thành phố dừng hoạt động các công trình thi công. Việc dừng thi công các công trình xây dựng thực hiện sau khi đã dừng toàn bộ các hoạt động vận tải công cộng. Vì vậy, rất nhiều công nhân, lao động phổ thông bị kẹt lại ở các công trường, khu nhà trọ. Anh Đào Ngọc Đông, ở huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam loanh quanh trong căn phòng trọ ẩm thấp suốt 2 tuần nay. Mấy ngày đầu, Đông ăn cơm bụi. Đến khi các dịch vụ tạm dừng thì anh tự nấu 1 lần ăn cả ngày. Nay thành phố phát thẻ đi chợ ngày chẵn - lẻ mà những người ở trọ, không có hộ khẩu cũng không thấy ai đến phát thẻ đi chợ. Vì vậy, ngoài nỗi lo dịch bệnh, Đào Ngọc Đông còn nỗi lo không có gì để ăn uống qua ngày: “Tôi làm ở công trình, công trình Ikon, lao động thời vụ. Tôi ở đây từ đầu dịch đến chừ, ráng tiết kiệm ăn uống nhưng thiếu thốn đủ thứ. Nay lại không biết đi chợ kiểu gì. Đi chợ bằng thẻ mà ở trọ thì không có thẻ. Dịch kéo dài chắc tôi về mà không biết có về được không nữa”

Khác với Đào Ngọc Đông, anh Vũ Xuân Hùng ở quận Hà Đông, TP Hà Nội đã vào Đà Nẵng được 7 năm nay, dự kiến ở lại dài lâu. Hai vợ chồng bán bắp xào, chả cá trên chiếc xe đẩy, làm ăn kiếm sống qua ngày. Khi có dịch, anh đưa vợ con về quê trước. Anh Hùng ở lại trong khu nhà trọ tại tổ 20, phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà chờ qua dịch để làm ăn. Bây giờ, dịch kéo dài, anh Hùng lâm cảnh tiến thoái lưỡng nan, thiếu thốn đủ bề: “Làm ăn chả được khó lắm, chỉ mong trên hỗ trợ gì đó cho đỡ chứ khó lắm. Tiền phòng các thứ, mỗi tháng mấy triệu đồng, khó khăn lắm. Bây giờ có mình em ở đây, vợ con đã về trước. Em muốn về cũng không về được, bởi về thì phải cách ly. Về cũng dở mà ở cũng dở”

Những người mắc kẹt lại ở tâm dịch Đà Nẵng đủ thành phần, nhiều hoàn cảnh. Họ là những người lao động, sinh viên không thể rời Đà Nẵng, thuê nhà ở rải rác tại các quận, huyện. Số khác làm việc ở các doanh nghiệp xuất nhập khẩu thủy sản, tại các khu công nghiệp... Khó khăn mà họ đang đối diện cũng rất đa dạng.

Trong căn phòng trọ chật chội ở số nhà 32, đường Mân Quang 4, phường Thọ Quang, quận Sơn Trà, 4 cô gái công nhân là người Pa Cô ở xã Lìa, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị rất khó khăn trong việc chăm sóc một em bé sơ sinh là con của Hồ Thị V. trong phòng trọ. Công nhân Hồ Thị Trang kể, bạn V. giấu gia đình vào Đà Nẵng làm lao động thời vụ ở một doanh nghiệp tại Khu công nghiệp dịch vụ và thủy sản Thọ Quang, quận Sơn Trà. Gia đình V. không hề biết việc V. có thai. Cô này dự định 2 tháng nữa mới về quê sinh con, không ngờ thai mới 7 tháng tuổi đã sinh em bé lại gặp lúc phải cách ly xã hội. Sau khi sinh nở mẹ tròn con vuông, cô được bệnh viện cho xuất viện về lại khu phòng trọ. Hồ Thị Trang kể các em thật sự lúng túng nhưng rất may, nhiều nhà hảo tâm đã đến chia sẻ hỗ trợ tiền gạo: “Em chỉ biết tí xíu chăm sóc như phụ bồng bé, giặt đồ cho bé, pha sữa này kia và nấu ăn. Ở đây Công ty cũng lo cho một phần như cho tiền trọ, cho tiền mặt, giúp đỡ nhiều lắm. Cũng nhiều người cho gạo, dầu ăn, tiền nữa”

Tại Quyết định tiếp tục giãn cách xã hội,  UBND TP.Đà Nẵng đã chỉ đạo Sở Lao động, Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam, các cơ quan liên quan và các địa phương khẩn trương rà soát, thống kê, kịp thời tham mưu, đề xuất hỗ trợ, cứu trợ người dân, công nhân lao động, các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, đảm bảo an sinh xã hội trong và sau dịch. Bà Phạm Thị Hồng Hạnh, Bí thư Đảng ủy phường Hòa Khánh Bắc, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng cho biết, các tổ dân phố đã rà soát những hộ khó khăn, công nhân lao động, sinh viên không thể về quê để kịp thời hỗ trợ họ: “Các tổ dân phố đều có thống kê về số liệu, tập trung về đầu mối là UBMTTQVN của phường phối hợp với UBND phường. Trên cơ sở rà soát này, trường hợp công nhân, sinh viên tạm trú vì không về quê được sẽ hỗ trợ theo từng đợt. Ưu tiên những hộ nghèo đến hộ khó khăn, đến những trường hợp công nhân sinh viên, họ cấp bách hơn thì sẽ ưu tiên và theo đợt”

Ông Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP. Đà Nẵng cho biết, báo cáo từ các địa phương cho thấy Đà Nẵng hiện có khoảng 15 đến 16 ngàn lao động tự do nhiều tỉnh, thành miền Trung đang kẹt lại ở các khu nhà trọ, tạm trú. Nếu tính toàn bộ lao động ngoại tỉnh như công nhân, lao động đang làm việc tại các nhà máy, xưởng, khu chế xuất, khu công nghiệp..., thì con số này lên hơn 110.000 người. Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh tại các khu công nghiệp vẫn đang làm việc. Khó khăn nhất là số 15-16 ngàn lao động tự do mất việc. Trong số này, khoảng 7.600 người có nhu cầu về quê và khoảng 6.700  học sinh sinh viên các trường Đại học Cao đẳng đang gặp khó. Ông Nguyễn Văn An, Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP Đà Nẵng cho biết: “Chúng tôi nhận được rất nhiều thông tin các lao động ở lại Đà Nẵng. Chúng tôi liên hệ với các địa phương. Các địa phương sẽ tham gia hỗ trợ họ về lương thực, thực phẩm. Qua nắm tình hình, nơi nào khó khăn thì các địa phương sẽ trực tiếp hỗ trợ. Còn nếu như địa phương cũng khó khăn thì đề nghị hỗ trợ thành phố. Chúng tôi sẽ kết nối để hỗ trợ thêm cho những lao động này.”./.