K’nặ 70 c’moo, t’cooh bhươl Trần Khải Hành lêy bâc râu tr’xăl âng đhanuôr bhươl cr’noon Cheng Tông. Đong xang nhâm mâng, c’lâng bê tông tih liêm, trường học, điện pa ang tươc ooy đong đhanuôr. Ha dợ râu zr’năh k’đhap pa bhlâng âng 50 pr’loọng đong đhanuôr Xê Đăng xoọc lum năc đác ch’ngaách. Hân noo boo năc đác t’căl, tươc c’xêê 6, c’xêê 7 năc tọm đác n’nâu xrêệt lứch. Năc bâc chu đhanuôr chêêc lêy đác t’mêê, năc căh vêy. Tu cơnh đêêc, bêl xơợng xa nay c’bhuh liêm loom Tam Kỳ lâng Câu lạc bộ pa têệt râu cr’er dadêr Nam Trà My zooi đhanuôr cr’noon Cheng Tông 1 bhrợ c’lang đác ch’ngaach, t’cooh Hành bhui har pa bhlâng. Lêy apêê pr’zơc chêêc lêy zr’lụ bhrợ têng bha nậ đác đh’rưah lâng zr’lụ đhanuôr cr’noon: bhuôih ch’nang đác- bh’rợ chr’năp ma bhuy pa bhlâng, xay moon đoọng đhanuôr n’năl, bhuôih dang, a bhô dang rơơm kiêng đhanuôr vêy pr’ăt tr’mông têêm ngăn, ha roo abhoo vaih bâc, luônh bơơn k’bhộ; ha dợ bhrợ đác ch’ngaach công zooi đhanuôr vêy pr’ăt tr’mông liêm crêê lâh mơ. Lâng p’rá n’năc, t’cooh Hành ơy choom prá xay lâng đhanuôr: “Acu k’noọ ha dang apêê k’coon lơi căh bhrợ năc căh n’năl tơợ chêêc pay đác đoọng ha đhanuôr bhươl cr’noon đươi, tu cơnh đêêc, acu đoọng bhrợ têng. Bhrợ giếng đác ch’ngaach công xay bhrợ đoọng ha đhanuôr, bhươl cr’noon đoọng t’vaih râu liêm crêê ha đhanuôr.”

Mr’cơnh lâng bh’rợ bhrợ têng đác ch’ngaach, đhanuôr cr’noon Cheng Tông ma chroi đoọng lâh 1 r’bhâu t’ngay công, guy chuah, guy gạch, xi măng… chroi đoọng c’rơ đh’rưah lâng apêê bhrợ têng công trình. Anoo Hồ Văn Lâng- Trưởng cr’noon 1 cr’noon Cheng Tông xay moon: “Đhanuôr đơơh n’năl xa nay bh’rợ xã hội ting xay bhrợ đoọng bhrợ têng pr’đươi coh bhươl cr’noon. Azi công pác bh’rợ ting pr’loọng đong, zập ngai công ting chroi đoọng công đoọng bhrợ đác ch’ngaach. Bh’rợ n’nâu n’jưah k’rong râu đoàn kết coh bhươl cr’noon n’jưah đoọng đhanuôr vêy cr’noọ bh’rợ liêm choom lâh mơ coh bh’rợ k’đhơợng lêy pr’đươi âng đay bhrợ têng.”

Tơợ râu pazum têy, chroi c’rơ âng đhanuôr Xê Đăng, muy bha nậ bha lâng, 1 r’bhâu mét n’coo ch’hooi lâng bơr bêệ bể đác ch’ngaach k’nặ 40m3 đác ơy vêy ta bhrợ têng liêm xang đơơh lâh cr’noọ xa nay mơ muy c’xêê. Coh pazêng t’ngay x’rịa c’xêê 6 bêl đêêc ahay, bêl đác ch’ngaach tơợ tu k’ruung chô hooi ooy cr’noon Cheng Tông, tơợ t’cooh ta ha tươc ooy p’niên k’tứi năc lứch bhui har. Anoo Nguyễn Văn Tuấn- manuyh coh Câu lạc bộ Tam Kỳ Project xay moon: “Lêy đhanuôr coh đâu bhui har lâng công trình đác ch’ngaach n’nâu, azi bhui har pa bhlâng. Zên zooi căh lâh bâc, lâh mơ 120 ức đồng, năc ơy chô đơơng đác ch’ngaach, râu liêm mâng ga măc pa bhlâng đoọng ha đhanuôr coh zr’lụ da ding k’coong. Lâng râu pazum têy chroi c’rơ tơợ đhanuôr bêl bhrợ têng, rơơm kiêng công trình vêy ta zư lêy đươi dua đanh đươnh. Nâu đoo năc c’rơ đoọng azi t’bhlâng pa têệt apêê liêm loom đơơng âng ooy zr’lụ da ding k’coong công trình chr’năp coh ha y chroo.”

Anoo Nguyễn Trần Vỹ- Chủ nhiệm Câu lạc bộ pa têệt râu cr’er dadêr Nam Trà My xay moon, căh muy Cheng Tông, tơợ tr’nơơp c’xêê 5 tươc nâu cơy, Câu lạc bộ ơy bhrợ zung pa têệt bhrợ têng bâc công trình đác ch’ngaach coh bhươl cr’noon ch’ngai bha dăh âng apêê chr’val Trà Vân, Trà Cang, Trà Nam… chr’hoong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam, coh đêêc vêy công trình đác ch’ngaach đhị bha nụ t’cooh Ruộng, chr’val Trà Vân lâng đợ zên bhrợ têng 120 ức đồng. Anoo Nguyễn Trần Vỹ xay moon, k’zệt c’moo ahay, đhanuôr bha nụ t’cooh Ruộng ta luôn ăt lâng đhr’năng ta bhúch đác đươi đoo bêl tươc hân noo p’răng puyh. Tu cơnh đêêc, bêl công trình n’nâu vêy ta bhrợ têng liêm xang, zập ngai công bhui har: “Lâng manuyh da ding k’coong, đác ch’ngaach vêy chr’năp pa bhlâng coh râu nhâm mâng đhị ăt mamông. Tu azi t’bhlâng ch’mêệt lêy, pa têệt đoọng bhrợ đợ bể đác đươi ha bh’rợ pa bhrợ, đươi coh pr’ăt tr’mông âng đhanuôr da ding k’coong.”/.

Nước sạch về làng

CTV Tấn Sĩ/VOV-Miền Trung

Bà con và các bạn thân mến! Giữa lúc thời tiết nắng hạn gay gắt, hàng nghìn hộ đồng bào Ca Dong, Xê Đăng ở các xã Trà Vân, Trà Cang (Nam Trà My) vui mừng khi có nguồn nước sạch dẫn về tận làng, thuận lợi trong sinh hoạt hằng ngày. Phản ánh của CTV Tấn Sĩ tại miền Trung

Gần 70 tuổi, già làng Trần Khải Hành chứng kiến nhiều đổi thay của người dân làng Cheng Tông. Nhà cửa ổn định, đường bê tông thẳng tắp, trường học, điện thắp sáng đến tận nhà. Song, cái khó nhất mà gần 50 hộ dân Xê Đăng ở đây đang gặp phải là nguồn nước sạch. Mùa mưa thì nước đục ngầu, đến tháng 6, tháng 7 thì con suối cạn trơ đáy. Đã nhiều lần dân làng đi tìm nguồn nước mới, nhưng không có kết quả. Vì vậy, khi nghe thông tin Nhóm thiện nguyện Tam Kỳ và Câu lạc bộ Kết nối yêu thương Nam Trà My hỗ trợ dân làng Cheng Tông 1 công trình nước sạch, già Hành vui lắm. Thấy các bạn trẻ khảo sát vị trí xây dựng đập nước trùng với nơi dân làng “Cúng máng nước” - nghi lễ tâm linh quan trọng vào dịp đầu năm của đồng bào Xê Đăng, mọi người tỏ ý e ngại. Thế là già Hành tổ chức họp dân, phân tích để bà con hiểu rằng, cúng giàng, thần linh cầu mong dân làng có cuộc sống tốt, mùa màng bội thu, cái bụng thêm no; còn xây dựng nước sạch cũng giúp bà con có cuộc sống tốt hơn. Với cách nói ấy, già Hành đã thuyết phục được dân làng:“Bố nghĩ là nếu bọn con bỏ thì không biết lấy nước đâu cho dân làng dùng, nên bố đồng ý cho làm. làm giếng nước sạch cũng phục vụ cho nhân dân, làng xóm để có thuận lợi cho bà con”

Đồng thuận với việc  xây dựng công trình nước sạch, bà con làng Cheng Tông  tự nguyện đóng góp hơn 1000 ngày công; gùi cát, cõng gạch, xi măng... góp sức cùng đội thợ sớm hoàn thành công trình. Anh Hồ Văn Lâng - Trưởng thôn 1 làng Cheng Tông cho biết:“Người dân sớm nhận thức được chủ trương xã hội hóa để làm các công trình tại thôn. Chúng tôi phân chia công việc theo từng hộ gia đình, ai cũng đóng góp ngày công để làm nước sạch. Việc làm này vừa huy động tính đoàn kết cộng đồng vừa để người dân có ý thức hơn trong quản lý công trình do chính mình bỏ sức ra”.

Từ sự chung tay, góp sức của người dân Xê Đăng, một đập chính, 1.000m đường ống và hai bể nước sạch gần 40m3 nước đã hoàn thành sớm hơn kế hoạch gần một tháng. Những ngày cuối tháng 6 vừa qua, khi dòng nước mát từ đầu nguồn chảy về làng Cheng Tông, từ già đến trẻ nhỏ đều vui mừng, phấn khởi. Anh Nguyễn Văn Tuấn - thành viên Câu lạc bộ Tam Kỳ Project cho biết: “Nhìn người dân nơi đây vui mừng bên công trình nước sạch này, chúng tôi thật sự hạnh phúc. Kinh phí hỗ trợ tuy không nhiều, hơn 120 triệu đồng, song đã mang lại nguồn nước sạch, tiện ích quá lớn cho cộng đồng vùng cao. Với sự chung tay góp sức từ người dân trong quá trình thi công, hy vọng công trình được gìn giữ để sử dụng lâu dài. Đây cũng là động lực để chúng tôi tiếp tục kết nối nhà hảo tâm mang đến vùng cao nhiều công trình ý nghĩa trong thời gian tới”.

Anh Nguyễn Trần Vỹ - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Kết nối yêu thương Nam Trà My cho biết,  không chỉ Cheng Tông, từ đầu tháng 5 đến nay, Câu lạc bộ đã làm cầu nối xây dựng nhiều công trình nước sạch ở những bản làng xa xôi thuộc các xã Trà Vân, Trà Cang, Trà Nam..., huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam Trong đó có công trình nước sạch tại nóc Ông Ruộng, xã Trà Vân với tổng mức đầu tư 120 triệu đồng. Anh Nguyễn Trần Vỹ cho biết, hàng chục năm qua, người dân nóc Ông Ruộng luôn phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sinh hoạt mỗi khi vào mùa nắng nóng. Vì thế, khi công trình hoàn thành, ai cũng mừng vui:“Với người miền núi, nước sạch có ý nghĩa rất lớn trong ổn định định canh định cư. Vì vậy chúng tôi sẽ tiếp tục khảo sát, kết nối để làm những bể nước sạch phục vụ cho sản xuất, sinh hoạt của người dân vùng cao” ./.