Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến, chr’val Hàm Liêm, chr’hoong Hàm Thuận Bắc xoọc nắc đơn vị k’đơơng a’cọ bhrợ têng c’lâng bh’rợ chóh thanh long liêm chr’nắp cóh tỉnh Bình Thuận. Tr’nơợp, nâu đoo nắc tổ hợp tác bhrợ têng thanh long ting cr’noọ bh’rợ VietGap. Tu bh’nơơn pr’đươi pa câl cắh liêm choom, zên pa câl cung xiêr, moót c’xêê 10 c’moo 2016, zâp apêê cóh hợp tác xã nắc ơy quyết định bhrợ padưr bhiệc k’rong bhrợ thanh long ting c’lâng bh’rợ GlobalGAP k’đươi moon bơơn lướt ooy bấc k’tiếc k’ruung cóh bha’lang k’tiếc.

T’coóh Võ Hồng Chiến nắc mưy ooy 11 apêê pấh bhrợ hợp tác xã tơợ tr’nơợp. Lâng lấh 30 c’moo kinh nghiệm chóh thanh long, t’coóh moon nắc cắh vêy c’lâng n’đoo lơơng lêy bhrợ lấh mơ bhrợ têng ting c’lâng bh’rợ têêm ngăn đoọng vêy pa câl liêm choom. chóh ting c’lâng t’mêê GlobalGAP, p’lêê thanh long xang bêl bơơn bhrợ nắc têêm ngăn doọ u’xưa zanươu zư lêy tơơm chr’nóh, n’jứah cha têêm ngăn đoọng ha manứih đươi dua lâng apêê trực tiếp bhrợ têng. “Bêl lơơng ađay kiêng bhrợ ha cơnh cung choom. ha dợ xoọc đâu nắc lêy bhrợ cơnh c’lâng xa’nay k’đươi moon. Tơợ bhiệc xrặ, pa choom đhi noo, khám c’rơ đoọng ha đhi noo, câl bảo hiểm ha manứih pa bhrợ... moon zr’nưm zâp râu đâu nắc tỵ lêy bhrợ”, t’coóh Chiến moon.

Tu vêy râu zooi zúp âng dự án Socencoop lâng Mutrap âng Liên minh Châu Âu zooi zúp, đh’rứah lâng t’bhlâng padưr chr’nắp zên pa câl thanh long cóh vel đông, zâp apêê cóh hợp tác xã nắc ơy đươi bhrợ lâng bhrợ têng liêm choom c’lâng xa’nay. Tơợp c’moo 2017, hợp tác xã thanh long Thuận Tiến nắc ơy bơơn pa câl cóh k’tiếc k’ruung lơơng lâng đhị zâp thị trường k’đhạp lâng zên dal.

Cr’chăl hanua, thanh long bơơn bhrợ âng hợp tác xã Thuận Tiến bơơn câl lấh zên têêm ngăn 26 r’bhâu đồng đhị mưy ký, bấc lấh 2 chu lâng zên pa câl cóh thị trường. cung tu bhiệc nâu nắc zúp đhanuôr k’rêệm loom lấh mơ, grơơ nhool k’rong bhrợ đhị k’tiếc bhươn âng pr’loọng đông.  “Xoọc đâu đhi noo cóh hợp tác xã vêy cr’noọ bh’rợ têêm ngăn, tu bhiệc pa câl ơy têêm ngăn, zư đợc mưy zên pa câl liêm dal. Đhi noo k’rêệm loom, xoọc đâu nắc k’rang lêy pazưm đoọng ha bhiệc bhrợ têng”, t’coóh Huỳnh Văn Tấc, mưy manứih cóh hợp tác xã bhui har moon.

Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến xoọc đâu vêy 34 hécta thanh long liêm sạch. Tơợ tơợp hân noo, hợp tác xã ký hợp đồng câl pay bh’nơơn pr’đươi âng zâp apêê cóh đâu lâng zên têêm ngăn ting đơn hàng âng đối tác. Bêl thanh long âng thành viên đoọm, hợp tác xã nắc đoọng lêy cha’mêết zâp cr’noọ bh’rọ têêm ngăn ch’na đh’nắh bêl k’noọ lêy bơơn bhrợ lâng tôm t’moót đơơng pa câl.

Zâp c’xêê, hợp tác xã pa glúh pa câl lấh 20 tấn ooy bấc thị trường k’đhạp cóh bha’lang k’tiếc cơnh Pháp, Đức, Thuỵ Sỹ, Hà Lan, Mỹ lâng đăn đâu nắc Hàn Quốc. Tu thị trường lâng zên pa câl têêm ngăn, nắc zên pa chô âng đhanuôr cóh hợp tác xã dal lấh mơ l’lăm tơợ 40-45%. “Bhrợ têng cơnh cr’noọ bh’rợ liêm sạch cơnh đêếc, nắc đợ mơ zên pa chô ha zâp apêê cóh đâu liêm gít lấh mơ. Râu 2 nắc xoọc đâu ahêê ơy moót cóh đâu, đợ ha y cung lêy bhrợ liêm sạch nắc bh’nơơn pr’đươi âng hêê nắc vêy tơơm dzoọng đhị thị trường bha’lang k’tiếc. Tơợ đêếc, zâp apêê cóh đâu ta luôn vêy mưy cr’noọ bh’rợ zư nhâm mâng t’nơơm thanh long, nắc đhị pr’ắt tr’mung âng zâp ngai pa bhrợ cóh đâu”, t’coóh Trần Đình Trung, Gíam đốc Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến đoọng năl.

Tơợp c’moo đâu, bêl vêy thương hiệu, bấc apêê đối tác lêy đặt hàng, hân đhơ cơnh đêếc, bh’nơơn pr’đươi xoọc đâu âng hợp tác xã Thuận Tiến cắh zâp âng đơơng. Đhị cr’noọ pr’đươi âng thị trường cung cơnh liêm choom âng đơơng tơợ bh’rợ bhrợ têng thanh long liêm sạch, bhiệc t’pấh pa’xoọng zâp apêê pấh bhrợ cóh hợp tác xã đoọng bhrợ t’bhứah pa’xoọng k’tiếc xoọc bơơn chính quyền vel đông k’rang lêy, khuyến khích. “Xoọc đâu, azi lêy c’lâng lướt nâu nắc liêm glặp, bhrợ đoọng bhiệc bhrợ ha đhanuôr, bhrợ pa glúh pr’đươi lâng câl pay bh’nơơn pr’đươi liêm choom. k’noọ tước đâu, đắh trách nhiệm âng UBND chr’val lâng zâp ban ngành đoàn thể âng chr’val cung cơnh Mặt trận chr’val nắc t’bhlâng bhrợ liêm choom bh’rợ xay moon t’pấh đhanuôr pấh bhrợ ooy hợp tác xã”, t’coóh Lê Thanh Cường, Chủ tịch UBND chr’val Hàm Liêm, chr’hoong Hàm Thuận Bắc moon.

Bình Thuận nắc đhị ta moon chóh bhrợ bha lâng âng thanh long cóh prang k’tiếc k’ruung lâng pazêng k’tiếc chóh lấh 27 r’bhâu hécta, đoọng ha bh’nơơn pr’đươi lấh 500 r’bhâu tấn zâp c’moo. Tơợ đenh ahay bhiệc pa câl nắc đoo zr’nắh k’đhạp, tu lấh 80% bh’nơơn pr’đươi bơơn pa câl cóh Trung Quốc ting c’lâng tiểu ngạch, zên pa câl cắh têêm liêm. Đhanuôr Bình Thuận nắc lêy tr’xăl bh’rợ chóh bhrợ, padưr dal chất lượng bh’nơơn pr’đươi đoọng oó lêy g’nưm ooy mưy thị trường. Hợp tác xã Thuận Tiến nắc ơy đấh loon lêy cha’mêết ta pưn c’lâng bh’rợ nâu, bhrợ k’rơ bhiệc bhrợ padưr bh’rợ liêm glặp lâng pa chô bấc bh’nơơn liêm choom g’lúh tr’nơợp cóh vel đông./.

Nông dân hợp tác trồng thanh long sạch xuất khẩu với giá cao  

Thuận Tiến là hợp tác xã đi đầu của tỉnh Bình Thuận trong việc vận động nông dân sản xuất thanh long sạch theo tiêu chuẩn toàn cầu, xuất khẩu qua nhiều thị trường khó tính. Với thành công bước đầu, hợp tác xã này đang thu hút thêm nông dân tham gia, nâng cao giá trị loại nông sản lợi thế này của địa phương.

Hợp tác xã Thanh long Thuận Tiến, xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc đang là đơn vị tiên phong thực hiện chủ trương trồng thanh long chất lượng cao ở tỉnh Bình Thuận. Ban đầu, đây là tổ hợp tác sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP nội địa. Do sản phẩm tiêu thụ bấp bênh, giá cả lên xuống thất thường, vào tháng 10 năm 2016, các thành viên trong hợp tác xã đã quyết định nâng cấp đầu tư sản xuất thanh long theo quy trình GlobalGAP để xuất đi được nhiều nước trên thế giới.

Ông Võ Hồng Chiến là một trong số 11 thành viên tham gia hợp tác xã từ đầu. Với hơn 30 kinh nghiệm trồng thanh long, ông cho rằng không còn con đường nào khác ngoài việc sản xuất theo quy trình an toàn để có đầu ra ổn định. Trồng theo quy trình mới GlobalGAP, trái thanh long sau thu hoạch đảm bảo không bị dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vừa an toàn cho người dùng vừa an toàn cho người trực tiếp sản xuất. “Bình thường mình muốn sao thì làm vậy. Còn bây giờ phải vô khuôn phép hết. Từ khâu ghi chép, tập huấn anh em, khám sức khỏe cho anh em, mua bảo hiểm cho nhân công… Nói chung, mọi cái đó bắt buộc phải làm”, ông Chiến nói.

Nhờ sự hỗ trợ của dự án Socencoop và Mutrap do Liên minh Châu Âu tài trợ, cùng với quyết tâm nâng cao giá trị trái thanh long địa phương, các thành viên trong hợp tác xã đã tuân thủ và thực hành tốt quy trình. Đầu năm 2017, Hợp tác xã Thanh long Thuận Tiến đã được cấp chứng chỉ GlobalGAP. Toàn bộ sản lượng làm ra đều được xuất khẩu qua các thị trường khó tính với giá cao.

Thời gian qua, thanh long thu hoạch của hợp tác xã Thuận Tiến được mua với giá ổn định 26.000 đồng/kg, cao hơn gấp đôi so với giá bình quân của thị trường. Ông Huỳnh Văn Tấc, một thành viên trong hợp tác xã phấn khởi cho biết: Chính điều này giúp nông dân an tâm, mạnh dạn đầu tư sản xuất trên mảnh vườn của gia đình.“Bây giờ anh em thành viên trong hợp tác xã tư tưởng rất ổn định, bởi vì đầu ra đã ổn định rồi, duy trì một giá cao. Anh em an tâm, giờ chỉ lo tập trung cho sản xuất.”  

Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến hiện có 34 héc-ta thanh long sạch. Từ đầu mỗi mùa vụ, hợp tác xã ký hợp đồng thu mua nông sản của các thành viên với mức giá ổn định theo đơn hàng của đối tác. Khi thanh long của thành viên chín, hợp tác xã sẽ cho kiểm tra các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm trước khi tiến hành thu hoạch và đóng gói xuất khẩu.

Mỗi tháng, hợp tác xã xuất khẩu hơn 20 tấn qua nhiều thị trường khó tính trên thế giới như: Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Hà Lan, Mỹ và gần đây là Hàn Quốc. Nhờ thị trường và giá cả ổn định, thu nhập của nông dân trong hợp tác xã cao hơn trước từ 40-45%.  “Làm theo tiêu chuẩn sạch như vậy, thì mức độ lợi nhuận thành viên tăng rõ rệt hơn. Thứ hai nữa, hiện nay chúng ta gia nhập rồi, trước sau gì cũng phải làm sạch thì nông nông sản của chúng ta mới mong đứng vững trên thị trường thế giới. Từ chỗ đó, tất cả các thành viên luôn có một ý chí giữ vững cây thanh long, nguồn sống nuôi gia đình của từng thành viên”, Ông Trần Đình Trung, Giám đốc Hợp tác xã thanh long Thuận Tiến cho biết.

Đầu năm nay, khi có thương hiệu, rất nhiều đối tác đã đến đặt hàng nhưng sản lượng hiện tại của hợp tác xã Thuận Tiến không đủ đáp ứng. Trước nhu cầu của thị trường cũng như hiệu quả mang lại từ hoạt động sản xuất thanh long sạch, việc thu hút thêm các thành viên tham gia hợp tác xã để mở rộng thêm diện tích đang được chính quyền địa phương quan tâm, khuyến khích.  “Hiện nay, chúng tôi thấy hướng đi này rất phù hợp, tạo công ăn việc làm cho nông dân, tạo đầu ra và bao tiêu sản phẩm rất là tốt. Sắp tới, về trách nhiệm của UBND xã và các ban ngành đoàn thể của xã cũng như Mặt trận xã sẽ tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền thu hút nhân dân tham gia vào hợp tác xã”, Ông Lê Thanh Cường, Chủ tịch UBND xã Hàm Liêm, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận tâm đắc.

Bình Thuận là thủ phủ thanh long của cả nước với tổng diện tích hơn 27.000 héc-ta, cho sản lượng hơn 500.000 tấn mỗi năm. Lâu nay vấn đề đầu ra luôn là bài toán khó, bởi hơn 80% sản lượng được xuất qua Trung Quốc theo đường tiểu ngạch, giá cả bấp bênh. Nông dân Bình Thuận buộc phải thay đổi tập quán sản xuất, nâng cao chất lượng nông sản để tránh lệ thuộc vào một thị trường. Hợp tác xã Thuận Tiến đã nhanh chóng nắm bắt được xu thế này, mạnh dạn xây dựng mô hình phù hợp và gặt hái được thành công bước đầu ở địa phương./.