P’căn Lê Thị Chín âng pr’loọng đong đharựt coh cr’noon An Lạc, chr’val Duy Thành, chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Pr’ăt tr’mông zr’năh k’đhap, căh vêy zên đoỌng bhr’lậ căh cậ bhrợ têng đong t’mêê, acoon căn p’căn Chín ăt mamông coh đhr’nong đong cấp 4 pa bhlâng ơy u hư. Coh l’lăm ahay, zập hân noo boo tuh chô, 2 coon căn nhi đoo lướt mút ăt coh đong apêê n’lơơng, căh cậ tươc ăt ooy đong văn hoá bhươl cr’noon đoọng liêm crêê. Coh tr’nơơp c’moo đây, năc vêy Quỹ pleng k’tiêc t’viêng (GCF) lâng nhà nước đoọng 53 ức đồng, p’căn Chín vặ p’xoọng zên bhrợ têng đhr’nong đong g’đech tuh nhâm mâng. Đong g’đech tuh âng p’căn Lê Thị Chín vêy ta bhrợ p’xoọng gác, lâng đợ zên bhrợ têng lâh 150 ưc đồng. P’căn Chín xay moon, nâu cơy pr’loọng đong nhâm mâng lâh mơ. Bêl tuh chô, ha roo, ch’neh lâng chr’na đha năh, đac ộm năc lưch pa dzooc ooy gác dal đoọng choom đươi coh cr’chăl boo tuh: “Ăt đhị đâu êp, tuh bhlong, zr’năh k’đhap pa bhlâng, xoọc đâu nhà nước ơy k’rang zup zooi đoọng zên bhrợ têng đong ăt g’đech tuh bhlong, đhí boo. T’mêê bêl đêêc ahay tuh nonbg da năc acu vêy đong nhâm mâng tươc ăt đhị gac doọ dzợ lâh k’rang. Đong g’đech tuh vêy gac, cr’van, pr’đươi lứch pa dzooc đơc ooy đêêc, đhanuôr tước ăt ooy đêêc công doọ dzợ lâh k’rang k’pân. Bêl ahay đac mọt tươc tang năc xó mút, xang tuh năc chô cớ. Xoọc đâu doọ dzợ lướt mút ăt ooy lơơng.”

Zập c’moo, bêl boo tuh chô, k’dâng 1 r’bhâu đhr’nong đong coh zr’lụ êp, toor k’ruung chr’hoong Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam crêê đac nong đhậu. Tươc nâu cơy, vel đong n’nâu ơy bhrợ têng k’dâng 200 đhr’nong đong zâl tuh liêm mâng, zup zooi đhanuôr vêy đhị ăt g’đech pa xiêr râu bil hư.

T’cooh Nguyễn Thế Đức, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Duy Xuyên, xay moon: bh’rợ đong g’đech tuh đoọng ha pr’loọng đong đharựt đhị vel đong ơy chô đơơng râu liêm choom la lua chr’năp. Coh hân noo boo tuh, đhị đâu năc đhị ăt g’đech âng đhanuôr coh bhươl cr’noon. Đoọng vêy đhr’nong đong g’đech tuh, chr’hoong ơy k’rong zên lâng ngân sách zup zooi âng zập pr’loọng đong mơ 53 ưc đồng, ha mơ dzợ năc đhanuôr chroi đoọng p’xoọng đoọng bhrợ t’mêê căh cậ choh pa dal đong ăt nhâm mâng lâh mơ: “Duy Xuyên năc zr’lụ bha lâng âng tuh bhlong, xang bêl Chính phủ zup zooi bhrợ têng đong g’đech tuh bhlong năc ng’bhrợ têng nhâm mâng, vêy đh’rơơng đoọng g’đech tuh, tươc ooy hân noo boo, tuh năc mặ zâl cha groong đhí boo. Coh Duy Xuyên đhí a muốt số 9 ơy pa hư năc pazêng đhr’nong đong zup zooi zâl tuh bhlong dzợ nhâm mâng. Xang bêl vêy đong g’đech tuh bhlâng đhanuôr têêm loom, doọ dzợ tơơi ooy lơơng, căh cậ ăt coh pazêng đhr’nong đong nhâm mâng n’lơơng, năc pazêng pr’loọng đong đhanuôr n’năc ma ăt coh đong đay.”

T’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam xay moon: Bhrợ têng đong ăt g’đech tuh đoọng ha manuyh đharựt coh zr’lụ êp, zr’lụ vêy đhr’năng tuh pr’hơợc coh tỉnh Quảng Nam năc xa nay bh’rợ chr’năp pa bhlâng. Nâu đoo năc bh’rợ vêy ta k’rang bhrợ têng, zup zooi bhrợ t’bhưah, ting pa xiêr râu bil hư ooy manuyh lâng cr’van âng đhanuôr. Tỉnh Quảng Nam xoọc vêy k’dâng 20 r’bhâu pr’loọng đong đhanuôr ăt coh zr’lụ buôn crêê tươc âng đhí boo, tuh bhlong vêy cr’noọ kiêng bhrợ têng đong ăt g’đech tuh nhâm mâng. Ting cơnh t’cooh Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, đhanuôr coh zr’lụ tuh bhlong rơơm Nhà nước t’bhlâng bhrợ têng xa nay bh’rợ đong g’đech tuh zup zooi đhanuôr nhâm loom ăt mamông đh’rưah lâng đhí boo, tuh bhlong xoọc vaih k’rơ cơnh xoọc đâu: “Azi lêy pr’đươi âng đhr’nong g’đech tuh liêm choom pa bhlâng. Xoọc đâu, pazêng zr’lụ nong tuh ta luôn, pr’ăt tr’mông, cr’van âng đhanuôr năc bơơn nhâm mâng. Bêl đêêc ahay, zr’lụ nong tuh âng zi doọ râu bil hư ooy manuyh pa bhlâng bâc./.”

Người dân Quảng Nam yên tâm trong những ngôi nhà tránh lũ

                      PV Tuyết Lê- VOV miền Trung

        Những năm trước đây, mỗi mùa mưa lũ về, người dân nghèo ở vùng thấp trũng, vùng ven sông ở tỉnh Quảng Nam lại nơm nớp nỗi lo khi ở trong những ngôi nhà tạm. Nhằm giảm thiểu hiệt hại về người và tài sản cho bà con vùng lũ, thời gian qua, tỉnh Quảng Nam huy động nhiều nguồn lực xây dựng gần 1.000 nhà tránh lũ. Trong mùa mưa lũ vừa qua, bà con yên tâm hơn trong những ngôi nhà tránh lũ.

        Bà Lê Thị Chín thuộc hộ nghèo ở thôn An Lạc, xã Duy Thành, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Kinh tế gia đình khó khăn, không có tiền tu sửa hay xây nhà mới, mẹ con bà Chín an phận sống trong ngôi nhà cấp 4 xập xệ. Trước đây, mỗi mùa mưa bão về, 2 mẹ con bà phải tá túc qua nhà người thân, hoặc di dời lên nhà văn hóa thôn để trú tránh an toàn. Đầu năm nay, được tổ chức Quỹ khí hậu xanh (GCF) và nhà nước hỗ trợ 53 triệu đồng, bà Chín vay mượn thêm xây được căn nhà tránh lũ kiên cố. Nhà tránh lũ của bà Lê Thị Chín được thiết kế gác lửng, với tổng kinh phí hơn 150 triệu đồng. Bà Chín cho biết, bây giờ gia đình an toàn nhiều hơn. Khi lũ về, lúa, gạo và thức ăn, nước uống đều đưa lên gác để dùng nhiều ngày trong mùa mưa lũ:“Ở chỗ này thấp lụt khó khăn, hiên chừ nhà nước đã quan tâm hỗ trợ trợ tiền tôi làm nhà chống lũ, chống bão. Vừa rồi nước lũ lên cao thì tôi có nhà kiên cố lên đó ở cũng không lo. Nhà tránh lũ có gác, của cải đem hết trên gác, bà con lên gác ở cũng không lo sợ chi nữa hết. Hồi trước nước vào tới sân lo di dời, hết lũ về. Hiện nay khỏi lo đi ở nhờ.”

        Hàng năm, khi mưa lũ về, khoảng 1.000 nhà dân vùng thấp trũng, ven sông huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam bị ngập sâu trong nước. Đến nay, địa phương này đã xây dựng khoảng 200 căn nhà chống lũ đạt tiêu chuẩn, giúp bà con trú tránh giảm thiểu thiệt hại, rủi ro.
        Ông Nguyễn Thế Đức, Phó Chủ tịch UBND huyện Duy Xuyên, cho biết: mô hình nhà tránh lũ cho hộ nghèo tại địa phương đã mang lại hiệu quả thiết thực. Vào mùa mưa lũ, đây là nơi trú ngụ của người dân trong làng. Để có ngôi nhà tránh lũ, huyện huy động từ các nguồn kinh phí và ngân sách hỗ trợ mỗi gia đình 53 triệu đồng, phần còn lại, bà con góp thêm để xây mới hoặc nâng tầng nhà ở thật kiên cố:“Duy Xuyên là vùng rốn lũ, sau khi được Chính Phủ hỗ trợ xây nhà tránh lũ thì phải xây dựng đảm bảo, có sàn để tránh lũ, về mùa mưa phải có khả năng chống bão. Ở Duy Xuyên cơn bão số 9 đã tàn phá nhưng các nhà tài trợ chống lũ thì đảm bảo an toàn. Sau khi có nhà tránh lũ nhân dân rất yên tâm, không còn phải di dời hoặc trú ẩn qua các nhà kiên cố mà các hộ dân đó tự trú ẩn tại nhà ở của mình.”

        Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết: Xây dựng nhà tránh lũ cho người nghèo ở vũng trũng, vùng có nguy cơ lũ quét ở tỉnh Quảng Nam là chương trình có ý nghĩa thiết thực. Đây là mô hình cần được cộng đồng quan tâm, hỗ trợ nhân rộng, góp phần hạn chế thiệt hại về người và tài sản của nhân dân. Tỉnh Quảng Nam hiện có khoảng 20 ngàn hộ dân nằm trong vùng thường xuyên bị ảnh hưởng của bão, lũ có nhu cầu xây nhà tránh lũ. Theo ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, bà con vùng lũ rất mong Nhà nước tiếp tục thực hiện Chương trình nhà tránh lũ giúp bà con an tâm sống chung với thiên tai ngày càng khắc nghiệt: “Chúng tôi thấy vai trò của ngôi nhà chống lũ phát huy được hiệu quả. Hiện nay những vùng ngập lụt thường xuyên, tính mạng, tài sản của bà con được đảm bảo. Vừa qua vùng ngập lụt của chúng tôi không bị thiệt hại về người nhiều lắm./.”