N’niên lâng dưr pậ cóh zr’lụ ch’ngai bha dăh, la ngúa la bam, đong nắc đha rựt bhlầng, t’ngay bơơn k’điêl nắc cung t’ngay t’coóh Vấn tợơp bhrợ têng cha lâng bơr tr’pang têy ga goóh. Cóh pazêng k’đháp k’ra, mị díc điêl dzợ p’niên căh lấh choom prá p’rá a đhuốc nắc ting pa zay lấh mơ. A nhi tợơp prướh crâng đoọng bhrợ têng ruộng, pa zay chóh pa xoọng a bhoo, a rong đoọng băn bh’năn. Đươi vêy pa zay pa bhrợ ta têng, pr’ặt tr’mông nắc r’dợ vêy zập cha, zập xập.

      C’moo 1990, cr’nọo pr’chắp đăh bh’rợ bhrợ têng bhươn-a bóc-c’rọol bơơn t’coóh Vấn pa chắp xợơng lâng bhrợ têng. Bh’rợ tr’nợơp nắc t’coóh bhrợ ta bhứah đhăm ruộng tợơ ha rêê chóh a rong bh’nơơn ếp. Pa tệêt đếêc nắc t’coóh k’rong câl máy xay xát đoọng ha đhanuôr cóh zr’lụ tước bhrợ lâng t’coóh bơơn tr’bứi zên, n’jứah nắc pa xoọng chr’na ha bh’năn.

       Cóh đhr’năng pa dưr kinh tế, vêy bêl bh’nơơn căh  vêy cơnh rơơm đương, ha dợ t’coóh Vấn cung doó dzơơng. T’coóh xợơng đài, lêy tivi đoọng ting pa choom bhrợ tợơ apêê lơơng, xang nắc ting pấh apêê lớp tập huấn pa choom cơnh bhrợ têng âng chr’hoong pa choom, tợơ đếêc nắc đươi dua cơnh băn rơơm, chóh bệêt khoa học lâng liêm choom lấh… Tợơ c’moo 200, pr’loọng đong t’coóh Vấn nắc tợơp vêy rau cha, rau đớc, vêy zên pa gơi k’bớch ngân hàng k’ha riêng ức đồng. T’coóh Hoàng Văn Vấn prá xay:“Tợơ bêl xăl cr’nọo bh’rợ nắc bh’nơơn đơơng chô dal lấh. Zập t’ngay nắc a cu cung pa choom tr’bứi đoọng bhrợ têng liêm choom lấh, bh’nơơn dal lấh. Dzợ c’rơ dzợ bhrợ. A cu xợơng bhui har cóh loom bêl bhrợ têng liêm choom rau âng đay rơơm đương z’lấh đha rựt”.

       Lấh mơ bh’rợ chóh bhrợ 1 hecta ha roo, chóh k’nặ 1 hecta a bhoo cóh bôl, pr’loọng đong t’coóh Vấn dzợ băn k’ha riêng bh’năn, zập c’moo bơơn pay pa chô lấh 100 ức đồng. Đươi vêy năl k’bớch đhị đươi dua zên bạc, pr’loọng đong t’coóh ơy chóh bhrợ đhr’nong đong đh’rơơng 9 gian, câl săm cóh đong zập rau zêng lâng máy móc pa bhrợ ta têng đhị cha chóh ba bệêt, b’băn r’rơơi.

       Xọoc đâu, n’đhơ ta coóh đhưr ha dợ t’coóh Vấn dzợ pa zay chếêc lêy năl, pa choom bhrợ têng đoọng bhrợ kinh tế. T’coóh cung tợơp lướt bhrợ zập bh’rợ cơnh: Pazêng đhanuôr đoàn kết bhrợ pa dưr pr’ặt tr’mông văn hoá; đhanuôr tr’zúp tr’zooi ta bil ha ul pa xiêr đha rựt. Pa căn Lò Thị Pình, đhanuôr vel Lừu 2, chr’val Hát Lừu đoọng năl:“T’coóh Vấn nắc muy cha nắc pa zay pa bhrợ ta têng; t’coóh cung nắc ta luôn zúp zooi đhanuôr cóh vel, pa choom cơnh bhrợ têng cha đoọng ha lang p’niên. Cr’nọo bh’rợ bhrợ têng cha âng t’coóh Vấn xoọc bơơn bấc đhanuôr ting pa choom bhrợ têng..”

       Ting bhrợ têng bh’rợ  bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pa dưr tinh thần tu rau liêm choom âng đhanuôr, tợơ c’moo 2011 tước nâu kêi, t’coóh Vấn ơy cher đoọng lấh 1.000m2 k’tiếc đọong bhrợ têng c’lâng p’rang vel bhươl. Đươi tợơ đếêc, pazêng c’lâng k’tứi căh liêm tíh nâu cơy nắc váih c’lâng pậ bhứah, liêm sạch, zúp đoọng ha đhanuôr cóh vel lướt ra véch, cher đoọng hàng hoá liêm buôn, apêê p’niên học sinh tước trường liêm buôn lấh mơ. T’coóh Lò Văn Chiến, Chủ tịch UBND chr’val Hát Lừu, chr’hoong Trạm Tấu đoọng năl:“Lấh mơ bhrợ têng kinh tế nắc pr’loọng đong t’coóh Vấn dzợ nắc muy pr’loọng đong tr’haanh bhlầng. Chr’val Hát Lừu bơơn chr’hoong chớih pay đoọng tợơp bhrợ têng vel bhươl t’mêê, pr’loọng đong t’coóh Vấn nắc ơy chroi k’rong bấc pa bhlầng..”

      Lâng pazêng rau pa zay lâng chroi k’rong âng đay, t’coóh Hoàng Văn Vấn ơy bơơn zập cấp, hội tợơ tỉnh tước chr’hoong đươi xợơng, lêy ghít, déh hơnh. T’coóh cung nắc muy cha nắc bơơn đhanuôr cóh vel lâng vel lơơng xr’mil lêy lâng ting bhrợ têng. Tợơ đâu, bấc pr’loọng đong đhanuôr z’lấh đha rựt, ha dưr ca van, vel bhươl ting đếêc nắc ha dưr ca van, liêm choom  lấh mơ./.

Nông dân vùng cao Yên Bái làm theo lời Bác

                                                                              Đình Tuấn

60 năm trước (ngày 25/9/1958), về thăm Yên Bái, Bác Hồ dặn đồng bào vùng cao muốn ăn no mặc ấm thì phải định canh, tăng gia sản xuất. Thực hiện lời Bác dạy, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã tích cực trồng lúa nước thay lúa nương, chăm sóc bảo vệ rừng, áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất...

Mời bà con và các bạn cùng làm quen với ông là Hoàng Văn Vấn, 64 tuổi, dân tộc Thái ở  thôn Lừu 2, xã Hát Lừu, huyện Trạm Tấu, người nông dân vùng cao làm theo lời Bác, qua bài viết của phóng viên Đinh Tuấn, Đài TNVN thường trú khu vực Tây Bắc.

  Sinh ra và lớn lên trên vùng cao hẻo lánh, nhà lại nghèo nhất bản, ngày lập gia đình cũng là ngày mà ông Vấn bắt đầu lập nghiệp với hai bàn tay trắng. Trong những khó khăn chất chồng, hai vợ chồng trẻ vốn chưa thông thạo tiếng phổ thông càng thêm nỗ lực, cố gắng. Họ bắt tay vào khai phá đất hoang để làm ruộng nước, tích cực trồng thêm ngô, sắn để chăn nuôi. Nhờ cần cù, chịu thương, chịu khó, cuộc sống dần dần cũng đủ cái ăn, cái mặc.

Năm 1990, ý tưởng về mô hình canh tác Vườn- Ao- Chuồng (gọi tắt là VAC) được ông Vấn nghiền ngẫm và thực hiện. Việc đầu tiên ông làm là mở rộng diện tích ruộng nước từ nương sắn kém hiệu quả. Tiếp đó, ông đầu tư mua máy say sát phục vụ nhu cầu người dân trong vùng, vừa có nguồn thu, vừa có thêm thức ăn cho gia súc.

Trong quá trình phát triển kinh tế, đôi lúc kết quả không như mong muốn, nhưng ông Vấn chưa bao giờ nản chí. Ông nghe đài, xem ti vi để học tập kinh nghiệm bà con trong cả nước, rồi tham dự các lớp tập huấn kỹ thuật do huyện tổ chức, từ đó áp dụng các phương thức chăn nuôi, cấy trồng khoa học và phù hợp hơn...Từ năm 2000, gia đình ông Vấn bắt đầu có của ăn, của để, có tiền gửi tiết kiệm ngân hàng cả trăm triệu đồng. Ông Hoàng Văn Vấn tâm sự: “Từ khi mình chuyển đổi mô hình thì thu nhập cao hơn hẳn. Mỗi ngày thì mình cũng cần học thêm để làm tốt hơn, hiệu quả hơn. Còn sức khỏe thì mình còn lao động. Tôi thấy vui vì tôi thực hiện được ước mơ thoát nghèo”.

Ngoài việc canh tác 1 héc ta lúa nước, trồng gần 1 héc ta ngô đồi, gia đình ông Vấn còn chăn nuôi hàng trăm con gia súc gia cầm, mỗi năm thu lãi trên 100 triệu đồng. Nhờ biết tiết kiệm chi tiêu và tích lũy, gia đình ông đã làm được căn nhà sàn 9 gian, mua sắm đầy đủ các tiện nghi sinh hoạt và máy móc phục vụ cho sản xuất nông nghiệp.

Hiện nay, dù đã có tuổi nhưng ông Vấn vẫn hăng say tìm tòi, học hỏi để làm kinh tế. Ông cũng đi đầu trong việc tham gia thực hiện các phong trào như: Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa; Nông dân giúp nhau xoá đói, giảm nghèo. Bà Lò Thị Pình, người dân thôn Lừu 2, xã Hát Lừu cho biết: “Ông Vấn là một người rất chịu khó; ông cũng thường xuyên giúp đỡ bà con trong bản, truyền kinh nghiệm làm ăn cho lớp trẻ.  Mô hình làm ăn của ông Vấn bây giờ đang được nhiều bà con học tập...”.

Hưởng ứng Chương trình xây dựng nông thôn mới, phát huy tinh thần vì lợi ích cộng đồng, từ năm 2011 đến nay, ông Vấn đã hiến trên 1.000m² đất để làm đường giao thông nông thôn. Nhờ đó, những lối nhỏ quanh co nay đã trở thành con đường rộng rãi, sạch đẹp, giúp cho bà con trong bản đi lại, trao đổi hàng hóa thuận tiện, các cháu học sinh đến trường thuận lợi hơn. Ông Lò Văn Chiến, Chủ tịch UBND xã Hát Lừu, huyện Trạm Tấu cho biết: “Ngoài làm kinh tế ra thì gia đình ông Vấn còn là một gia đình tiêu biểu. Xã Hát Lừu được huyện chọn làm điểm xây dựng nông thôn mới, gia đình ông Vấn đã đóng góp rất nhiều…”.

Với những nỗ lực và đóng góp của mình, ông Hoàng Văn Vấn đã được các cấp, hội từ tỉnh đến huyện ghi nhận, biểu dương. Ông cũng là tấm gương được bà con trong và ngoài bản noi theo. Từ đây, nhiều hộ gia đình thoát nghèo, vươn lên khá giả, bản làng vì thế ngày càng giàu đẹp hơn./.