C’moo 2013, ơy lêy rau chr’năp liêm tợơ  bh’nơơn trà pay tơợ tơơm chè đhị vel đong, a noo Nguyễn Cảnh Duy, chr’val Canh Vinh, chr’hoong Vân Canh, tỉnh Bình Định ơy bhrợ t’vaih xưởng bhrợ têng trà dung đơơng chr’năp lalay âng đay. A noo Duy bơơn UBND chr’hoong Vân Canh zooi 30% zên k’rong câl máy bhrợ têng. Tước c’moo 2019, bh’nơơn trà dung âng zr’lụ a noo Dung bhrợ bơơn ta moon nắc bh’nơơn pr’đươi âng cr’nọo bh’rợ “zập chr’val muy bh’nơơn bh’rợ (OCOP) rau 3 sao lâng nắc cr’nọo bh’rợ tiêu biểu âng vel đong coh bhrợ têng vel bhươl t’mêê pa tệêt lâng pa dưr pr’ặt tr’mông âng đhanuôr. Xọoc đâu trà dung ta bhrợ 4 rau chr’năp pr’đươi, ơy pa câl tợơ 300-500 kg/t’ngay. Zr’lụ bhrợ têng âng a noo Duy ơy t’pâh  k’nặ 10 cha nắc bhrợ têng lâng đợ đhanuôr pếêh pay trà. A noo Duy đọong năl, đọong vêy pr’đươi  bhrợ têng, cơ sở âng a noo ơy hợp đồng lâng apêê pr’lọong đong đhanuôr acoon coh đoọng pêêh pay chè tợơ crâng. Mọot hân noo pêêh pay bấc bhlầng, zập t’ngay pêêh k’nặ 1 tấn chè dung. Tu cơnh đếêc cơ sở âng a noo zập pr’đươi bhrợ têng, đhanuôr cung vêy đơơng chô thu nhập.

Anoo Đinh Văn Nghiên, chr’val Canh Liên, chr’hoong Vân Canh đọong năl, pr’loọng đong ting pâh chè dung đọong ha noo Nguyễn Cảnh Duy ơy k’nặ 2 c’moo. Cr’chăl mơ 6 c’xêê hân noo p’răng, zập t’ngay vêy pêêh pay mơ 1-2 tạ chè. Lâng chr’năp 5.000 đồng/kg chè t’mêê, pr’loọng đong a noo vêy đơơng chô thu nhập tệêm ngăn.

Đh’rưah cha choh b’bêệt, chr’hoong Vân Canh bhrợ pa dưr apêê cr’nọo bh’rợ băn bh’năn zooi đhanuôr pa dưr pr’ặt tr’mông ha dưr da lâh mơ. Đươi dua k’tiếc bhươn pậ bhưah, chr’hoong t’pâh đhanuôr pa dưr băn a’ọc tăm, m’ma a’ọc âng vel đong. A’ọc bơơn ta băn p’loh coh bhươn tu cơnh đếêc vêy lệê đha hum yêm, chr’năp pa câl dal lâh a’ọc băn công nghiệp. Cr’nọo bh’rợ nâu căh muy đơơng chô bh’nơơn kinh tế dal nắc dzợ chroi k’rong tệêm ngăn pa liêm pa sạch zr’lụ ặt ma mông. A noo Đoàn Ngọc Châu, thị trấn Vân Canh đọong năl, pr’loọng đong xay bhrợ cr’nọo bh’rợ băn a’ọc tăm ơy lâh 10 c’moo. Zập c’moo pa câl lâh 10 p’nong, zên âng chô cung lâh 100 ức đồng. Ting cơnh anoo Châu, băn a’ọc tăm nắc muy đọong cha rơ veh choh coh bhươn đong tu cơnh đếêc zên băn doó bấc. Lệê a’ọc yêm bấc ngai câl đhơ chr’năp pa câl zăng dal.

Prang chr’hoong Vân Canh, tỉnh Bình Định vêy k’nặ 600 pr’lọong băn a’ọc tăm pa dưr pr’ặt tr’mông. Zập pr’loọng băn tợơ 10-15 p’nong/ruh ha dợ đơơng chô bh’nơơn dal bhlầng, doó lâh vaih pr’luh, zooi đhanuôr acoon coh đhị da ding ca coong nâu vêy đơơng chô bh’nơơn bh’rợ tệêm ngăn.

T’cooh Phan Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Vân Canh, tỉnh Bình Định đọong năl, coh cr’chăl ha y, vel đong nắc k’rong zooi cớ đhanuôr pa dưr cr’nọo bh’rợ bhrợ têng bhươn, tông, b’băn r’rơơi, t’vaih bh’nơơn đhị đéêc. Đh’rưah, âng đơơng khoa học kỹ thuật đoọng pa dưr dal bh’nơơn âng zập cr’nọo bh’rợ./.

Nông dân miền núi Vân Canh

phát triển kinh tế từ sản phẩm đặc trưng địa phương

                                                                   (Báo ảnh Dân tộc và miền núi)    

Triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, huyện miền núi Vân Canh, tỉnh Bình Định tập trung phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Từ việc hỗ trợ phát triển các mô hình trồng trọt, chăn nuôi đến xây dựng sản phẩm đặc trưng của địa phương, đời sống người dân nơi đây ngày càng đi lên, bộ mặt nông thôn thêm khởi sắc.

Năm 2013, nhận thấy tiềm năng về sản phẩm trà làm từ cây chè dung tại địa phương, anh Nguyễn Cảnh Duy, xã Canh Vinh, huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định đã thành lập nhà xưởng chế biến trà dung mang thương hiệu riêng của mình. Anh Duy được UBND huyện Vân Canh hỗ trợ 30% vốn đầu tư máy móc sản xuất. Đến năm 2019, sản phẩm trà dung của cơ sở anh Duy được chứng nhận sản phẩm thuộc Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) hạng 3 sao và là mô hình tiêu biểu của địa phương trong xây dựng nông thôn mới gắn với phát triển kinh tế. Hiện trà dung với 4 dòng sản phẩm, đã được xuất bán từ 300-500 kg/ngày. Cơ sở sản xuất của anh Duy đã thu hút gần 10 lao động thực hiện khâu chế biến và một số người dân thu hái nguyên liệu. Anh Duy cho biết, để có nguồn nguyên liệu ban đầu, cơ sở của anh hợp đồng với các hộ dân tộc thiểu số để hái nguyên liệu chè dung trên rừng. Vào mùa cao điểm, mỗi ngày các hộ thu hái gần 1 tấn chè dung. Vì thế, cơ sở của anh được đảm bảo về nguồn nguyên liệu, người dân cũng có thêm thu nhập.

         Anh Đinh Văn Nghiên, xã Canh Liên, huyện Vân Canh cho biết, gia đình anh tham gia hái chè dung cho cơ sở anh Nguyễn Cảnh Duy được gần 2 năm nay. Thời gian hái trong khoảng 6 tháng mùa nắng và mỗi ngày trung bình hái được từ 1-2 tạ chè. Với giá 5.000 đồng/kg chè tươi, gia đình anh có thêm nguồn thu nhập ổn định.

Cùng với trồng trọt, huyện Vân Canh xây dựng các mô hình chăn nuôi giúp người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Tận dụng quỹ đất vườn đồi khá lớn, huyện khuyến khích người dân phát triển mô hình nuôi lợn đen, một giống lợn đặc trưng của vùng cao tại địa phương. Lợn được nuôi theo quy trình sạch, thả trên vườn đồi nên được đánh giá là thịt thơm ngon nhưng giá thành cao hơn hẳn so với lợn nuôi công nghiệp. Mô hình không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao mà còn góp phần đảm bảo vệ sinh môi trường nông thôn. Anh Đoàn Ngọc Châu, thị trấn Vân Canh cho biết, gia đình anh triển khai mô hình nuôi lợn đen được hơn 10 năm. Mỗi năm xuất bán trên 10 con, thu nhập bình quân gần 100 triệu đồng. Theo anh Châu, nuôi lợn đen chỉ cho ăn rau có sẵn trong vườn nên chi phí nuôi thấp. Thịt lợn cũng được ưa chuộng trên thị trường nên luôn có giá cao.

Toàn huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định có gần 600 hộ dân phát triển mô hình kinh tế nuôi lợn đen. Mỗi hộ nuôi từ 10-15 con/lứa nhưng đem lại hiệu quả kinh tế lớn, lợn ít dịch bệnh, giúp đồng bào vùng cao có thu nhập ổn định.

Ông Phan Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Canh, tỉnh Bình Định cho biết, trong thời gian tới, địa phương tiếp tục đầu tư, hỗ trợ người dân phát triển các mô hình kinh tế vườn, chăn nuôi, phát triển sản phẩm có nguồn nguyên liệu tại chỗ. Đồng thời, chuyển giao khoa học kỹ thuật để các mô hình phát triển hiệu quả./.