C’moo đâu n’đhơ 71 c’moo âi, n’đhơ cơnh đêếc, t’coÓh Y Krai Cil, đhanuôr Mnông, cóh cr’noon Jiê Yuk, chr’val Đắk Phơi, chr’hoong Lắk, tỉnh Đắk Lắk nắc dzợ pa bhriêl , đa đơớh. Cắh muy cha nắc manuýh liêm choom cóh bh’rợ pa dưr kinh tế, t’coÓh Y Krai nắc t’coóh bhươl lâng nắc manuýh bha lâng cóh bh’rợ p’too pa choom manuýh bhúh xoọng, đhanuôr nắc mr’cơnh cr’noọ xa nay lâng chrooi đoọng bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê.

Cóh cr’noon Jiê Yuk vêy tước 94% nắc đhanuôr acoon cóh, pr’ắt tr’mông dzợ bấc rau zr’nắh k’đháp, nắc bh’rợ chrooi đoọng zên bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc k’đháp pa bhlâng. Đoọng p’too pa choom đhanuôr, t’coóh bhươl Y Krai ơy ta níh đha nâng l’lăm chrooi đoọng k’tiếc, pa tơơi pr’đươi lâng ta đang moon k’coon ch’chau ting bhrợ têng c’lâng bê tông cóh bhươl cr’noon. A đoo ơy đoọng lấh 100m2 k’tiếc, col lơi k’zệt t’nơơm cà phê, n’jấh lơi g’roong đoọng bhrợ t’bhứah c’lâng, chrooi đoọng zên bhrợ têng bh’rợ xây dựng. Bh’rợ âng đoo nắc vêy đhanuôr bơơn lêy, tơợ đêếc nắc ting chrooi đoọng, ting bhrợ têng. Đươi vêy cơnh đêếc, c’lâng cóh bhươl cr’noon dưr váih nắc c’lâng bê tông pậ bhứah, sạch liêm: “Ađay l’lăm bhrợ têng nắc đhanuôr ting bhrợ têng, ađay l’lăm lướt nắc đhanuôr ting ađay đoọng bhrợ cha liêm choom lấh mơ. Ađay lướt xay moon đoọng ha đhanuôr nắc ađay bhrợ têng l’lăm, ađay bhrợ l’lăm nắc đhanuôr ting bhrợ têng. Cơnh xoọc đâu bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, pa tơơi pr’đươi, chrooi đoọng c’rơ ting bhrợ têng. Cóh l’lăm ahay bhươl cr’noon n’nâu zr’nắh k’đháp pa bhlâng, nắc nâu cơy vêy c’lâng, điện, trường, trạm n’nâu, vêy đong cộng đồng đoọng đoo bêl họp đhanuôr nắc ađay xay moon c’lâng xa nay n’nắc”.

Ha dzợ lâng t’coóh Y Hơ Êban, đhanuôr Ê Đê, cóh cr’noon Knia 4, chr’val Ea Bar, chr’hoong Buôn Đôn, bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê nắc cắh muy pa dưr kinh tế, nhâm mâng pr’ắt tr’mông âng đhanuôr ting n’nắc nắc dzợ ng’zư lêy lâng pa dưr rau chr’nắp pr’hay văn hoá đhanuôr acoon cóh. Ađoo nắc ơy xay moon, p’too pa choom đhanuôr, k’coon ta đhi pa choom n’đhưng n’toong chiing ch’gâr lâng đươi dua muy bơr rau tr’coọ xa nul âng acoon cóh, zư đớc đợ chiing chr’nắp. K’nặ 15 c’moo âhya, ơy lấh 100 ta đhâm c’mor cr’noon Knia vêy ađoo pa choom. Bấc ngai cóh đêếc ơy choom cha ớh bấc rau tr’coọ xa nul manuýh acoon cóh, ting biểu diễn đoọng ha ta mooi du lịch. Prá xay ooy bh’rợ p’too pa choom đhanuôr ting bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê, ting cơnh t’coóh bhươl Y Hơ, đoọng đhanuôr tin đươi lâng ting bhrợ têng, lấh bh’rợ nắc ađay l’lăm xay bhrợ cóh pazêng bh’rợ tr’nêng nắc p’too pa choom đhanuôr crêê, ta béch, t’bhlâng xay bhrợ lứch c’rơ âng đay. “Acu bơơn lướt học ta moóh tơợ bấc n’đắh, apêê đoo bhrợ têng bhươl cr’noon t’mêê lâng bấc rau liêm choom, acu lêy pr’hay pa bhlâng nắc bêl chô ooy bhươl cr’noon đay cóh pazêng pr’họp âng bhươl cr’noon nắc acu xay moon đoọng ha đhanuôr ooy pazêng rau âng đay bơơn lêy n’năl. Acu k’noọ, k’pân vêy cơnh choom dưr bil nắc acu t’bhlâng p’too pa choom lang ta đhâm c’mor h’cơnh ng’plong đinh tút, đing năm, n’toong chiing cr’đe, chiing đồng. Cóh cr’noon n’nâu nắc bấc ta đhâm c’mor, pân đil lâng pân juýh ting pa choom. Lâng cu cơnh đêếc nắc bhui har bhlâng”.

Đhị tỉnh Đắk Lắk manuýh vêy chr’nắp cóh vel đong dưr nắc manuýh bha lâng ting bhrợ bh’rợ pr’liêm, ta đang moon apêê ting đạo bhrợ têng bh’rợ đạo crêê cơnh xa nay âng pháp luật. Đhị pazêng bhươl cr’noon, manuýh vêy chr’nắp nắc ơy pa dưr rau liêm choom cóh bh’rợ p’too pa choom đhanuôr acoon cóh t’bhlâng bhrợ pa dưr kinh tế - xã hội, bhrợ têng bh’rợ k’miáh, pa xiêr đharứt nhâm mâng, zư lêy lâng pa dưr đợ rau chr’nắp âng văn hoá phi vật thể, rau văn hoá truyền thống âng pazêng đhanuôr acoon cóh đhị apêê vel đong. T’coóh Y Dec H Đơk, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk xay moon, zập c’moo, Mặt trận zập cấp ta luôn ch’mêết lêy bh’rợ âng apêê vêy chr’nắp lâng xa nay bh’rợ âng manuýh vêy chr’nắp cóh bhươl cr’noon: “Manuýh vêy chr’nắp âng hêê nắc ơy choom pa dưr liêm choom bhlâng, ơy k’đhơợng bha ar bha tơ lướt xay moon p’too pa choom đhanuôr cóh bhươl cr’noon, cóh apêê chr’val, lêy pay rau chr’nắp âng đay, c’năl âng đay đoọng p’too pa choom đhanuôr cắh ơy n’năl ghít, pa bhlâng nắc cóh bh’rợ zâl cha groong ma tuý, zâl cha groong c’bhúh n’lất n’mốp, zâl cha groong rau cắh liêm crêê âng xã hội lâng rau liêm crêê cóh c’lâng p’rang. Rau xa nay bh’rợ âng manuýh vêy chr’nắp nắc xoọc đâu ahêê đươi dua mơ ooy nắc liêm choom mơ đêếc, nâu đoo nắc đợ manuýh bha lâng đoọng ha Đảng, Nhà nước”.

Ting cơnh Ban Acoon cóh tỉnh Đắk Lắk, cóh 7 c’moo ahay, prang tỉnh vêy lấh 7 r’bhâu manuýh vêy ta xay moon nắc manuýh vêy chr’nắp cóh đhanuôr acoon cóh. Lâng rau t’bhlâng xay bhrợ, ta níh đha nâng, kinh nguệm, rau chr’nắp âng đay, apêê đoo nắc dưr váih manuýh pa dưr đoàn kết cóh pazêng đhanuôr đh’rứah zư nhâm mâng rau têêm ngăn, pa dưr kinh tế, bhrợ pa dưr vel đong ting t’ngay liêm pr’hay lấh mơ./.

Đắk Lắk: Phát huy vai trò

người có uy tín trong xây dựng nông thôn mới

H Xíu

        Với vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân, những năm qua, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk đã phát huy tinh thần, trách nhiệm trong việc vận động bà con cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Qua đó, góp phần làm nên diện mạo nông thôn mới ở các địa phương.

  Năm nay đã 71 tuổi, nhưng ông Y Krai Cil, dân tộc Mnông, ở buôn Jiê Yuk, xã Đắk Phơi, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk vẫn còn khá minh mẫn, nhanh nhẹn. Không chỉ là tấm gương sáng trong phát triển kinh tế, ông Y Krai còn là già làng và là tuyên truyền viên tích cực trong việc vận động người thân, cộng đồng tham gia ủng hộ và đóng góp xây dựng nông thôn mới.

Ở buôn Jiê Yuk có tới 94% là người dân tộc thiểu số, đời sống người dân vẫn còn nhiều khó khăn nên việc đóng góp kinh phí xây dựng nông thôn mới là rất khó. Để vận động nhân dân, già làng Y Krai đã gương mẫu đi đầu trong việc hiến đất, giải phóng mặt bằng và vận động con cháu tham gia ngày công lao động để bê tông hóa các tuyến đường nội buôn. Ông đã hiến hơn 100 m2 đất, tự động chặt bỏ hàng chục cây cà phê, phá bỏ hàng rào để mở rộng đường, đóng góp tiền xây dựng. Việc làm của ông được người dân nhìn thấy, từ đó ủng hộ, làm theo. Nhờ vậy, con đường nội buôn nay đã trở thành đường bê tông rộng rãi, sạch sẽ. “Mình làm trước thì dân theo, mình đi trước là dân đi theo mình để làm ăn đạt kết quả về kinh tế. Mình tuyên truyền cho bà con thì mình phải làm gương, mình làm trước rồi dân làm theo đó. Như bữa nay xây dựng nông thôn mới, giải phóng mặt bằng, góp sức bằng công thôi. Ngày trước xóm làng trong buôn này cũng khó khăn lắm, hiện tại bây giờ có điện đường, trường, trạm này, có nhà cộng đồng để mỗi lần họp dân mình lại tuyên truyền những vấn đề đó”.

Còn với già làng Y Hơ Êban, dân tộc Ê Đê, ở buôn Knia 4, xã Ea Bar, huyện Buôn Đôn, xây dựng nông thôn mới không chỉ là phát triển kinh tế, ổn định đời sống người dân mà còn phải giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Ông đã tuyên truyền, vận động người dân động viên con em học đánh chiêng và sử dụng các loại nhạc cụ dân tộc, lưu giữ những bộ chiêng quý. Gần 15 năm qua, đã có trên 100 thanh thiếu niên buôn Knia được ông hướng dẫn, truyền dạy. Nhiều người trong số đó đã chơi thành thạo nhiều loại nhạc cụ dân tộc, tham gia biểu diễn phục vụ khách tham quan tại các khu du lịch. Chia sẻ về việc vận động người dân tham gia xây dựng nông thôn mới, theo già làng Y Hơ, để người dân tin và làm theo, ngoài việc mình phải gương mẫu, đi đầu trong các phong trào thì khi đi vận động phải hết sức khéo léo, kiên trì. “Tôi được đi tham quan học hỏi nhiều nơi, người ta xây dựng nông thôn mới với nhiều khởi sắc thì tôi thấy rất hay nên khi về lại buôn làng mình trong các buổi họp buôn thì tôi tuyên truyền cho mọi người dân về những điều mình đã chứng kiến. Tôi suy nghĩ, sợ rằng sẽ bị thất truyền nên ra sức truyền dạy cho thế hệ trẻ cách thổi đing tút, đing năm, đánh chiêng tre, chiêng đồng. Trong buôn này thì cũng có nhiều cháu thanh niên, cả nam cả nữ tham gia học. Đối với tôi như vậy thực sự rất vui mừng”.

Tại tỉnh Đắk Lắk, người có uy tín ở địa phương đã trở thành lực lượng nòng cốt tham gia vào các tổ hòa giải, vận động tín đồ hoạt động tôn giáo thuần túy đúng pháp luật. Tại các thôn, buôn, người có uy tín đã phát huy vai trò trong việc vận động đồng bào các dân tộc tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, thực hành tiết kiệm, giảm nghèo bền vững, giữ gìn và phát triển giá trị văn hóa phi vật thể, nét văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại các địa phương. Ông Y Dec H Đơk, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam tỉnh Đắk Lắk đánh giá, hàng năm, Mặt trận các cấp thường xuyên đánh giá, kiểm tra hoạt động của người có uy tín và sự tác động, lan tỏa của người có uy tín trong cộng đồng dân cư: “Người uy tín của chúng ta đã phát huy rất tốt, đã từng cầm tài liệu đi vận động trong khu dân cư, đi vận động trong các buôn, các xã, các làng, lấy uy tín của mình, nhận thức của mình để tuyên truyền ccho những người chưa nhận thức, chưa hiểu được, nhất là trong công tác phòng chống ma túy, phòng chống tội phạm, phòng chống tệ nạn xã hội và an toàn giao thông. Vai trò của người uy tín là hiện nay chúng ta càng khai thác bao nhiêu càng phát huy lan tỏa bấy nhiêu, đây là một lực lượng nòng cốt cho Đảng, Nhà nước”.

Theo Ban dân tộc tỉnh Đắk Lắk, trong 7 năm qua, toàn tỉnh có hơn 7.000 người được công nhận là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Bằng sự gương mẫu đi đầu và kinh nghiệm, uy tín của mình, họ đã trở thành hạt nhân đoàn kết các tầng lớp nhân dân cùng giữ vững an ninh, phát triển kinh tế, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp./.