Pa căh c’rơ tợơp bhrợ têng âng lang p’niên, bấc đoàn viên đha đhâm c’mor đhị Đăk Lăk ơy t’bhlầng bhrợ têng đươi dua râu liêm choom âng khoa  học kỹ thuật moọt ooy đhr’năng lalua đhị pa bhrợ ta têng, pa tệêt pa zưm bhrợ t’váih tổ hợp tác lâng hợp tác xã, chroi k’rong bhrợ tr’xăl cơnh bhrợ têng, pa dưr kinh tế, pa zưm têy đh’rứah lâng vel đong bhrợ têng liêm xang bh’rợ  bhrợ têng vel bhươl t’mêê.

         Zập c’moo a moó Lã Thị Thanh Tuyền, (29 c’moo) ặt đhị vel Triết, chr’val Dur Kmăn, chr’hoong Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk chóh 3ha ngô m’ma Nhật Bản, bơơn pay lãi mơ 300 ức đồng. Căh muy đơơng chô bh’nơơn ha c’la đong a moó Tuyền, bh’rợ chóh ngô nắc dzợ chroi k’rong t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha 5 cha nắc pa bhrợ, nắc đoo căh ơy dáp lâng đợ pa bhrợ ting cr’chăl. A moó Tuyền đoọng năl, tợơ bh’rợ xăl bhrợ apêê cr’nọo bh’rợ pa dưr chr’nóh chr’bệêt tợơ đoàn chr’val, a moó nắc bơơn pa đăn lâng năl tước t’nơơm ngô Nhật Bản. Lêy t’nơơm nâu đoo liêm choom lâng pr’đợơ k’tiếc k’bunh đhị vel đong, c’moo 2013, a moó vặ 20 ức đồng k’rong chóh 8 sào ngô. Tu căh ơy năl cơnh bhrợ têng ghít liêm nắc hân noo tr’nợơp ngô ha dưr căh lấh liêm, bấc bha ruy pa hư, a moó Tuyền bil bal tước 30 ức đồng. DoÓ dzơơng bhrợ, pazêng c’moo t’tun đếêc, n’jứah chếêc lêy năl cơnh bhrợ têng, a moó Tuyền nắc n’jứah lướt học pa choom kinh nghiệm đhị apêê zr’lụ chóh ngô cóh tỉnh Lâm Đồng xang nắc đơơng chô m’ma đoọng chóh lâng ta bhứah đhăm chóh bhrợ đhị zập c’moo.“ Xọoc tr’nợơp nắc tu c’nặt kỹ thụât bhrợ têng căh ơy vêy, râu bơr dzợ nắc a đay căh ơy năl ghít đăh pa câl. A cu chô pa choom tợơ bha ar xrắ xang nắc tợơ apêê pr’zợc lơơng lâng bấc tợơ apêê xoọc chóh ngô đoọng pa choom bhrợ têng. G’lúh t’mêê đâu vêy apêê ta moóh nắc hâu ngô đong a nhi vêy bấc a pul, nắc a cu cung moon tu c’nặt k’rang lêy lâng m’ma chóh nắc chớih pay đoo m’ma liêm.”

       Ha dợ a noo Nguyễn Quốc Cường, (29 c’moo) ặt đhị chr’val Ya Tờ Mốt, chr’hoong Ea Súp, tỉnh Đăk Lăk, chủ nhiệm Hợp tác xã tri lâng dịch vụ chr’nóh chr’bệêt đoọng năl, a noó nắc tợơp chóh tri cóh n’jăng tợơ lấh g’lúh lướt lêy cha mệêt âng cr’nọo bh’rợ chóh tri đhị chr’hoong Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk. Lêy tri cóh n’jăng ha dưr liêm, n’jăng cóh chr’val nắc vêy bấc, a noo pa tệêt pa zưm lâng đha đhâm c’mor lơơng nắc bhrợ t’váoh hợp tác xã, n’jứah chroi k’rong t’váih bh’rợ tr’nêng đoọng ha đoàn viên đha đhâm c’mor, n’jứah bhrợ pa dưr chr’nắp “tri n’jăng Ea Sup”, tệêm ngăn đhị pa câl.

       N’đhơ t’mêê bơơn ta bhrợ ta váih ha dợ tước nâu kêi, hợp tác xã tri lâng dịch vụ chr’nóh chr’bệêt âng anoo Nguyễn Quốc Cường bhrợ chủ nhiệm ơy vêy 12 cha nắc ting pấh, t’váih bhiệc bhrợ ta luôn đoọng ha 30 cha nắc pa bhrợ. Doanh thu tợơ tợơp c’moo tước nâu kêi bơơn lấh 500 ức đồng, bh’nơơn ting cha nắc ma nuýh lấh 5 ức đồng zập c’xêê. A noo Cường đoọng năl, đh’rứah lâng bh’rợ bhrợ ta bhứah quy mô, ha y hợp tác xã nắc t’bhlầng apêê dịch vụ lâng zập râu pr’đươi.“Xọoc đâu đợ đha đhâm c’mor nắc dzợ m’bứi lâng đợ pr’đươi căh ơy bấc, tu cơnh đếêc bấc bhlầng tri t’mêê, ha dợ c’lâng lướt cóh ha y chroo, bêl đợ ma nuýh bhrợ têng bấc nắc lêy bhrợ pa goóh. XoỌc đâu đợ tri pa câl cóh thị trường căh ơy bấc lâng xoọc ta bhúch, chr’nắp pa câl cung tệêm ngăn, tợơ 60-80 r’bhầu đồng zập ký lêy ting cr’chăl, lâng đợ pa câl đhị Đăk Lăk dzợ bấc.”

       Đọong pa dưr dal c’rơ xung kích, tinh nguyện âng đha đhâm c’mor cóh bh’rợ ting pấh bhrợ pa dưr kinh tế-xã hội cóh vel đong, pazêng c’moo hay, Ban thường vụ đoàn zập cấp tỉnh Đăk Lăk ơy xay  bhrợ, bhrợ têng ghít liêm bh’rợ “đh’rứah lâng đha đhâm c’mor bhrợ têng cha” lâng bấc cơnh c’lâng bh’rợ nắc: ch’ol c’lâng bhrợ têng cha, ch’ol bh’rợ tr’nêng đoọng ha đoàn viên đha đhâm c’mor, đoọng pr’đợơ bhrợ têng cha đoọng ha pêê đề án đha đhâm c’mor pa dưr kinh tế, bhrợ lớp pa choom, đươi dua lâng pa choom khoa học kỹ thuật đoọng ha đha đhâm c’mor vel bhươl; Pazưm lâng Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh k’đhơợng lêy zên uỷ thác đoọng đha đhâm c’mor vặ. T’coóh Vũ Văn Đông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp lâng Pa dưr pa xớc vel  bhươl, Chánh Văn  phòng điều phối bhrợ têng vel bhươl t’mêê tỉnh Đăk Lăk xay moon, apêê cr’noọ bh’rợ kinh tế đha đhâm c’mor ơy chroi k’rong m’jứah lâng vel đong bhrợ têng xang apêê bh’rợ bhrợ têng vel bhươl t’mêê.“Pazêng apêê bh’rợ âng Đoàn đha đhâm c’mor pa bhlầng nắc bhrợ têng apêê cr’nọo bh’rợ bhrợ têng tiêu biểu bơơn bh’nơơn dal. Lâng chr’nắp bhrợ têng cơnh ooy đoọng t’pấh k’bhúh đha đhâm c’mor ting pấh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pa dưr vel bhươl ting t’ngay ting k’bhố ca van. R’dợ pa dưr dal pr’ặt tr’mông âng đhanuôr pa bhlầng nắc đhanuôr cóh k’coong ch’ngai. Tu cơnh đếêc a zi lêy lâng k’bhúh đoàn viên đha đhâm c’mor tỉnh Đăk Lăk cóh pazêng c’moo hay ơy bhrợ liêm choom lâng bơơn xay moon liêm dal cóh bh’rợ bhrợ têng, pa zưm pa dưr vel bhươl t’mêê.”

       Lâng bh’rợ pa zay học tập, đươi dua khoa học kỹ thuật ooy đhr’năng lalua, pân xay bhrợ apêê cr’noọ bh’rợ pa tệêt pa zưm bhrợ têng, bấc đha đhâm c’mor đhị Đăk Lăk ơy pa căh c’rơ bh’rợ xung kich âng lang p’niên, căh muy bhrợ liêm choom đoọng ha c’la đay, pr’loọng đong đay nắc dzợ chroi k’rong bhrợ tr’lọ n’căr tr’xăl n’hang đoọng ha vel bhươl, xăl cơnh bhrợ têng, pa dưr kinh tế đhị vel đong./.

Đắk Lắk: Mô hình thanh niên làm

kinh tế giỏi góp sức xây dựng nông thôn mới

                                                                                                                                   H Xíu

Thể hiện vai trò tiên phong, xung kích của tuổi trẻ, nhiều đoàn viên thanh niên ở Đắk Lắk đã mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, liên kết thành lập tổ hợp tác và hợp tác xã, góp phần thay đổi phương thức sản xuất, phát triển kinh tế, chung tay cùng địa phương hoàn thành mục tiêu chương trình xây dựng nông thôn mới.

        Mỗi năm chị Lã Thị Thanh Tuyền, (29 tuổi) ở buôn Triết, xã Dur Kmăn, huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk trồng 3 ha khoai lang giống Nhật Bản, thu lãi khoảng 300 triệu đồng. Không chỉ làm lợi cho gia đình chị Tuyền, việc trồng khoai lang còn góp phần giải quyết công ăn việc làm cho 5 lao động, đó là chưa kể số lao động  thời vụ. Chị Tuyền cho biết, thông qua chương trình chuyển giao các mô hình phát triển cây nông nghiệp từ đoàn xã, chị được tiếp cận và biết đến cây khoai lang Nhật Bản. Thấy loại cây này phù hợp với điều kiện đất đai và khí hậu tại địa phương, năm 2013, chị mạnh dạn vay thêm 20 triệu đồng đầu tư trồng 8 sào khoai lang. Do chưa nắm được yêu cầu kỹ thuật nên vụ đầu tiên cây khoai lang phát triển kém, bị nhiều sâu bệnh hại, chị Tuyền thua lỗ mất 30 triệu đồng. Không nản chí, những năm sau đó, vừa tìm đọc tài liệu, chị Tuyền vừa đi học hỏi kinh nghiệm ở các vùng trồng khoai lang tại tỉnh Lâm Đồng rồi nhập giống về trồng và mở rộng dần diện tích qua từng năm. “Lúc đầu do quy trình kỹ thuật của mình chưa có, thứ hai nữa là mình chưa nắm rõ được đầu ra. Mình học hỏi từ trên sách vở rồi một số bạn bè lân cận và một số gia đình họ trồng từ trước thì mình tham khảo về quy trình kỹ thuật. Đợt vừa rồi đi làm tập thể thì cũng có nhiều người hỏi tại sao khoai nhà chị nhiều củ vậy thì tôi cũng có nói là do thứ nhất là quy trình chăm sóc và thứ hai là do dây khoai, dây khoai phải đảm bảo dây tốt.”

         Còn anh Nguyễn Quốc Cường, (29 tuổi), ở xã Ya Tờ Mốt, huyện Ea Sup, tỉnh Đắk Lắk, chủ nhiệm Hợp tác xã Nấm và dịch vụ nông nghiệp cho biết, anh “bén duyên” với cây nấm rơm từ sau chuyến đi tham quan học tập mô hình trồng nấm ở huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk. Thấy cây nấm rơm phát triển tốt, nguyên liệu rơm rạ trong xã lại có sẵn, anh nảy ra ý tưởng liên kết với các thanh niên khác thành lập hợp tác xã, vừa góp phần giải quyết việc làm cho đoàn viên thanh niên, vừa xây dựng thương hiệu “nấm rơm Ea Sup”, đảm bảo ổn định đầu ra sản phẩm.

Dù mới được thành lập nhưng đến nay, hợp tác xã Nấm và dịch vụ nông nghiệp do anh Nguyễn Quốc Cường làm chủ nhiệm đã có 12 thành viên tham gia, giải quyết việc làm thường xuyên cho hơn 30 lao động. Doanh thu từ đầu năm đến nay đạt hơn 500 triệu đồng, thu nhập bình quân đầu người hơn 5 triệu đồng/tháng. Anh Cường cho biết, cùng với việc mở rộng quy mô, sắp tới hợp tác xã sẽ tăng thêm các dịch vụ và chủng loại sản phẩm. “Hiện tại bây giờ số thành viên vẫn còn ít và số lượng sản phẩm chưa nhiều nên chủ yếu xuất nấm tươi, còn hướng về tương lai khi số lượng thành viên tăng lên thì sẽ hướng tới làm sản phẩm sấy khô. Hiện nay thì số lượng nấm cung cấp ra thị trường chưa nhiều và đang còn thiếu, và giá cả ổn định, dao động từ 60 đến 80 nghìn đồng một ký tùy thời điểm, và lượng tiêu thụ ở Đắk Lắk vẫn còn nhiều.”

         Nhằm phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của thanh niên trong tham gia phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, những năm qua, Ban thường vụ đoàn các cấp tỉnh Đắk Lắk đã triển khai, cụ thể hóa phong trào “Đồng hành cùng thanh niên lập thân lập nghiệp” bằng nhiều hoạt động như: tổ chức tư vấn hướng nghiệp, giới thiệu việc làm cho đoàn viên thanh niên, trao vốn khởi nghiệp cho các đề án thanh niên phát triển kinh tế, mở lớp tập huấn, ứng dụng và chuyển giao khoa học kỹ thuật cho thanh niên nông thôn; Phối hợp với Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh quản lý nguồn vốn ủy thác cho vay thanh niên. Ông Vũ Văn Đông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chánh Văn phòng điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh Đắk Lắk đánh giá, các mô hình kinh tế thanh niên đã góp phần cùng địa phương hoàn thành các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. “Tất cả các hoạt động của Đoàn thanh niên đặc biệt là xây dựng các mô hình sản xuất tiêu biểu đạt kết quả. Với ý nghĩa làm sao để động viên lực lượng thanh niên tuổi trẻ xung kích tham gia xây dựng nông thôn mới, xây dựng buôn làng ngày càng giàu và đẹp. Từng bước nâng cao đời sống của người nông dân đặc biệt là vùng sâu vùng xa. Cho nên chúng tôi thấy rằng đối với đoàn viên thanh niên tỉnh Đắk Lắk trong những năm qua đã làm rất tốt và được đánh giá rất cao trong việc thực hiện chương trình phối hợp xây dựng nông thôn mới.”

Với việc tích cực học tập và áp dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn, mạnh dạn triển khai các mô hình liên kết sản xuất, nhiều thanh niên ở Đắk Lắk đã thể hiện được vai trò xung kích của tuổi trẻ, không chỉ làm lợi cho bản thân và gia đình mà còn góp phần thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế tại địa phương./.