Nâu đoo nắc g’lúh bơr t’coóh David Thomson chô lưm lêy cớ zr’lụ chứng tích Mỹ Sơn đhị chr’val Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi. G’lúh nâu t’coóh David lướt đh’rứah lâng ma nuýh đong lâng k’bhúh pr’zợc đoo. X’nưl k’er da dô dưr xưl tợơ chuông đồng, pazêng rau pa căh đăh tu bhiệc lệêng k’chệêt ma nuýh đhị Sơn Mỹ ta luôn n’léh váih cóh a cọ a bục âng t’coóh tợơ bêl tợơp chô lưm lêy zr’lụ c’cir nâu pa tước t’ngay đâu: “C’la cu nắc bêl rách chô lêy pa zêng rau đhị bảo tàng nâu, a cu căh choom ha vil đăh bh’rợ lệêng k’chệêt ma nuýh nâu. Tợơ đâu, a zi nắc chắp bhlầng đhanuôr cóh đâu ơy z’lấh. A cu rơơm kiêng nắc oó dzợ dưr váih pazêng bh’rợ tr’zêl tr’panh cơnh đếêc dzợ.”

T’coóh David Thomson chắp bhlầng đhanuôr đhi  vel k’tứi nâu. Pazêng rau bil bal, ca ay loom ma nuýh đong âng 504 cha nắc đhanuôr đha nui tr’út nắc ơy r’dợ chô ooy lang a hay.

T’coóh Phạm Thành Công, bêl a hay nắc Giám đốc Ban k’đhợơng lêy zr’lụ chứng tích Sơn Mỹ, muy cha nắc âng tu bhiệc lệêng k’chệêt bêl đếêc a hay dzợ pr’đoọng ma mông xợơng ca ay loom bêl xợơng đh’riêng chuông dưr chr’va zập ra diu tợơ tháp chuông Hoà Bình cóh zr’lụ chứng tích. 5 g’lúh lâng 4 đh’riêng chuông pa hay cóh loom t’coóh hay tước 504 cha nắc đhanuôr crêê ta k’chệêt t’ngay 16/3/1968. T’coóh Phạm Thành Công moon: “Nắc muy cha nắc pa căh mặt cóh tu bhiệc nắc đoo, a cu rơơm kiêng, zập cấp, zập ngành k’rang tước k’rong bhrợ têng, pa liêm c’cir nâu váih nắc đhị zr’lụ du lịch bha lầng cóh miền Trung. T’bhlầng rau pa too pa choom đoọng ha lang t’tun năl ooy vel bh’rợ huông lết âng tr’zêl tr’panh, lêy cha groong tr’zêl tr’panh, zư lêy hoà bình tệêm ngăn. Nâu đoo nắc rau a cu pa chắp lâng rơơm kiêng bhlầng.”

Nâu kêi, zr’lụ k’tiếc Sơn Mỹ dưr liêm ting t’ngay, pr’ặt tr’mông âng đhanuôr ơy hadưr ghít liêm. Lấh 95% đong ặt âng đhanuôr bơơn ta chóh bhrợ nhâm mâng. Bấc c’lâng p’rang bơơn ta bhrợ pa mâng, pa liêm pậ bhứah. Bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr nắc lấhb 35 ức đồng/c’moo. Apêê thế chế văn hoá bơơn bhrợ pa dưr đh’rứah, pa dưr dal pr’ặt tr’mông tinh thần đhanuôr. T’coóh Trương Thanh Thảo, Chủ tịch UBND chr’val Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi đoọng năl: “Cóh cr’chăl 2018-2020, UBND chr’val Tịnh Khê năl ghít, đươi dua pr’đợơ, rau liêm choom, bơơn bhrợ pa dưr kinh tế xã hội vel đong ting c’lâng thương mại, dịch vụ lâng du lịch. Pa ghít bh’rợ t’váih bhiệc bhrợ, pa dưr dal bh’nơơn pr’ặt tr’mông đoọng ha đhanuôr. P’loon tợơ zập đăh zên bạc, k’rong bhrợ têng kết cấu hạ tầng, xăl liêm vel bhươl muy cơnh đh’rứah lâng váih cơnh liêm pr’hay”./.

Tiếng chuông vọng từ Sơn Mỹ

                                                        PV Vinh Thông/VOV miền Trung

          Trải qua bao đau thương, mất mát từ vụ thảm sát xảy ra cách đây 50 năm (16/3/1968- 16/3/2018), làng Sơn Mỹ, xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi đang đổi thay từng ngày.

         Đây là lần thứ hai ông David Thomson trở lại thăm Khu chứng tích Sơn Mỹ ở xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi. Lần này ông David đi cùng gia đình và nhóm bạn của mình. Những âm thanh day dứt từ chiếc chuông đồng, những hình ảnh, hiện vật về vụ thảm sát Sơn Mỹ luôn ám ảnh ông kể từ lần đầu ghé thăm khu di tích này cho đến tận hôm nay: “Bản thân tôi khi quay trở lại xem những hình ảnh, hiện vật tại bảo tàng này, tôi vẫn còn ám ảnh về cuộc thảm sát này. Qua đây, chúng tôi rất khâm phục những gì người dân nơi đây đã vượt qua. Tôi mong muốn sẽ không bao giờ xảy ra những cuộc chiến tranh như vậy nữa”.

Ông David Thomson rất đỗi khâm phục người dân ở làng quê nhỏ bé này. Những mất mát, đau thương mà người thân của 504 thường dân vô tội hứng chịu đã lùi dần vào quá khứ.

Ông Phạm Thành Công, nguyên Giám đốc Ban quản lý Khu chứng tích Sơn Mỹ, một nạn nhân của vụ thảm sát ngày ấy lại day dứt khi nghe tiếng chuông vọng ra mỗi buổi sáng từ tháp chuông Hòa Bình trong khu chứng tích. 5 hồi và 4 tiếng chuông gợi ông tưởng nhớ về 504 thường dân vô tội bị sát hại ngày 16/3/1968. Ông Phạm Thành Công nói: “Là một nạn nhân, tôi mong muốn, các cấp, các ngành quan tâm đầu tư, tôn tạo, trùng tu di tích này trở thành điểm nhấn du lịch ở miền Trung. Tăng cường sự giáo dục cho thế hệ mai sau hiểu biết về tội ác chiến tranh, phòng chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình. Đây là điều tôi trăn trở và mong muốn nhất”./.

Giờ đây, vùng đất Sơn Mỹ khởi sắc từng ngày, đời sống người dân nâng lên đáng kể. Hơn 95% nhà ở của người dân được xây dựng kiên cố. Nhiều tuyến đường được nâng cấp, sửa chữa mở rộng.Thu nhập bình quân đầu người đạt mức hơn 35 triệu đồng/năm. Các thiết chế văn hóa được xây dựng đồng bộ, nâng cao đời sống tinh thần người dân. Ông Trương Thanh Thảo, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi cho biết: "Trong giai đoạn 2018-2020, UBND xã Tịnh Khê xác định, tận dụng tiềm năng, lợi thế, khai thác phát triển kinh tế xã hội địa phương theo hướng thương mại, dịch vụ và du lịch. Chú trọng công tác giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, mức sống cho người dân. Tranh thủ các nguồn vốn, đầu tư kết cấu hạ tầng, thay đổi diện mạo địa phương một cách đồng bộ và khởi sắc.)./.