Xọoc đâu, đhị bấc vel đong zr’lụ k’coong ch’ngai âng tỉnh Quảng Nam, mạng internet dưr váih k’rơ, zooi đoọng ha bấc apêê pr’zợc buôn chếêc lêy rau a đay kiêng đhị pa bhrợ ta têng lâng học tập. Chr’nắp bhlầng, bấc pr’zợc đha đhâm c‘mor   Cơ Tu ơy đươi dua mạng xã hội đoọng chếêc pa câl pr’đươi t’bấc bh’nơơn bh’rợ. Muy cóh pazêng apêê n’nặc, nắc vêy Arất Klếu ặt đhị chr’val Ma Cooih, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Đha đhâm Cơ Tu nâu ơy chếêc lêy, pa choom pazêng rau tợơ internet đoọng pa tộc  bhrợ  pr’đươi pr’dua đơơng chô bh’nơơn liêm dal.

Tước vel A Sờ, chr’val Ma Cooih, chr’hoong Đông Giang t’moóh xưởng mộc âng Arất Klếu căh ngai căh năl. Tu Klếu nắc thợ mộc bhrợ têng bấc rau pr’đươi cóh đong cơnh: giường, tủ, pr’loong… đoọng ha đhanuôr cóh chr’val lâng đoọng ha pêê tợơ lơơng. Vêy ngai nắc k’dua bhrợ pr’loọng đơơng chô cóh đồng bằng. Bh’nơơn bh’rợ đơơng chô đoọng ha Klếu nắc 40-50 ức đồng zập c’xêê.

N’niên cóh pr’loọng đong đha rựt, c’năl cắh lấh tu cơnh đếêc nắc Klếu học tước lớp 2 nắc lơi học. Tu cơnh đếêc, pr’ặt tr’mông âng Klếu cung cơnh bấc apêê đha đhâm c’mor cóh vel bêl đếêc nắc muy năl g’nưm tợơ ha rêê đh’rứah bhrợ têng lâng aconh a căn. Năl ghít lâng ơy lốih rau k’đháp đha rựt đắh chr’na cha, xa nập xập, lalăm bơơn k’điêl, Klếu nắc pa zay chếêc lêy bh’rợ tr’nêng đoọng tệêm ngăn pr’ặt tr’mông.

C’moo 2004, Trung tâm pa choom bh’rợ đha đhâm c’mor Quảng Nam bhrợ lớp pa choom bh’rợ mộc  đanh 3 c’xêê đhị vel đong, Klếu nắc ơy ting pấh pa choom. Học xang, Klếu bơơn aconh căn zooi đoọng zên câl k’nưa, đục đoọng tợơp bhrợ têng bh’rợ mộc lâng a đoo bhrợ têng tước nâu kêi. Đươi vêy g’lăng z’hai, bhrợ têng ta níh đha nâng, bhrợ têng bấc cơnh bấc rau, zập pr’đươi âng Klếu bhrợ têng nắc zập ngai cung kiêng. Đoọng vêy bấc pr’đươi ta bhrợ têng liêm cơnh đếêc, Klếu nắc lêy tợơ mạng internet lâng pa choom cơnh bhrợ têng ha đay. Đhơ cơnh đếêc, xoọc tr’nợơp Klếu cung lưm k’đháp tu pr’đhang bhrợ têng nắc đoo k’đươi  vêy máy móc liêm t’mêê. Ha dợ xọoc đếêc, xưởng mộc âng Klếu căh zập máy móc đoọng bhrợ têng. Klếu đoọng năl:

“Tợơ bêl học xang lớp mộc đhị A Bông nắc chô bhrợ. Xọoc tr’nợơp cắh vêy zên câl pr’đươi đoọng bhrợ. K’rong đớc lâng a mế a ma zooi đoọng nắc vêy bơơn câl máy bhrợ. 2,3 c’moo nắc câl máy rau lơơng. Tước nâu kêi cung căh ơy zập máy đoọng bhrợ.”

Đhị muy cr’chăl k’rong đớc, Klếu nắc tợơp pa chắp tước bhiệc câl máy móc liêm t’mêê đoọng bhrợ têng liêm choom lấh. Ha dợ đoọng câl pazêng máy đoọng bhrợ liêm t’mêê nắc lalấh bấc zên. XoỌc đếêc, Klếu lêy đắh mạng lâng pa choom bhrợ máy lọng chỉ tợơ youtube. Klếu đh’rứah lêy cơnh apêê bhrợ, đh’rứah pa choom bhrợ đoọng ha đay, đanh mơ 10 t’ngay a năm, nắc ơy bhrợ têng xang máy lọng chỉ lâng pr’đươi ta bhrợ zêng n’loong, a crợơt. Ting cơnh Klếu moon, máy nâu đoo apêê đhuốc pa câl nắc 10 ức đồng muy bệê.

“C’moo 2015, acu bhrợ têng máy lọng chỉ nâu. Lêy tợơ mạng cóh youtube. Lêy apêê bhrợ cơnh ooy nắc đay pa choom bhrợ. Bhrợ đhị 10 t’ngay nắc xang. Cóh thị trường pa câl máy nâu lấh 10 ức đồng. Tợơ bêl ơy vêy xưởng cu nắc apêê zêng tước đâu bhrợ. Apêê đăh đồng bằng cung k’dua bhrợ pr’loọng apêê đơơng chô cóh đồng bằng.”

XoỌc đâu, cóh xưởng mộc Klếu bấc ngai k’dua bhrợ têng. Đọong loon bhrợ têng nắc Klếu k’dua 2 cha nắc đha đhâm cóh vel zooi a đay, n’jứah  bhrợ n’jứah pa choom. Zập c’xêê Klếu chroót zên đoong ha nhi nâu tợơ 5-6 ức đồng.

Anoo Bnướch Hut, Bí thư đoàn chr’val Ma Cooih, chr’hoong Đông Giang đoọng năl, Klếu nắc đoàn viên tiêu biểu âng chr’val. Xọoc đoàn đắh chr’val k’dua đắh Huyện đoàn cher đoọng cha ner đoàn viên liêm ta níh, choom bhrợ têng cha c’moo 2017 lâng nắc xay moon lâng Chi bộ đoọng mọot đảng viên.

“Đươi vêy Đảng, Nhà nước lâng Đoàn đha đhâm c’mor Quảng Nam k’rang tước, bhrợ lớp pa choom mộc lâng nề đoọng ha đha đhâm c’mor chr’val. Bấc đoàn viên ting pấh lớp pa choom bh’rợ nâu. Cóh đếêc vêy đồng chí Klếu, tợơ ơy học xang bh’rợ mộc, lâng rau zúp zooi đắh pr’loọng đong lâng pa zay ha c’la đoo nắc Klếu câl máy bhrợ têng mộc. Cóh xưởng đoo cung dzợ bấc rau máy căh ơy zập, đhơ cơnh đếêc nắc lâng pa zay âng c’la đoo, Klếu ơy chếêc lêy tợơ mạng lâng tự bhrợ ha đay muy máy. Đồng chí cung vêy zooi đhanuôr bhrợ têng đác đác, pr’loọng, ni tốh…”

Bhrợ têng bh’rợ “Đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha, pa dưr ca van liêm ta níh”, xoọc đâu đhị chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, pr’loọng đong đha rựt nắc đha đhâm ơy xiêr bấc. Nâu đoo nắc rau liêm choom bhlầng âng apêê lớp pa choom bh’rợ ếp t’ngay đhị apêê vel đong da ding k’coong Quảng Nam, chroi k’rong t’váih bhiệc bhrợ, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông đoọng ha đha đhâm c’mor ma nuýh acoon cóh./.

Thanh niên Cơ Tu sử dụng công nghệ để phát triển kinh tế

                                                                       (PV: Vơ nich Oang)

Hiện nay, tại nhiều địa bàn vùng sâu vùng xa của tỉnh Quảng Nam, mạng internet đã trở nên phổ biến, góp phần giúp nhiều bạn trẻ dễ dàng tìm kiếm tài liệu phục vụ cho công việc và học tập. Đặc biệt, nhiều bạn trẻ Cơ Tu đã mạnh dạn sử dụng mạng xã hội để bán hàng online tăng thu nhập. Một trong những điển hình tiêu biểu đó là Arất Klếu ở xã Mà Cooih, huyện Đông Giang. Thanh niên trẻ Cơ Tu này đã tìm hiểu, học hỏi những thông tin từ mạng Internet để chế tạo công cụ sản xuất mang lại lợi nhuận cao.

Đến thôn A Sờ, xã Mà Cooih, huyện Đông Giang hỏi xưởng mộc của Arất Klếu không ai là không biết. Bởi Klếu là thợ mộc chuyên làm các vật dụng gia đình như tủ, giường, bàn ghế, khung ngoại…, phục vụ nhu cầu của bà con trong xã và các vùng lân cận. Thậm chí, khách hàng còn đặt khung ngoại mang về xuôi với số lượng khá nhiều. Thu nhập bình quân Arất Klếu từ xưởng mộc khoảng 40 – 50 triệu đồng/tháng.

Sinh ra trong gia đình nghèo, nhận thức cón hạn chế nên Arất Klếu chỉ học đến lớp 2 thì nghỉ. Vì thế, cuộc sống của Klếu cũng như lớp thanh niên trong làng lúc bấy giờ chỉ dựa vào nương rẫy cùng gia đình. Hiểu được sự vất vả của “cơm áo gạo tiền”, trước khi lập gia đình, Klếu quyết tâm tìm việc làm để ổn định cuộc sống.

Năm 2004, Trung tâm dạy nghề thanh niên Quảng Nam tổ chức mở lớp đào tạo 03 tháng nghề mộc cho lao động nông thôn tại địa phương, Klếu đã đăng ký tham gia. Xong khóa học, Klếu được gia đình hỗ trợ ít vốn mua cưa, đục bắt đầu khởi nghiệp với nghề mộc và gắn bó đến nay. Nhờ sự khéo léo, tính cẩn thận, mẫu mã đa dạng, các sản phẩm tại xưởng mộc của Klếu rất được khách hàng và người dân trong vùng ưa chuộng. Để có nhiều sản phẩm mới, Klếu thường tra mạng internet để cập nhật các mẫu mã và xu hướng nội thất được người tiêu dùng ưa chuộng. Đồng thời, Klếu cũng học được các kỹ thuật mới và trau dồi sự hiểu biết của mình để tư vấn cho khách hàng. Tuy nhiên, bước đầu Klếu gặp khó khăn vì mẫu mã của sản phẩm đòi hỏi phải có những dụng cụ hiện đại. Trong khi đó, xưởng mộc của Klếu lại không đủ máy móc phục vụ cho công việc. Arất Klếu cho hay:

 “Sau khi học lớp mộc tại thôn A Bông xong về làm. Ban đầu chưa tiền để mua dụng cụ. Dành dụm một thời gian cộng với số tiền gia đình hỗ trợ mua được một số máy móc cơ bản. 2, 3 năm dành dụm mua 1 cái máy khác. Cho đến nay cũng còn thiếu nhiều lọai máy móc.”

Sau thời gian dành dụm, tích cóp, Klếu bắt đầu nghĩ tới việc mua máy móc hiện đại để phục vụ công việc tốt hơn. Nhưng để mua tất cả các loại công cụ làm mộc hiện đại cần có một số tiền khá lớn. Lúc này, Klếu thường lên mạng tìm kiếm thông tin và nảy ra ý tưởng học hỏi để  chế tạo máy lọng chỉ trên kênh youtube. Chỉ trong 10 ngày, Arất Klếu vừa xem vừa nghiên cứu và đồng thời chế tạo thành công máy lọng chỉ, một công cụ rất hữu dụng và cần thiết cho công việc tại xưởng mộc. Klếu cho biết, máy lọng chỉ ngoài thị trường bán hơn 10 triệu đồng 1 cái.

  “Năm 2015, tôi chế tạo máy lọng chỉ. Xem trên mạng kênh youtube. Tôi xem họ làm như thế nào và tập làm. Trong 10 tôi đã chế tạo xong cái máy này. Trên thị trường hiện tại bán loại máy này với giá hơn 10 triệu đồng. Từ khi có xưởng của mình thì mọi người vào đây làm chủ yếu. Có người ở đồng bằng đặt làm một số khung ngoại mang về quê.”

Hiện đơn đặt hàng tại xưởng mộc của Arất Klếu ngày càng nhiều. Để đáp ứng công việc, Arất Klếu thuê 2 thanh niên trong làng không có nghề nghiệp vừa học vừa làm cho mình. Bình quân mỗi tháng, Klếu trả lương cho 2 nhân công của mình từ 5 triệu đến 6 triệu đồng.

Anh Bnướch Hút, Bí thư Xã đoàn Mà Cooih, huyện Đông Giang cho biết, Klếu là đoàn viên tiêu biểu của xã. Hiện Xã đoàn Mà Cooih  đã giới thiệu lên Huyện đoàn đề nghị khen tặng danh hiệu thanh niên ưu tú năm 2017 và là đối tượng đã được giới thiệu cho Chi bộ phát triển đảng viên.

“Nhờ có Đảng, Nhà nước và Đoàn Thanh niên tỉnh Quảng Nam quan tâm, mở lớp dạy nghề cho thanh niên ở xã gồm mộc và nề ở địa phương. Rất nhiều đoàn viên thanh niên tham gia lớp học này. Trong đó có đồng chí Klếu, sau khi học lớp nghề mộc xong, với sự hỗ trợ của gia đình và sự vận động của bản thân, Klếu mua được vài dụng cụ làm mộc. Trong xưởng cũng thiếu nhiều dụng cụ để làm, tuy nhiên với sự nỗ lực của bản thân đồng chí, Klếu đã tìm tòi, học hỏi trên mạng và tự chế tạo dụng cụ cho mình. Đồng chí cũng giúp nhiều bà con trong thôn làm nhà cửa, tủ…

Thực hiện cuộc vận động “Thanh niên lập thân lập nghiệp làm giàu chính đáng”, hiện nay, tại huyện miền núi Đông Giang, hộ nghèo là thanh niên giảm đáng kể. Đây là thành công lớn của các lớp đào tạo nghề ngắn hạn tại các địa phương miền núi tỉnh Quảng Nam, góp phần tạo việc làm, ổn định đời sống cho thanh niên đồng bào dân tộc thiểu số./.