K’nặ 4 c’moo ting pấh Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Công bằng Ea Kmat, pr’loọng đong t’coóh Y Kưm Niê Kđăm ặt đhị chr’val Hoà Đông, chr’hoong Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk ơy vêy pr’ặt tr’mông têệm ngăn lấh. T’coóh Y Kưm đoọng năl, pr’loọng đong pa tệêt lâng tơơm cà phê lấh 20 c’moo hay, vêy pazêng cr’chăl chr’nắp cà phê xiêr ếp pa bhlầng, căh zập zên  bạc k’rong bhrợ têng t’coóh nắc câl nợ phân bón tợơ apêê đại lý lâng lãi suất dal. Tước hân noo bơơn pếêh, nắc pa câl cà phê nhuum đoọng ha pêê đại lý lâng chr’nắp ếp lấh thị trường, tu cơnh đếêc bh’nơơn bơơn tợơ bhươn chr’nóh căh  vêy bấc.

Ha dợ tợơ bêl ting pấh ooy hợp tác xã, bơơn zúp zooi phân chroót zên r’dợ, lâng bơơn apêê k’rong câl lứch pr’đươi chr’nóh lâng chr’nắp dal lấh cóh nguôi thị trường. Lâng 1 hecta cà phê chóh luúc lâng 700 t’nol a moọt, 40 t’nơơm bơ booth lâng k’nặ 100 t’nơơm sầu riêng, zập c’moo pr’loọng đong vêy đơơng chô mơ 200 ức đồng. M’jứah lâng đếêc, t’coóh Y Kưm dzợ bơơn pa choom đắh k’rang lêy, pếêh pay nắc bh’nơơn lâng tợơ bhươn cà phê tệêm ngăn đhị apêê c’moo.“Acu lêy bêl moọt ooy hợp tác xã nắc vêy bấc rau liêm choom, a zi bơơn pa choom cơnh chóh bhrợ, k’rang zư lêy cà phê, bh’nơơn đơơng chô đoọng ha pr’loọng đong dal lấh, tơơm cà phê ha dưr liêm, chr’nắp pa câl cung bơơn dal lấh. Đươi tợơ đếêc nắc pr’ặt tr’mông âng đhanuôr zu ting t’ngay ting tệêm ngăn lấh mơ”.

Tợơ muy pr’loọng đong bhrợ têng laléh, c’xêê 4 c’moo hay, a noo Hoàng Minh Tuân ặt đhị chr’val Ea Nuôl, chr’hoong Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk ơy k’rong apêê chóh bhrợ váih Hợp tác xã bhrợ têng lâng pa câl chr’nóh chr’bệêt Minh Vương. Hợp tác xã pa bhrợ đăh b’băn, k’op chéeh, pa câl m’ma a tứch a đha ting c’lâng tệêm ngăn sinh học. Tước nâu kêi, trang trại âng hợp tác xã ơy vêy k’nặ 10.000 p’nong a tứch ga mắc, zập c’xêê nắc pa câl mơ 50.000 p’nong a tứch coon, pa câl đhị apêê tỉnh zr’lụ Tây Nguyên.

Đh’rứah lâng đếêc, tợơ tợơp c’moo đâu, hợp tác xã ơy băn 2.000 p’nong  a tứch lệê ting c’lâng băn p’lóh cóh bhươn cơnh pr’đợơ VietGAP; pa tệêt lâng đhanuôr đoọng pa dưr đợ a tứch lệê băn p’lóh cóh bhươn. Ting đếêc, Hợp tác xã nắc đơơng pa câl m’ma, bh’năn bh’rơơi, za nươu thú y lâng k’rong câl đoọng ha đhanuôr. Nâu đoo nắc cung 1 cóh 5 hợp tác xã bơơn đớp cr’van zúp zooi bhrợ pa dưr cr’noọ bh’rợ điển hình pa tệêt lâng t’nooi pr’đươi chr’nóh bha lầng âng tỉnh Đắk Lắk c’moo đâu. A noo Hoàng Minh Tuân đoọng năl:“Bh’rợ âng Hợp tác xã nắc pa dưr váih 1 t’nooi chr’nắp; bhrợ têng 1 t’nooi bh’rợ bhrợ têng tệêm ngăn tợơ coon m’ma tước a tứch lệê, pa câl đoọng ha thị trường nắc apêê siêu thị lâng nhà hàng. Tợơ ơy k’đươi moon cơnh đếêc nắc bơơn Liên minh hợp tác xã tỉnh zúp zooi đoọng bơr pêê pr’đươi, máy móc”.

Nắc tỉnh vêy bấc pr’đợơ k’rơ đoọng pa dưr nông nghiệp, tước nâu kêi Đắk Lắk ơy vêy 228 Hợp tác xã nông nghiệp bơơn ta bhrợ t’váih, t’pấh lấh 20 r’bhầu cha nắc ting pấh, t’váih bhiệc bhrợ đoọng ha k’nặ 7.500 cha nắc pa bhrợ. Cóh bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêe, dáp tước m’pâng c’moo đâu, prang tỉnh ơy vêy 90/152 chr’val bơơn tiêu chí số 13 đăh bhrợ têng. Ting cơnh t’coóh Hoàng Khang, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk, đoọng hợp tác xã ha dưr crêê c’lâng, Liên minh hợp tác xã tỉnh ơy pa ghít pa zưm lâng apêê chr’hoong, thị xã lâng thành phố, pa choom k’bhúh cán bộ hợp tác xã, bhrợ pa dưr lâng ta bhứah cr’nọo bh’rợ hợp tác xã điển hình tiên tiến. Cóh c’moo đâu, tợơ zên bạc âng nhà nước ơy đoọng k’nặ 500 ức đồng, Liên minh hợp tác xã tỉnh ơy chớih pay 5 hợp tác xã đoọng k’rong câl máy móc, zúp zooi bhrợ têng, bhrợ têng pr’đươi cha chóh ba bệêt lâng băn bh’năn.“Cóh đhr’năng lalua apêê bhrợ têng, bhlếh lơi đhr’năng tợơ đanh a hay đhanuôr căh choom bhrợ nắc đoo đăh pa câl pr’đươi chr’nóh âng đay bhrợ têng, chếêc lêy thị trường đoọng pazêng ngai căh ơy năl đhị pa câl. Nâu đoo nắc c’rơ chr’nắp âng hợp tác xã. Tu cơnh đếêc, nắc lêy zúp đoọng ha pêê hợp tác xã pa dưr, n;’jứah bhrợ têng xang bh’rợ lêy cha mệêt cớ apêê c’nặt bh’rợ đoọng hợp tác xã lêy bhrợ têng lalua ta níh lâng đơơng chr’nắp đanh mâng. A hêê choom zúp đoọng hợp tác xã pa dưr apêê c’lâng bh’rợ bhrợ têng kinh doanh; t’váih pr’đợơ c’rơ đoọng hợp tác xã ặt bhrợ lalua ta níh, pa tệêt lâng vel đong đay”.

Ting cơnh xay moon âng Liên minh hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk, cóh đhr’năng pa bhrợ bấc hợp tác xã nông nghiệp ơy pa dưr c’rơ nắc ma nuýh zúp zooi, t’váih pr’đợơ đoọng ha pêê thành viên, pr’loọng đong đhanuôr xăl t’nơơm chr’nóh bh’năn băn, đươi dua rau liêm choom âng khoa học kỹ thuật đhị pa bhrợ ta têng, pa dưr dal bh’nơơn pr’đươi. Bhrợ têng âng hợp tác xã dzợ pa tệhêt lâng đhr’năng bhrợ pazêng cr’noọ bh’rợ pa dưr đhauôr cơnh: bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pa xiêr đha rựt, pa choom bh’rợ tr’nêng, chroi k’rong pa dưr kinh tế, xã hội đhị tỉnh. Apêê hợp tác xã pa bhrợ liêm choom vêy chroi k’rong bấc pa bhlầng ooy  bh’rợ bhrợ têng xang apêê tiêu chí 13 cóh bhrợ têng vel bhươl t’mêê, chroi k’rong xăl pa dưr pr’dzoọng vel bhươl Đắk Lắk./.

Đắk Lắk: Phát huy vai trò của Hợp tác xã trong xây dựng nông thôn mới

                         H Xíu

Trong quá trình hoạt động, nhiều hợp tác xã ở Đắk Lắk đã góp phần quan trọng vào việc tổ chức sản xuất, bao tiêu sản phẩm cho các thành viên. Qua đó, giúp người dân nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, cùng với địa phương hoàn thành tiêu chí số 13 trong xây dựng nông thôn mới.

Gần 4 năm tham gia vào Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Công bằng Ea Kmat, gia đình ông Y Kưm Niê Kđăm ở xã Hòa Đông, huyện Krông Pắk, tỉnh Đắk Lắk đã có cuộc sống ổn định hơn. Ông Y Kưm cho biết, gia đình gắn bó với cây cà phê hơn 20 năm qua. Có những thời điểm, giá cà phê xuống rất thấp, thiếu chi phí đầu tư ông phải mua nợ phân bón từ đại lý với lãi suất cao. Khi vào vụ thu hoạch, phải bán cà phê non cho đại lý với giá thấp hơn giá thị trường, nên thu nhập từ vườn cây không bao nhiêu.

Nhưng từ khi tham gia vào hợp tác xã, được hỗ trợ mua phân trả chậm, lại được bao tiêu sản phẩm với mức giá cao hơn giá ngoài thị trường. Với 1 ha cà phê trồng xen 700 trụ tiêu, 40 cây bơ booth và gần 100 cây sầu riêng, mỗi năm gia đình có thu nhập khoảng 200 triệu đồng. Cùng với đó, ông Y Kưm còn được tập huấn về kỹ thuật chăm sóc, thu hái nên năng suất và thu nhập từ vườn cà phê đảm bảo ổn định qua các năm.“Tôi thấy khi vào hợp tác xã thì có nhiều lợi ích, chúng tôi được hướng dẫn kỹ thuật về trồng và chăm sóc cà phê, đem lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, cây cà phê phát triển tốt hơn, giá cả bán cũng được cao hơn. Nhờ đó mà cuộc sống của người dân chúng tôi ngày càng ổn định hơn”

       Xuất phát điểm là một hộ sản xuất nhỏ lẻ, tháng 4 năm ngoái, anh Hoàng Minh Tuân ở xã Ea Nuôl, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk đã tập hợp các thành viên thành lập Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh nông nghiệp Quân Vương. Hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi, ấp nở, kinh doanh giống gia cầm theo hướng an toàn sinh học. Đến nay, trang trại của hợp tác xã có gần 10.000 con gà bố mẹ, mỗi tháng cho xuất chuồng 50.000 gà con, tiêu thụ tại các tỉnh khu vực Tây Nguyên.

Bên cạnh đó, từ đầu năm nay, hợp tác xã đã nuôi 2.000 con gà thịt bằng hình thức thả vườn theo tiêu chuẩn VietGAP; liên kết với người dân để phát triển số lượng gà thịt thả vườn. Theo đó, Hợp tác xã sẽ cung cấp con giống, thức ăn, thuốc thú y và bao tiêu sản phẩm cho người dân. Đây cũng là 1 trong 5 hợp tác xã được nhận tài sản hỗ trợ xây dựng mô hình điển hình gắn với chuỗi sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh Đắk Lắk năm nay. Anh Hoàng Minh Tuân cho biết:“Mục tiêu của Hợp tác xã là phát triển thành 1 chuỗi giá trị, hoàn thiện 1 chuỗi sản xuất ổn định từ con giống cho tới con gà thịt, cung cấp cho thị trường đầu ra là các siêu thị và nhà hàng. Sau khi đề xuất như vậy thì được Liên minh hợp tác xã tỉnh hỗ trợ cho một số trang thiết bị, máy móc”.

Là tỉnh có nhiều thế mạnh để phát triển nông nghiệp, đến nay Đắk Lắk đã có 228 Hợp tác xã nông nghiệp được thành lập, thu hút trên 20 nghìn thành viên tham gia, giải quyết việc làm cho, giải quyết việc làm cho gần 7.500 lao động. Trong xây dựng nông thôn mới, tính đến giữa năm nay, toàn tỉnh đã có 90/152 xã đạt tiêu chí số 13 về hình thức tổ chức sản xuất. Theo ông Hoàng Khang, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk, để hợp tác xã phát triển đúng hướng, Liên minh hợp tác xã tỉnh đã chủ động phối hợp với các huyện, thị xã và thành phố, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ hợp tác xã, xây dựng và nhân rộng mô hình hợp tác xã điển hình tiên tiến. Trong năm nay, từ nguồn vốn ngân sách cấp gần 500 triệu đồng, Liên minh hợp tác xã tỉnh đã chọn 5 hợp tác xã để đầu tư mua sắm máy móc, hỗ trợ sản xuất, chế biến sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi.“Trong thực tế họ giải quyết được vấn đề lâu nay người dân không làm được đó là tìm đầu ra, tìm thị trường cho những người mà họ đang khó khăn về đầu ra. Đây là vai trò rất quan trọng của hợp tác xã. Do đó, phải tiếp tục giúp cho các hợp tác xã củng cố, vừa hoàn thiện kiểm tra lại các khâu để hợp tác xã phải thực chất và mang tính bền vững. Chúng ta phải giúp được hợp tác xã xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh; tạo được tiềm lực để hợp tác xã tồn tại thực sự, gắn bó với địa phương của mình”.

Theo đánh giá của Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đắk Lắk, trong quá trình hoạt động nhiều hợp tác xã nông nghiệp đã phát huy được vai trò là “bà đỡ”, tạo điều kiện cho các thành viên, hộ nông dân chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, áp dụng tiến bộ kĩ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Hoạt động của hợp tác xã còn gắn với quá trình triển khai thực hiện những chương trình, dự án phát triển cộng đồng như: xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo, dạy nghề, góp phần phát triển kinh tế, xã hội ở tỉnh. Các hợp tác xã hoạt động hiệu quả có đóng góp rất lớn vào việc hoàn thành tiêu chí số 13 trong xây dựng nông thôn mới, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn Đắk Lắk./.