Lấh 4 c’xêê đâu, 2 anhi đhi noo nắc Hồ Thị Thanh Huyền lớp 11 lâng Hồ Thị Son lớp 12, mị học cóh trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Quảng Bình cắh bơơn lướt ooy lớp tu cắh liêm crêê âng pr’lúh cr’ay Covid-19. Ặt cóh đông, đhi noo Son bơơn thầy cô moon pa choom bhiệc tự học, tự lêy bài lâng học trực tuyến đh’rứah lâng pr’zợc. Cóh vel Bạch Đàn cắh váih sóng điện thoại, cắh váih internet, 2 anhi ađhi nắc chấc lêy cóh bha đưn dal lướt tơợ vel mơ 5km đoọng t’bơơn internet, ting pấh lớp học trực tuyến. A’dô lêy k’coo, k’conh k’căn nhi đoo nắc ơy bhrợ cha pợ bạt, vêy đợ c’nắt n’loong bhrợ pa pan, tr’nớt đoọng ha 2 anhi a’đhi học. Ađhi Hồ Thị Thanh Huyền đoọng năl, chấc lêy cha mêết bấc t’ngay, apêê ađhi cung bơơn lêy sóng 3G đoọng lêy moót ooy phần mềm Google Meet xơợng thầy cô pa choom trực tuyến. Đợ đhị apêê ađhi bhrợ cha tốp nâu đắh hoọng nắc da ding bha đưn, đắh loom nắc ta huung đhộ, nắc pân lướt ặt tớt học bêl plêệng p’răng liêm, ha dợ bêl boo nắc k’pân hr’cấh ha voóh k’tiếc. Ađhi Hồ Thị Thanh Huyền moon, pợ cha tốp bạt nâu k’tứi, mưy choom cha groong đhí đắh hoọng, cha groong p’răng boo. Bêl ra diu nắc cha kêết tu đhi lục nhưr, apêê ađhi câm óih đoọng bhrợ pa ngăn lâng tớt học: “Cóh vel cắh váih mạng internet nắc azi lêy lướt ooy đâu bhrợ pa dưr pợ, tr’nớt pa pan đoọng tớt học, tu sóng điện thoại đhị đâu liêm k’rơ lấh. Lêy ting pa choom đoọng ma mơ liêm lâng apêê pr’zợc. zâp t’ngay azi học ra diu lâng hi bu, ha dợ hi dưm nắc pa choom bh’rợ tr’nêng azi nhăn đhêy tu đhị đâu cắh váih điện.”

Zâp t’ngay, Huyền lâng Son dưr méh đấh, bêl âng đơơng a’vị, bêl âng đơơng bánh, xang nặc lướt dzung mơ 5km truíh c’lâng k’tiếc đhêl đoọng vêy choom tước đhị ơy bhrợ pợ đoọng tớt học trực tuyến. Apêê ađhi n’jứah học n’jứah lêy tr’moóh, pay zâp tài liệu, đề bài tập âng thầy cô pa gơi ooy zalo, facebook. Ađhi Hồ Thị Son đoọng năl, c’moo đâu nắc c’moo pr’lứch cấp nắc lêy t’bhlâng pa choom ta pưn ma mơ lâng pr’zợc, năl liêm ghít đoọng thi tốt nghiệp THPT. Vêy bêl thầy cô giáo cóh trung tâm chr’val lướt moót cóh vel đông lưm lêy học sinh, lướt zi lấh đhị pợ nâu nắc zêng đhêy cher đoọng bha ar pa tơ. Tu vêy pợ nâu nắc đợ c’xêê hanua, Hồ Thị Son lâng đha đhi doọ vêy lơi mưy t’ngay học n’đoo, hân đhơ cắh bơơn lướt ooy trường: “Bhiệc k’rang lấh mơ âng cu nắc k’pân cắh bơơn ta pưn pa choom ma mơ lâng pr’zợc, zâp apêê pr’zợc học cóh lơơng nắc váih mạng internet, ha dợ azi cóh đâu bêl váih bêl cắh, hi dưm cắh váih điện đoọng học. Ha dang bêl boo nắc cắh choom lướt học, k’pân hr’cấh ha voóh k’tiếc nắc azi nhăn đhêy đắh cô. Amế ama đoọng azi lướt học đhị đâu, thầy cô pa choom đoọng bấc c’năl bh’rợ cung cơnh azi ting học cóh trường nâu ậh.”

Vel Bạch Đàn, chr’val Lâm Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình ắt ch’ngai tơợ trung tâm k’noọ 10km, c’lâng lướt moót cóh đâu zr’nắh k’đhạp bhlâng. J’đấc Mù Tảng dal bhlâng, nắc c’lâng buôn hr’cấh ha voóh tu boo túh, k’tiêl đhêl 2 đắh ma ha tộ lâu cóh c’lâng, ha dợ đắh mưy nắc ta huung k’rang k’pân bhlâng. Zâp apêê ađhi học sinh THPT lêy cha mêết zâp đhị đoọng váih sóng viễn thông đoọng ting học trực tuyến. Ha dợ zâp apêê học sinh bậc tiểu học, THCS nắc cắh choom học trực tuyến. Thầy giáo Nguyễn Thanh Hiển, Hiệu trưởng Trường PTDT Bán trú Tiểu học lâng THCS Lâm Thuỷ, chr’hoong Lệ Thuỷ, tỉnh Quảng Bình đoọng năl, ooy 4 c’xê ê hanua, mơ 1 tuần 2 chu, thầy cô giáo nắc chô moót cóh vel đông đoọng zúp apêê đhi học tập. Apêê thầy cô âng đơơng bha ar pa tơ, zâp tập tài liệu, zâp bài tập ơy in đoọng ha zâp apêê ađhi đoọng apêê ađhi ôn bài. Ooy ruúh cấp 1, ha dang apêê ađhi đhêy học đenh nắc ha vil chữ. Thầy Nguyễn Thanh Hiển moon, thầy cô giáo hân đhơ zr’nắh m’bứi bêl lướt moót cóh vel đông apê ê ađhi, ha dợ apêê ađhi bơơn học ta luôn nắc đoo chr’nắp: “Ooy đắh bh’rợ dạy lâng học online cóh vel đông k’noong k’tiếc zr’nắh k’đhạp tu cắh zâp pr’đươi pr’dua học tập, cắh váih mạng internet ooy zâp vel đông. Xoọc đhị 6 vel đông nắc vêy 5 vel đông váih sóng điện thoại lâng 4G, dzợ 1 vel cắh váih sóng điện thoại. Đoọng học online liêm choom, moon pa choom apêê ađhi lâng k’căn k’conh apêê cung k’đhạp. Azi cung k’noọ ooy tuần nâu dạy lêy 3 tiết ha cơnh.”

Tơợ t’ngay 20/9, tỉnh Quảng Bình xay bhrợ bhiệc dạy lâng học cóh vel đông prang tỉnh, ting bh’rợ học trực tuyến. Hội Khuyến học tỉnh Quảng Bình t’mêê pay zên đắh Quỹ Khuyến học, pác đoọng 1.000 điện thoại bhriêl ta bách đoọng ha k’noọ 1.000 học sinh lớp 9 lâng lớp 12 cóh tỉnh đoọng zúp học sinh lưm tr’mung zr’nắh k’đhạp vêy pr’đơợ pấh học trực tuyến. Tập đoàn Viễn thông Quân đội-Chi nhánh Quảng Bình cung cher đoọng sim 4G lâng 1 c’moo lêy moót mạng doọ pay zên đoọng ha 1.000 học sinh. P’căn Phạm Thị Bích Lựa, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Quảng Bình đoọng năl, đợ học sinh cắh váih pr’đươi pr’dua học trực tuyến, zâp học sinh ooy pr’loọng đha rứt, đăn đha rứt, cóh k’coong ch’ngai, k’noong k’tiếc, zâp học sinh học bhriêl choom c’moo 2020-2021 nắc bơơn cher đoọng điện thoại bhriêl ta bách đoọng moót học trực tuyến: “Học sinh đha rứt cóh vel đông ha đhị choom pay zên đoọng câl máy tính lâng smarphone đoọng học. xoọc đâu Hội nắc âng đơơng quỹ nâu đoọng ra văng máy ha pêê a’châu. Xang bêl lêy cha mêết cóh Sở Giáo dục nắc đợ mơ học sinh đha rứt bấc bhlâng, lêy đoọng mơ zâp nắc cắh váih, l’lăm nắc lêy đoọng ha zâp apêê lớp 9 lâng lớp 12 đoọng ôn thi moót cấp 3 lâng moót Đại học./.”

Lên núi dựng lều, bắt sóng học online

                         Thanh Hiếu/VOV miền Trung

  Ở trong bản không có sóng điện thoại, không có mạng internet, 2 chị em người đồng bào Vân Kiều ở bản Bạch Đàn, xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình rủ nhau lên đồi dựng chòi, đón sóng 3G để học trực tuyến.

        Hơn 4 tháng nay, 2 chị em ruột là Hồ Thị Thanh Huyền, lớp 11 và Hồ Thị Son, lớp 12, cùng học tại trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Quảng Bình phải dừng việc lên lớp do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Ở nhà, chị em Son được thầy cô hướng dẫn việc tự học, tự ôn bài và học trực tuyến cùng các bạn. Ở trong bản Bạch Đàn không có sóng điện thoại, không có internet, 2 em phải tìm lên đồi cao cách bản khoảng 5 km để hứng sóng internet, tham gia lớp học trực tuyến. Thương con, bố mẹ của 2 em đã dựng 1 căn lều bạt, có những thanh gỗ kê làm bàn, ghế cho 2 em học. Em Hồ Thị Thanh Huyền cho biết, mò mẫm nhiều ngày, các em cũng tìm ra điểm bắt được sóng 3G để đăng nhập vào phần mềm Google Meet nghe cô thầy giảng bài trực tuyến. Những chỗ các em dựng lều phía sau lưng là vách núi cao, trước mặt là vực sâu nên chỉ dám đến ngồi học lúc trời tạnh ráo, còn lúc mưa lại lo sợ sạt lở. Em Hồ Thị Thanh Huyền nói, căn lều nhỏ chỉ có thể ngăn được gió lùa sau lưng, che nắng che mưa. Những buổi sáng trời đẫm sương lạnh buốt, các em nhóm bếp lửa kế bên để sưởi ấm và ngồi học bài. “Ở trong làng không có mạng internet nên chúng em phải ra ngoài này dựng chòi, bàn ghế để ngồi học vì điều kiện sóng điện thoại ở chỗ này tốt hơn. Phải theo học để đuổi kịp các bạn cùng trang lứa. Mỗi ngày chúng em học buổi sáng và buổi chiều, còn buổi tối học nghề thì chúng em xin nghỉ vì ra chỗ này không có điện.”

        Hàng ngày, Huyền và Son thức dậy rất sớm, lúc đem theo nắm cơm khi mang cái bánh, rồi đi bộ gần 5km trên con đường lởm chởm đất đá để ra vị trí đã dựng chòi để ngồi học trực tuyến. Các em vừa học, vừa trao đổi, nhận các tài liệu, đề bài tập của thầy, cô gửi qua zalo, facebook. Em Hồ Thị Son cho biết, năm nay là năm cuối cấp nên phải cố gắng học cho theo kịp bạn bè, đủ kiến thức để thi tốt nghiệp Trung học phổ thông. Thỉnh thoảng thầy cô giáo ở ngoài trung tâm xã đi vào bản thăm học sinh, ngang qua chỗ lều dựng tạm đều dừng lại tặng các em sách, vở. Nhờ chiếc lều ở đây mà những tháng qua, Hồ Thị Son và em gái không bị bỏ lỡ buổi học nào dù đã tạm ngưng đến trường. “Vấn đề lo nhất của em là sợ không theo học kịp các bạn, các bạn học ở ngoài kia thì có mạng internet, còn em ở trong này lúc có mạng lúc mất sóng, buổi tối không có điện để học. Nếu trời mưa thì em không đi học được, sợ sạt lở, sập núi sập đường nên em xin cô nghỉ. Ba mẹ cho em lên chỗ lều để học, thấy cô cung cấp nhiều kiến thức như em đang đi học ở trường vậy.”

        Bản Bạch Đàn, xã Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình nằm cách xa trung tâm xã gần 10km, đường đi vào bản vô cùng khó khăn. Con dốc Mù Tảng dựng đứng, nền đường bị xói lở nặng nề do mưa lũ, đất đá 2 bên núi đổ xuống lòng đường, phía bên kia đường là vực sâu, trông thật nguy hiểm. Các em học sinh trung học phổ thông phải dò từng vị trí để hứng sóng viễn thông để tham gia học trực tuyến. Còn các em học sinh bậc tiểu học, trung học cơ sở thì không thể học trực tuyến được. Thầy giáo Nguyễn Thanh Hiển, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Lâm Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình cho biết, suốt 4 tháng qua, cứ 1 tuần 2 lần, thầy cô giáo lại vào bản để giúp các em học tập. Các thầy, cô đem theo sách vở, các tập tài liệu, các bài tập đã in sẵn đưa vào phát cho từng em để các em ôn bài. Ở lứa tuổi cấp 1, nếu các em ngưng học quá lâu thì sẽ quên con chữ. Thầy Nguyễn Thanh Hiển chia sẻ, thầy, cô giáo có thể vất vả thêm 1 chút khi vào với học sinh nhưng bù lại các em được học thường xuyên hơn:“Về công tác dạy và học online trên địa bàn biên giới rất khó khăn bởi vì thiết bị học tập thiếu thốn, không có, mạng internet chưa về hết các bản. Hiện tại có 6 bản thì chỉ có 5 bản có sóng điện thoại và 4G còn 1 bản chưa có sóng điện thoại. Để học được online, hướng dẫn các em và hướng dẫn phụ huynh kèm cặp là rất khó. Chúng tôi cũng dự tính trong tuần này dạy thử nghiệm 3 tiết xem thế nào đã.”

        Từ ngày 20/9, tỉnh Quảng Bình triển khai dạy và học trên địa bàn toàn tỉnh, hình thức học trực tuyến. Hội Khuyến học tỉnh Quảng Bình vừa trích từ Quỹ Khuyến học, phân bổ 1.000 điện thoại thông minh cho 1.000 học sinh lớp 9 và lớp 12 trong tỉnh nhằm giúp học sinh hoàn cảnh khó khăn có điều kiện tham gia học trực tuyến. Tập đoàn Viễn thông Quân đội- Chi nhánh Quảng Bình cũng tặng sim 4G và 1 năm miễn phí truy cập mạng cho 1.000 học sinh. Bà Phạm Thị Bích Lựa, Chủ tịch Hội Khuyến học tỉnh Quảng Bình cho biết, những học sinh chưa có thiết bị học trực tuyến, các học sinh trong hộ nghèo, cận nghèo, ở miền núi, biên giới, các học sinh có kết quả học tập khá, giỏi năm học 2020-2021 sẽ được tặng điện thoại thông minh để vào học trực tuyến:“Học sinh nghèo ở nông thôn lấy tiền đâu ra để mua máy tính và smartphone để học. Bây giờ Hội sẽ đưa quỹ này để trang bị máy cho các cháu. Sau khi khảo sát ở Sở Giáo dục thì số lượng học sinh nghèo nhiều quá, trang bị toàn bộ các cấp thì không trang bị nổi, trước mắt thì trang bị cho các em lớp 9 và lớp 12 để các em ôn thi vào cấp 3 và vào Đại học đã./.”