Đhr’năng  bơơn pay  a ngoọn chè Ra Zéh đhị chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam bhrợ ha za nươu nâu ting t’ngay ting bil pất. Nâu kêi, dự án “ zư lêy lâng pa dưr t’nơơm a ngoọn chè Ra Zéh” bơơn vel đong nâu nâu bhrợ têng bhiệc zư lêy râu za nươu chr’nắp âng đhanuôr Cơ Tu lâng t’hước tước bhiệc bhrợ pa dưr zr’lụ chóh bhrợ chuyên canh, t’váih prđươi hàng hoá, zooi đhanuôr pa dưr kinh tế, ta bil ha ul pa xiêr đha rựt.

            Tợơ đấh ra diu, 2 coon căn pr’căn Đinh Thị Thước ắt đhị vel Điềm, chr’val Tư, chr’hoong da ding k’coong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ơy moót ooy crâng bơơn a ngoọn chè Ra Zéh. Nâu đoo nắc chè crâng, a ngoọn, hi la k’tứi đui cơnh t’nơơm chè a hêê chóh, chắt váih bấc bhlầng nắc đhị zr’lụ da ding k’coong. Ting cơnh y học cổ truyền, a ngoon chè ộm xợơng nga ngam, choom bhrợ mát cóh a chắc, pa dứah cr’ay, ta bil độc. A ngắh Thước đoọng năl: bấc c’moo a hay a ngoọn chè nâu chắt váih zập đhị, đhanuôr bơơn pay zệê đác ộm lâng pa dứah cr’ay luônh. Lấh 1 c’moo chô ooy đâu, xa nay “ a ngoọn chè” choom pa dứah bấc râu cr’ay bhrợ ha đhanuôr zập đhị cung pa zay tước chr’hoong Đông Giang đoọng chấc bơơn pay bhrợ ha t’nơơm nâu dưr váih đhr’năng pr’hắt pr’hiêl. Nâu kêi kiêng pay bơơn chè nắc đhanuôr moót tước da ding k’coong ch’ngai nắc vêy dzợ tr’bứi. n’đoo t’ngay bơơn bấc nắc cung 2-3kg, âng chô bhăm, ar pa goóh, pa câl đoọng ha pêê đắh xuôi. Pa căn Đinh Thị Thước pa prá, a ngoọn chè Ra Zéh buôn pa câl lâng âng chô bh’nơơn dal lấh t’nơơm chr’nóh râu lơơng:

            Bơr pêê c’moo đâu nắc a cu lướt bơơn pa câl, vêy bêl pa câl 20kg, 30kg. Chè cu apêê đơơng tước ooy Mỹ,Sài Gòn 10, 15kg zập chu. XoỌc bơơn keo, moót ooy crâng âng chô chóh đoọng zệê ộm. Lêy nắc bh’nơơn chè âng chô bấc lấh keo.

            XoỌc đâu, đhanuôr đhị bơr pêê vel âng chr’val Tư ơy âng chô chóh a ngoọn chè đoọng đươi dua cóh đong lâng pa câl đoọng ha pân lơơng. T’coóh Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch UBND chr’val Tư, chr’hoong Đông Giang đoọng năl, a ngoọn chè crâng nắc chắt váih đhơ đhị ooy crâng lâng liêm đhị k’tiếc cóh đâu, lấh 7-8 c’xêê nắc choom âng chô bh’nơơn dal mơ 1,5 tấn tước 2 tấn chè goóh/c’moo. ĐoỌng zư lêy lâng pa dưr râu t’nơơm za nươu nâu, t’mêê đâu ahay UBND chr’val Tư, chr’hoong Đông Giang ơy bhrợ têng bhiệc lêy ch’mếêt, bhrợ têng Dự án “ Zư lêy lâng pa dưr a ngoọn chè crâng Ra Zéh”. Dự án vêy zên k’rong bhrợ nắc lấh 4,7tỷ đồng bơơn bhrợ têng tợơ đâu tước c’moo 2020 cóh đhăm bhứah 140ha. T’coóh Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch UBND chr’val Tư, chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, xoọc đâu chr’val ơy xay bhrợ bhiệc k’rong chóh 40ha lâng bhrợ t’váih tổ hợp tác chóh bhrợ, k’rong câl, bhrợ têng a ngoọn chè nâu:

            Bhiệc nâu nắc k’đươi moon đhanuôr k’rong chóh chè nâu đhị bhươn đong đay. Vel đong cung ơy bhrợ pa dưr chr’nắp chè Ra Zéh chr’val Tư, đh’rứah nắc bhrợ t’nil t’bọ, bao bì, bh’rợ t’váih k’bhúh ta luôn bhrợ têng. Đắh pa câl nắc tệêm ngăn, vêy âng chô bh’nơơn nắc choom pa xiêr đha rựt đanh mâng.

            T’coóh Nguyễn Tấn Tuân, Trưởng phòng Kinh tế-hạ tầng chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam đoọng năl: thị trường nắc kiêng a ngoọn chè crâng. Chr’hoong cung ơy vêy c’lâng bhrợ pa dưr, bhrợ t’bhứah thị trường pa câl cắh muy đhị k’tiếc k’ruung hêê nắc dzợ đăh k’tiếc k’ruung lơơng:

            XoỌc đâu, Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng pa zưm lâng bơr pêê doanh nghiệp za nươu đhị Hàn Quốc lâng đhị Anh xoọc k’rong câl chè âng hêê. Apêê zooi ahêê đắh chóh bhrợ. Vel đong nắc tệêm ngăn c’nắt bhrợ têng, chóh bhrợ, tệêm ngăn zư lêy bh’nơơn, đắh pa câl nắc Công ty Dược Hàn Quốc nắc k’rong câl lâng bhrợ têng váih nắc râu za nươu pr’hay.

            Ting cơnh t’coóh Lê Muộn, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Nam, pazêng rây t’nơơm za nươu cóh vel đong tỉnh Quảng Nam zăng bấc. XoỌc đâu, ngành Nông nghiệp xoọc lêy pa chắp, chớih pay bơr pêê t’nơơm bha lầng choom pa câl cóh thị trường đoọng k’rong zúp zooi pa dưr:

            T’nơơm za nươu n’đoo cóh dứp crâng nắc choom chóh lâng zao đoọng chr’hoong chấc lêy cơnh chóh bhrợ, pa trơơi m’ma đoọng pa dzoóc bh’nơơn đoọng ha đhanuôr. Râu bơr nắc t’hước tước apêê zr’lụ vêy nắc k’rong zư, đhị n’đoo zr’lụ m’bứi nắc pay zên đoọng k’rong zư, ha dợ oó đoọng bil pất.

            Lâng Dự án “ zư lêy lâng pa dưr t’nơơm a ngoọn chè crâng” đh’rứah lâng râu zúp zooi âng chính quyền lâng ngành chức năng cóh bhiệc chấc lêy, bhrợ ta bhứah thị trường; rơơm tin nắc a ngoọn chè râng nâu nắc váih t’nơơm bha lầng, zooi đhanuôr chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam ta bil ha ul pa xiêr đha rựt đanh mâng./.