Ch’na đh’nắh âng đhanuôr acoon cóh zr’lụ miền Trung cắh mưy nắc ch’na đh’nắh, râu pr’ộôm, nắc dzợ vêy râu chr’nắp văn hoá âng zâp đhanuôr, acoon cóh, bhrợ p’cắh loom luônh chắp nhêr ta mooi, râu đoàn kết lâng ắt pazưm lâng crâng da ding cruung đác. Nắc vel đông vêy bấc râu ch’na đh’nắh a’yêm, pazưm văn hoá ty chr’nắp âng zâp acoon cóh đhi noo Cơ Tu, Ve, Tà Riềng... c’bhúh Quảng Nam nắc ơy xay moon p’cắh tước ta mooi bấc râu đha’hưm yêm cóh vel đông, ta mooi pấh lêy bơơn ôộm cha đợ pr’ôộm ch’na lalay vêy váih cóh đâu.

Xang bêl lêy ôộm cha nắc lêy ch’na cha âng acoon cóh Cơ Tu đha hưm yêm âng crâng da ding, bhrợ ha ta mooi chắp hơnh lấh mơ. Amoó Phan Quế Hà cóh thành phố Tam Kỳ đoọng năl.

Amoó Zơ Râm Thị Ngân, p’cắh mặt đoọng ha tỉnh Quảng Nam đoọng năl, lâng bh’rợ nắc đơn vị c’la đông, tu cơnh đêếc, ơy lêy ra’văng đợc bấc râu ch’na đh’nắh a’yêm âng manứih Cơ Tu đoọng đh’rứah xay moon p’cắh lâng zâp acoon cóh đhi noo, chrooi đoọng zr’nưm đh’rứah đha hưm yêm cắh dzợ cơnh. Vêy bấc pr’hoọm âng t’ngay bhiệc bhan văn hoá zâp acoon cóh miền Trung.

Đhị zâp râu pr’dzăm ch’na âng cu kiêng xay moon p’cắh đoọng zâp ngai năl nắc manứih Tà Riềng, manứih Cơ Tu cắh cậ zâp acoon cóh n’đoo đhị vel đông zêng vêy đợ văn hoá liêm chr’nắp lalay âng đay. Lâng đợ râu văn hoá nâu nắc bhrợ p’cắh ooy pr’ắt tr’mung cung cơnh ooy ch’na đh’nắh lâng zâp râu bh’rợ sinh hoạt zâp t’ngay, văn hoá cơnh Chiing cha gâr cắh cậ zâp bhiệc bhan hơnh déh cha ha roo t’mêê đhị zâp râu ch’na đh’nắh cơnh a’đhôr ta hor cóh n’coo, zâp râu láp hất âng manứih Tà Riềng, cắh cậ bấc râu ch’na đh’nắh âng manứih Cơ Tu, cơnh a’đhôr ta bóh âng manứih Cơ Tu. Amoó Zơ Râm Thị Ngân moon.

Tước lâng t’ngay bhiệc bhan, zâp đơn vị pấh bhrợ âng đơơng bấc râu ch’na đh’nắh ty chr’nắp âng acoon cóh đay cơnh ha’roo cóh ha’rêê, a’xiu hr’liêng, lêệ ta hor, lêệ ta bóh lâng zâp râu bhơi r’véh cóh crâng cóh k’coong ch’ngai. Đợ râu ch’na đh’nắh a’yêm nâu nắc k’đươi moon manứih zêệ bhrợ lêy bhrợ bấc cơnh, bhrợ têng liêm choom lâng nắc apêê zêệ bhrợ đhị không gian ch’na đh’nắh nâu. Lêy doọ vêy chấc bhrợ têng bấc cơnh, nắc cung đha’hưm yêm, têêm ngăn pr’loọng đông.

Pr’dzăm ch’na cóh pr’loọng đông nắc đoo pr’đợc âng zi, tu cóh xã hội xoọc đâu pr’ắt tr’mung dưr váih zâp cơnh nắc pr’ắt tr’mung cóh pr’loọng đông nắc đoo chr’nắp. Azi âng đơơng tước bhiệc bhan cung nặc râu moon p’too, ahêê hân đhơ trơ vâng ha mơ, xang bêl pa bhrợ nắc lêy chô cha cha pa zưm cóh pr’loọng đông. Pr’dăm ch’na âng zi âng đơơng nắc zêng đợ ch’na đh’nắh a’yêm chr’nắp âng manứih Pa Cô. Anoo Pe Nghệ Thuật, chr’hoong A Lưới, tỉnh Thừa Thiên-Huế moon.

Bhiệc bhan ch’na đh’nắh nắc ơy lalua dưr váih bhrợ đhị chr’nắp liêm ooy đợ t’ngay bhiệc bhan văn hoá zâp acoon cóh miền Trung. Cắh nặc đhị đợc p’cắh zâp râu ch’na đh’nắh, nắc dzợ g’lúh đoọng zâp c’bhúh, zâp acoon cóh đhi noo cóh miền Trung giao lưu, prá xay lâng ắt nhâm mâng lấh mơ. Cơnh lơơng cậ, ooy bhiệc bhan ch’na đh’nắh, đhanuôr lâng ta’mooi nắc vêy năl lấh mơ ooy pr’ắt tr’mung, j’niêng cr’bưn âng zâp acoon cóh.

Bhiệc bhan ch’na đh’nắh g’lúh nâu bơơn zâp tỉnh cóh zr’lụ miền Trung bhrợ têng liêm chr’nắp. Bhiệc bhan ch’na đh’nắh zâp tỉnh nắc ơy ra’văng liêm gít zâp ch’na đh’nắh đoọng ha Hội đồng lêy cha’mêết xay moon, cơnh Thanh Hoá vêy bấc ch’na đh’nắh a’yêm âng đhanuôr Thái, Mường cơnh a’tứch ta bóh, a’xiu ta bóh yêm bhlâng. Moon zr’nưm nâu đoo lalua nặc t’ngay bhiệc bhan ch’na đh’nắh pr’hay chr’nắp acoon cóh miền Trung. T’coóh Trần Văn Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đoọng năl.

Đhị không gian văn hoá ch’na đh’nắh ty chr’nắp nâu, ta mooi cơnh bơơn ắt pazưm a đay ooy pr’ắt tr’mung âng đhanuôr acoon cóh zâp tỉnh miền Trung, đh’rứah lâng ôộm cha đợ pr’ôộm đha’hưm yêm âng búah n’dza đhị râu xa’nưl cha gâr, chiing r’rộ r’răm. Nâu đoo nắc râu đha’hưm yêm ha dợ cắh vêy zâp đhị cung váih bơơn lêy. Ooy bh’rợ nâu nắc chrooi pa’xoọng zư lêy, p’cắh đợ chr’nắp văn hoá ty âng acoon cóh đhi noo cóh truíh k’tiếc miền Trung./.

Hương vị ẩm thực vùng cao

CTV Duy Bình

Nằm trong chuỗi các hoạt động của “Ngày hội Văn hóa các dân tộc miền Trung lần thứ III- 2018” diễn ra tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam từ ngày 24 đến 26/8 vừa qua, “Lễ hội Ẩm thực” là 1 điểm nhấn thu hút sự quan tâm của du khách. Những món ăn đặc trưng của núi rừng được đồng bào các dân tộc thiểu số trên dãy Trường Sơn giới thiệu trong một không gian văn hóa ẩm thực truyền thống tạo nên ngày hội đa sắc màu, đa hương vị.

Ẩm thực của đồng bào dân tộc ở khu vực miền Trung không chỉ đơn thuần là “đồ ăn, thức uống”, mà còn mang cả giá trị văn hóa của từng dân tộc, thể hiện tấm lòng hiếu khách, sự đoàn kết và hòa quyện cùng thiên nhiên, vạn vật của núi rừng. Là địa phương có nhiều món ẩm thực độc đáo, mang đậm tinh hoa văn hóa truyền thống của các dân tộc anh em Cơ Tu, Ve, Tà Ôi, Tà Riềng,...đoàn Quảng Nam đã giới thiệu đến du khách những món ngon riêng có của đại ngàn.

Sau khi thưởng thức thì thấy món ăn của dân tộc Cơ Tu mình mang đậm bản sắc của núi rừng, hương vị đậm đà, rất hấp dẫn với du khách. Chị Phan Quế Hà ở thành phố Tam Kỳ cho hay.

Chị Zơ Râm Thị Ngân, đại diện cho tỉnh Quảng Nam, cho biết, với vai trò là đơn vị chủ nhà, vì vậy đã chuẩn bị rất nhiều món ăn truyền thống của người Cờ Tu để cùng giới thiệu với các dân tộc anh em, đóng góp chung vào bữa tiệc đa sắc màu của Ngày hội Văn hóa các dân tộc miền Trung.

Qua các món ăn mình muốn giới thiệu cho mọi người biết là người Tà Riềng, người Cơ Tu hay bất kỳ dân tộc nào tại địa bàn cũng sẽ có những nét văn hóa đặc trưng riêng. Và những nét văn hóa đó sẽ thể hiện qua phong cách sống cũng như qua ẩm thực và các nét sinh hoạt hàng ngày, sinh hoạt văn hóa như Cồng chiêng hay các lễ hội ăn mừng lúa mới qua các món ăn như dơi nướng ống lồ ô, các món lát cổ truyền của người Tà Riềng, hay qua món  Z’ắ của người Cờ Tu, món dơi nướng của người Cơ Tu chẳng hạn. Chị Zơ Râm Thị Ngân chia sẻ.

Đến với Ngày hội, các đơn vị tham gia đã giới thiệu nhiều món ăn truyền thống đặc trưng của dân tộc mình như: cơm gạo rẫy, cá niên, thịt nướng ống tre, thịt xiên nướng, cùng các món rau rừng của vùng cao. Những món ăn độc đáo này đòi hỏi người nấu phải rất kỳ công, có tay nghề cao trong cộng đồng và được chính tay họ làm “đầu bếp” chế biến ngay trong không gian ẩm thực. Đơn sơ, mộc mạc thôi nhưng đậm hương vị gia đình.

  Bữa cơm gia đình là chủ đề của chúng tôi vì trong xã hội hiện đại cuộc sống xô bồ thì cuộc sống gia đình là quan trọng nhất. Chúng tôi mang đến lễ hội cũng là lời nhắn nhủ, chúng ta dù bận đến mấy, sau công việc cũng nên trở về ăn bữa cơm xum vầy gia đình. Bữa cơm chúng tôi mang đến gồm những món ăn rất mộc mạc, chân chất của người Pa Cô. Anh Pe Nghệ Thuật, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế nói.

Lễ hội ẩm thực đã thực sự tạo nên điểm nhấn trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa các dân tộc miền Trung. Không chỉ là nơi trưng bày các món ăn mà còn là cơ hội để các đoàn, các dân tộc anh em ở miền Trung giao lưu, trao đổi và thêm gắn tình đoàn kết. Mặt khác, thông qua Lễ hội Ẩm thực, người dân và du khách thêm hiểu hơn về đời sống, tập tục sinh hoạt của các dân tộc.

Lễ hội Ẩm thực lần này được các tỉnh trong khu vực miền Trung tổ chức rất chu đáo. Lễ hội Ẩm thực các tỉnh đã chuẩn bị rất chu đáo các món ăn để cho Hội đồng thẩm định đánh giá, như Thanh Hóa có nhiều món ăn đặc trưng của đồng báo Thái, Mường như gà nướng, cá nướng rất ngon. Nói chung đây thực sự là ngày hội ẩm thực độc đáo mang đậm bản sắc dân tộc ở miền Trung Ông Trần Văn Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết.

Tại không gian văn hóa ẩm thực truyền thống này, du khách như được hòa mình vào cuộc sống của đồng bào dân tộc các tỉnh miền Trung, cùng nhau thưởng thức ẩm thực men nồng nàn của rượu cần bên nhịp trống, tiếng chiêng rộn rã. Đó là hương vị đặc trưng mà không phải ở đâu cũng tìm thấy được. Qua hoạt động này góp phần bảo tồn, quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc anh em nơi dải đất miền Trung./.