Pr’loọng đông p’căn Trương Thị Mơ nắc mưy ooy đợ pr’loọng đhanuôr tr’nơợp cóh chr’val Dương Hoà, thị xã Hương Thuỷ chô ắt đhị chr’val Bình Thành, thị xã Hương Trà đoọng lêy k’tiếc ha dự án bha’nậ đác Tả Trạch moót c’moo 2004. Tước đâu pr’loọng đông t’coóh Mơ cung cắh ơy váih k’tiếc bhrợ cha: “Ooy đâu nắc lêy Nhà nước vêy đoọng 1 hécta k’tiếc xăl đoọng hân đhơ cơnh đêếc cung cắh zâp. Tu bêl bhrợ têng k’đươi đhanuôr lướt ooy đâu Nhà nước vêy gr’hoót moon nắc đoọng 3 hécta hân đhơ cơnh đêếc cắh bơơn lêy. Kiêng Nhà nước k’rang lêy pa’xoọng k’tiếc bhrợ têng cha.”

Zâp zr’lụ đhăm k’tiếc ắt t’mêê Hoà Thành, Bình Dương, Hoà Bình cóh chr’val Bình Thành âng dự án thuỷ lợi Tả Trạch cung cơnh đêếc. Xang k’noọ 12 c’moo ắt mamung đhị đhăm k’tiếc t’mêê, đhanuôr  nắc zêng cắh zâp k’tiếc bhrợ cha. T’coóh Nguyễn Văn Tý, cóh zr’lụ k’tiếc t’mêê Hoà Bình, chr’val Bình Thành, thị xã Hương Trà moon: “Bêl chô ooy đâu, c’lâng xa’nay âng tỉnh vêy gr’hoót moon 3 vel pa’tơơi chô ắt đhị Bình Thành, mưy pr’loọng m’bứi bhlâng nắc vêy 1 hécta crâng đoọng ha pr’ắt tr’mung têêm ngăn. Đhanuôr zi cung đươi cơnh gr’hoót moon, hân đhơ cơnh đêếc nắc lêy gr’hoót moon ha cơnh đoọng váih cơnh k’đươi moon tỉnh t’bhlâng bhrợ zâp pr’đơợ pachô zâp đhị k’tiếc bêl l’lăm đoọng ha trường mượn đoọng chroót ha chr’val, chr’val đoọng ha đhanuôr.”

T’coóh Trương Công Dũng, Chủ tịch UBND chr’val Bình Thành, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế đoọng năl, Bình Thành nắc chr’val zr’lụ dading bha đưn, đhanuôr lấh mơ nắc chóh crâng lâng b’băn. Bấc c’moo hanua, đhanuôr đhị đhăm k’tiếc t’mêê cắh zâp k’tiếc bhrợ cha, pr’ắt tr’mung lưm bấc zr’nắh k’đhạp: “UBND chr’val bấc chu lưm prá lâng đhanuôr âng Quốc hội lâng đhanuôr âng HĐND tỉnh nắc chính quyền cung vêy k’đươi moon, hân đhơ cơnh đêếc, tước đâu UBND chr’val Bình Thành cung cắh bơơn pazao đoọng k’tiếc đoọng đhanuôr bhrợ têng, têêm ngăn ắt tr’mung đenh đươnh. Đhanuôr đhị đhăm k’tiếc t’mêê nắc lấh mơ lêy bhrợ thuê, t’ngay p’răng nắc dzợ choom bhrợ, boo priu nắc ắt cóh đông, tu cơnh đâu pr’ắt tr’mung cắh têêm ngăn đenh đươnh.”

Đhr’năng cắh zâp k’tiếc bhrợ bấc zr’nắh k’đhạp đoọng ha đhanuôr cóh đâu. Bhiệc nâu nắc ơy bơơn đhanuôr chr’val Bình Thành bấc chu xay moon lâng c’bhúh Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên-Huế ooy zâp đắh g’lúh prá xay lâng đhanuôr. Đhanuôr k’đươi moon zâp cấp chính quyền vêy chính sách zooi zúp, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha zâp pr’loọng ắt đhị đhăm k’tiếc t’mêê. T’coóh Trần Duy Tuyến, Bí thư Thị uỷ, Chủ tịch HĐND thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên-Huế đoọng năl: “Thị xã nắc ơy k’đươi moon lâng tỉnh, xoọc đâu vêy 2, 3 đhị k’tiếc crâng âng 2, 3 tổ chức ha dợ tỉnh pazao đoọng apêê đươi dua cắh liêm crêê nắc lêy pachô cớ ha đhanuôr. Bhiệc nâu đhanuôr cung ơy xay moon bấc. Xoọc đâu tỉnh cung xoọc pay pachô bơr pêê đhị k’tiếc âng zâp doanh nghiệp pa’đhang moon cơnh Công ty m’ma chr’nóh bơơn pazao đoọng k’tiếc bhrợ c’roọl bh’năn, k’roóc hân đhơ cơnh đêếc apêê cắh bhrợ, apêê chóh crâng nắc pachô cớ đoọng ha đhanuôr.”

Xang mưy cr’chăl đenh chô ắt đhị k’tiếc t’mêê, tước đâu pr’ắt tr’mung âng đhanuôr đoọng k’tiếc ha dự án bha’nậ đác Tả Trả cung cắh têêm ngăn. Ha dợ ooy đâu, bấc lêy đhanuôr zâp đhị zr’lụ ắt t’mêê pa tơợ ahay tước đâu nắc mưy g’nưm bhrợ ha’rêê, ch’chóh đoọng t’mung, bhiệc cắh zâp k’tiếc bhrợ cha nắc ơy bhrợ cắh liêm crêê tước pr’ắt tr’mung đenh đươnh âng đhanuôr./.

Người dân tái định cư phục vụ dự án hồ Tả Trạch

thiếu đất sản xuất

                                                                   PV Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

       Năm 2006, gần 300 hộ dân thuộc xã Dương Hòa, thị xã Hương Thủy đồng ý di dời, nhường chỗ xây dựng hồ Tả Trạch ở thượng nguồn sông Hương. Bà con được UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế bố trí vào 3 khu tái định cư Hòa Thành, Bình Dương và Hòa Bình thuộc xã Bình Thành, thị xã Hương Trà. Gần 12 năm sống trong khu tái định cư, cuộc sống của người dân gặp nhiều khó khăn do thiếu đất sản xuất. Nhiều người phải đi làm thuê, làm mướn khắp nơi.

        Gia đình bà Trương Thị Mơ là một trong những hộ đầu tiên ở xã Dương Hòa, thị xã Hương Thủy dời đến xã Bình Thành, thị xã Hương Trà để nhường đất cho dự án thủy lợi hồ Tả Trạch vào năm 2004. Đến nay gia đình bà Mơ vẫn chưa có đất sản xuất: “Qua đây thì Nhà nước có cấp 1 héc ta đất đổi bên nhưng mà còn thiếu đất. Vi khi vận động dân qua đây Nhà nước có hứa cấp cho 3 héc ta nhưng không thấy. Mong muốn Nhà nước quan tâm thêm đất cho mà sản xuất.”

Các khu tái định cư Hòa Thành, Bình Dương, Hòa Bình ở xã Bình Thành thuộc dự án thủy lợi Tả Trạch cũng rơi vào cảnh tương tự. Sau gần 12 năm  sống ở nơi mới, người dân đều thiếu đất sản xuất. Ông Nguyễn Văn Tý, ở khu tái định cư Hòa Bình, xã Bình Thành, thị xã Hương Trà than thở: “Khi mà qua đây chủ trương của tỉnh có hứa 3 thôn tái định cư đưa qua Bình Thành ở, một hộ thấp nhất phải có 1 héc ta rừng để cho cuộc sống dân ổn định. Dân chúng tôi cũng chấp nhận lời hứa nhưng phải hứa như thế nào cho có. Thành ra yêu cầu tỉnh cố gắng tạo mọi điều kiện thu hồi tất cả số đất trước đây cho lâm trường mượn để trả cho xã, xã cung cấp cho dân.”

        Ông Trương Công Dũng, Chủ tịch UBND xã Bình Thành, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: Bình Thành là xã vùng gò đồi, người dân chủ yếu trồng rừng và chăn nuôi. Nhiều năm qua, người dân tái định cư thiếu đất canh tác, cộc sống gặp nhiều khó khăn: “UBND xã  nhiều lần tiếp xúc cử tri của Quốc hội và tiếp xúc cử tri của HĐND tỉnh thì chính quyền cũng có kiến nghị nhưng đến nay UBND xã Bình Thành cũng chưa được giao đất để giao cho dân sản xuất, ổn định cuộc sống lâu dài. Dân tái định cư cũng như dân sở tại. Dân tái định cư thì chủ yếu đi làm thuê, ngày nắng thì làm được còn mưa phải ở nhà nên khả  không được ổn định lâu dài.”

        Tình trạng thiếu đất sản xuất gây nhiều khó khăn cho bà con nơi đây. Vấn đề này đã được bà con xã Bình Thành nhiều lần phản ánh với Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thừa Thiên -Huế trong các buổi tiếp xúc cử tri. Bà con đề nghị các cấp chính quyền có chính sách hỗ trợ, tạo việc làm cho các hộ thuộc diện tái định cư. Ông Trần Duy Tuyến, Bí thư Thị ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế cho biết: “Thị xã đã đề xuất với tỉnh, hiện nay có một số diện tích rừng của một số tổ chức mà tỉnh giao mà họ sử dụng không đúng mục đích thì đề nghị thu hồi lại giao cho người dân. Cái này cử tri cũng đã phản ánh nhiều. Hiện nay tỉnh cũng đang thu hồi một số diện tích của các doanh nghiệp ví dụ như Công ty Giống cây trồng được giao đất làm trang trại bò nhưng người ta không làm, người ta trồng rừng nên thu hồi lại để giao cho dân.”

        Sau một thời gian dài tái định cư ở vùng đất mới, đến  nay cuộc sống người dân nhường đất cho dự án thủy lợi Tả Trạch vẫn chưa ổn định. Trong lúc đó, phần lớn người dân các khu tái định cư từ xưa đến nay đều dựa vào sản xuất nông lâm, nghiệp để sinh sống, việc thiếu đất canh tác đã và đang ảnh hưởng đến sinh kế lâu dài của bà con./.