N’niên váih lâng dưr pậ đhị mưy pr’loọng đông bhrợ têng ha’rêê đhuốch đha’rứt, anoo CoOr Chế cóh vel Vinh, chr’val Tà Pơơ, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cắh pr’đoọng cơnh zâp pr’zợc mr’đoo rúuh bêl đấh bil k’conh tơợ k’tứi lâng k’căn cung đấh lơi 3 apêê đhi noo Chế. Tơợ đêếc, 3 apêê đhi noo nắc bơơn va va pay băn đoọng cha học tước bêl dưr pậ lâng bơơn k’điêl.

Tơợ bêl bơơn k’điêl lâng glúh ắt lalay, pr’ắt tr’mung pr’loọng đông CoOr Chế lưm bấc râu zr’nắh k’đhạp, zâp c’moo nắc mưy ặt g’nưm ooy ha’rêê ha lai, pr’ắt tr’mung ặt ta’bhứch bấc râu. Diịc điêl anoo ặt k’noọ lêy zâp cơnh cung cắh choom mặ bơơn chấc zên cung cơnh c’năl bh’rơ đoọng padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung pr’loọng đông, đoọng băn 2 p’nong k’coon cha học. Tơợ bêl váih thuỷ điện Sông Bung 4, ting Nghị quyết 29 âng tỉnh Quảng Nam bpươn xay moon bhrợ têng tước zâp chr’hoong, chr’val k’coong ch’ngai lêy pay đươi bhrợ đhị a’bóc thuỷ điện đoọng padưr pa’xớc bhiệc băn a’xiu cóh rốh. Anoo CoOr Chế nắc ơy t’bhlâng pấh zâp lớp pa choom âng Phòng Nông nghiệp chr’hoong ooy đợ kỹ năng liêm chr’nắp đắh bhiệc padưr pa’xớc bh’rợ t’mêê nâu. Xang nặc, anoo nắc lêy vặ zên nhà nước 40 ực, vặ pa’xoọng đắh bhúh xoọng bơơn 40 dzợ đoọng k’rong câl rốh, padưr pa’xớc t’nooi a’xiu. Anoo CoOr Chế, cóh vel Vinh, chr’val Tà Pơơ, chr’hoong Nam Giang đoọng năl: “Váih a’bóc thuỷ điện nắc têêm ngăn, váih đảng nhà nước k’rang lêy đoọng tơợ c’moo 2016 nắc acu tơợp bhrợ xang bêl phòng nông nghiệp chr’hoong cung cơnh chính quyền vel đông xay moon bhrợ têng. Acu lêy bhrợ têng bhiệc nâu cung liêm choom, têêm ngăn. Moon zr’nưm tơợ bêl bhrợ bh’rợ băn a’xiu cóh rốh nâu lêy doọ dzợ lấh zr’nắh, vêy râu cha râu đợc. Đảng nhà nước zooi zúp đoọng zên, zâp rốh đoọng 15 ực đồng, chr’nắp bhlâng”.

Đoọng bh’rợ băn a’xiu padưr liêm choom, anoo lêy câl m’ma a’xiu tơợ đợ đhị âng đơơng liêm chr’nắp, ch’na ha xiu nắc xiêr câl tước đhị chr’hoong Phú Ninh, xang nặc thuê xe pa’dzoọc đơơng chô. Zâp t’ngay anoo Chế đoọng a’xiu cha 2 chu ra’diu lâng hi’bu. M’ma a’xiu âng anoo câl đơơng chô băn lấh mơ nắc a’xuy trắm, a’xiu chép, rô phi lâng diêu hồng... Tu vêy bơơn pa choom đoọng đắh bhiệc zư lêy a’xiu nắc tơợ bêl tơợp băn tước đâu, t’nooi a’xiu âng anoo dưr váih liêm k’rơ, doọ glếh bêl váih crêê pr’lúh cr’ay. Hân đhơ dzợ lưm bấc zr’nắh k’đhạp, nắc anoo CoOr Chế taluôn pay nắc đoo pr’đơợ đoọng t’bhlâng bhrợ padưr lấh mơ dzợ. Váih zên lâng pr’ắt tr’mung ting t’ngay ting doọ dzợ lấh zr’nắh, anoo rơơm kiêng t’bhlâng k’rong bhrợ pa’xoọng rốh nâu đoọng padưr pa’xớc t’nooi a’xiu bấc lấh mơ. T’coóh Tơ Ngôl Míp, Chủ tịch Hội nông dân chr’val Tà Pơơ, chr’hoong Nam Giang đoọng năl: “Ooy cr’chăl hanua bh’rợ băn a’xiu cóh rốh âng anoo Chế bhrợ liêm choom. xoọc đâu cóh vel đông vêy pa zêng 3 pr’loọng xoọc băn bhrợ, pa chô zên cung zăng têêm ngăn. K’noọ tước đâu chr’val nắc bhrợ t’bhứah bh’rợ nâu, đoọng zâp pr’loọng đông pấh bhrợ. Lấh mơ, k’noọ tước đâu chr’val nắc lêy k’rong bhrợ, t’bhứah bh’rợ chóh t’boon chr’val Tà Pơơ. Zâp c’moo azi moon p’too đhanuôr lêy k’rong bhrợ têng têng cha, lêy ta moóh pa choom đh’rứah đoọng pr’ắt tr’mung ting t’ngay ting têêm ngăn lấh”.

Xoọc đâu cóh vel đông chr’val Tà Pơơ, lấh mơ bh’rợ băn a’xiu cóh rốh nắc dzợ vêy bấc bh’rợ b’băn, ch’chóh n’lơơng bươn zâp cấp chính quyền k’rang lêy, zooi zúp lâng t’bhlâng k’đươi moon đhanuôr t’bhlâng bhrợ têng cha, padưr paliêm pr’ắt tr’mung. T’coóh Tơ Ngôl Kía, Chủ tịch UBND chr’val Tà Pơơ đoọng năl: “Xay moon zr’nưmd dắh đhr’năng padưr pa’xớc kinh tế xã hội ang vel đông cr’chăl hanua nắc Đảng bộ cung ơy pa glúh Nghị quyết đhị râu k’đhơợng bhrợ âng Đảng bộ chr’hoong 3 bh’rợ, 3 t’nơơm, 3 p’nong. Lâng bh’rợ băn a’xiu cóh rốh nắc bh’rợ t’mêê lâng chr’val, ooy ha y chroo băn a’xiu cóh rốh nắc mưy c’lâng padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung liêm choom. cung cơnh bhiệc chóh keo, băn k’roóc, a’ọc, a’xiu zr’lụ a’bóc thuỷ điện đoọng padưr pr’ắt tr’mung đhanuôr. K’rong bhrợ đoọng chr’hoong lướt lêy, choom bhrợ du lịch ha y chroo. C’mô 2017 nắc azi chóh pa’xoọng t’nơơm đinh lăng mơ 10 hécta”.

Đhị chr’hoong k’coong ch’ngai Nam Giang, ting t’ngay ting vêy bấc bh’rợ b’băn, ch’chóh ơy lâng xoọc bhrợ têng liêm xang, đơơng chô bấc bh’nơơn liêm choom ha đhanuôr zr’lụ đhanuôr acoon cóh. Lâng anoo CoOr Chế, lâng cr’noọ bh’rợ tự t’bhlâng dưr zi’lấh đha’rứt, anoo liêm chr’nắp nắc râu tự hào, tấm gương đoọng lang đha’đhâm c’moor manứih Cơ Tu chr’hoong Nam Giang moon lalay lâng tỉnh Quảng Nam moon zr’nưm lêy học tập lâng lêy bhrợ cơnh âng đoo./.

Chàng trai Cơ Tu thoát nghèo nhờ nuôi cá lồng bè

       (Jumi Sĩ)

Những năm gần đây, trên địa bàn huyện miền núi Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế đem lại hiệu quả cao. Đặc biệt, người dân miền núi đã biết tận dụng mặt nước hồ thuỷ điện để phát triển nghề nuôi cá lồng bè, tăng thêm thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo và làm giàu chính đáng tại chính quê hương mình. TM dành cho thanh niên hôm nay, mời các bạn gặp gỡ  Coor Chế, chàng trai Cơ Tu thoát nghèo từ nuôi cá lồng bè ở huyện Nam Giang.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình làm nông nghèo, anh Coor Chế ở thôn Vinh, xã Tà Pơơ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam không được may mắn như các bạn cùng trang lứa khi mất bố từ nhỏ và mẹ cũng sớm bỏ rơi ba chị em Chế. Kể từ đó, ba chị em được bác ruột cưu mang cho ăn học đến khi trưởng thành và lập gia đình.

Từ khi lập gia đình và ra ở riêng, cuộc sống gia đình anh Coor Chế gặp rất nhiều khó khăn, quanh năm chỉ bám nương bám rẫy, cuộc sống luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau. Vợ chồng anh loay hoay mãi vẫn không tìm ra vốn cũng như kiến thức để phát triển kinh gia đình, nuôi hai con ăn học. Từ khi có thuỷ điện Sông Bung 4, Nghị quyết 29 của tỉnh Quảng Nam được triển khai tới các huyện, xã miền núi, bà con tận dụng hồ thuỷ điện để phát triển mô hình nuôi cá lồng bè. Anh Coor Chế đã tích cực tham gia các lớp tập huấn của Phòng Nông nghiệp huyện về những kỹ năng cơ bản trong việc phát triển mô hình mới này. Sau đó, anh mạnh dạn vay vốn nhà nước 40 triệu, vay thêm bà con được 40 triệu nữa để đầu tư lồng bè, phát triển đàn cá. Anh Coor Chế, thôn Vinh, xã Tà Pơơ, huyện Nam Giang cho biết: “Có lòng hồ thuỷ điện, có Đảng, Nhà nước quan tâm, từ năm 2016 tôi bắt đầu đầu tư làm sau khi phòng nông nghiệp huyện cũng như chính quyền địa phương họp bàn, tuyên truyền bà con đầu tư vào mô hình nuôi cá lồng bè này. Mới năm đầu tiên làm tôi thấy mang về nguồn thu cũng khá. Có cái chưa có đầu ra sản phẩm, nhưng mỗi ngày mỗi tháng bán lẻ từ hai, ba ký đến vài chục ký thấy cũng ổn. Nói chung từ khi làm mô hình nuôi cá lồng bè tôi thấy cuộc sống đỡ vất vất hơn, có cái ăn cái để giành. Đảng, nhà nước cũng quan tâm, hỗ trợ nguồn kinh phí đầu tư cũng như hỗ trợ mỗi lồng bè 15 triệu, thấy rất tốt”.

Để mô hình nuôi cá phát huy hiệu quả, anh chọn mua cá giống từ những nơi cung cấp có uy tín, thức ăn cho cá thì xuống tận huyện Phú Ninh đặt mua, thuê xe chở về. Mỗi ngày anh Chế cho cá ăn hai bữa sáng và chiều. Giống cá anh mua về chủ yếu là cá trắm, cá chép, rô phi và cá diêu hồng... Nhờ được tập huấn kỹ về cách chăm sóc đàn cá nên từ khi bắt đầu nuôi đến nay, đàn cá của anh phát triển rất tốt và chưa bị dịch bệnh lần nào. Tuy còn gặp nhiều khó khăn, nhưng anh Coor Chế luôn lấy đó là động lực để cố gắng phấn đấu hơn nữa. Có vốn và cuộc sống ngày càng đỡ vất vả hơn, anh mong muốn tiếp tục đầu tư mở rộng thêm lồng bè để phát triển đàn cá nhiều hơn. Ông Tơ Ngôl Míp, Chủ tịch Hội nông dân xã Tà Pơơ, huyện Nam Giang cho biết: “Trong thời gian qua mô hình nuôi cá lồng bè anh Chế làm rất tốt. Hiện tại trên địa bàn có tổng cộng ba hộ gia đình đang đầu tư vào nuôi cá lồng bè, thu hoạch cũng khá ổn. Sắp tới đối với xã sẽ nhân rộng mô hình này hơn nữa, cho các hộ gia đình đăng ký. Ngoài ra, sắp tới xã mạnh dạn đầu tư, mở rộng mô hình trồng lòn bon, trên địa bàn xã Tà Pơơ rất thích hợp với giống cây này. Hàng năm chúng tôi luôn họp tuyên truyền bà con cần mạnh dạn đầu tư và nhận thức rõ hơn về mô hình nuôi cá lồng bè, học hỏi lẫn nhau để cuộc sống ngày càng đi lên, ổn định hơn”.

Hiện nay trên địa bàn xã Tà Pơơ, ngoài mô hình nuôi cá lồng bè còn có nhiều mô hình chăn nuôi, trồng trọt khác được các cấp chính quyền quan tâm, hỗ trợ và tích cực tuyên truyền bà con tăng gia sản xuất, phát triển kinh tế để cải thiện đời sống. Ông Tơ Ngôl Kía, Chủ tịch UBND xã Tà Pơơ cho biết thêm: “Đánh giá chung về tình hình phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong thời gian qua thì Đảng bộ cũng đã ban hành Nghị quyết dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ huyện ba khâu đột phá, ba cây ba con. Đối với mô hình nuôi cá lồng bè đây là mô hình mới đối với xã, còn đối với huyện thì một số xã cũng đã đầu tư nuôi rồi. Trong tương lai nuôi cá lồng là một định hướng phát triển kinh tế-xã hội rất tốt. Cũng như việc trồng keo, nuôi bò, heo, cá khu vực lồng hồ để làm sao phát triển kinh tế ổn định đời sống cho bà con xoá đói giảm nghèo. Thứ hai, đầu tư vào lồng hồ phục vụ cho việc huyện lên thăm dò xem hướng phát triển cũng như trong tương lai phát triển thêm về du lịch. Xã cũng vừa đầu tư trồng cây đinh lăng, từ năm 2017 diện tích trồng cây đinh lăng trên dứơi 10 hécta”.

Tại huyện miền núi Nam Giang, ngày càng có nhiều mô hình chăn nuôi, trồng trọt đã và đang hình thành, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với anh Coor Chế, bằng nghị lực tự vươn lên thoát nghèo, anh xứng đáng là niềm tự hào, là tấm gương để lớp thanh niên Cơ Tu huyện Nam Giang nói riêng và tỉnh Quảng Nam nói chung học tập, noi theo./.