Nắc tỵ cơnh c’xu, xang đoo bêl ra roóh ga mắc nắc bhrợ bil hư ooy manuýh lâng cr’van, bh’rợ zâl cha groong ra roóh âng đhanuôr lâng cơ quan chức năng nắc vêy ta bhrợ k’rơ lấh mơ. Lấh bil c’roóc nắc ha dợ k’rang bhrợ c’rol pa liêm, đhanuôr nắc chêếc câl a ngon đoọng buôn đươi bêl váih ra roóh, câl pr’đươi zâl cha groong độc g’dzoóc… cơ quan chức năng t’bhlâng ch’mêết lêy, ta đang moon apêê c’la bhrợ têng xay bhrợ crêê cơnh bh’rợ zâl cha groong ra roóh… Hân đhơ cơnh đêếc, pazêng bh’rợ xang n’nắc nắc chô cơnh bêl lơơng lâng cắh vêy ta xay bhrợ ghít, pa xang. Ting cơnh xa nay xay moon âng Bộ Công an, tơợ tr’nơớp c’moo tước nâu cơy cóh pazêng g’lúh bha lâng, công an apêê vel đong ơy ch’mêết lêy, bơơn lêy lấh 109 r’bhâu bh’rợ n’lất ooy zâl cha groong ra roóh, ơy toọm zên k’nặ 10 tỷ đồng, cắh đoọng bhrợ têng lâng k’nặ 1.200 bh’rợ. Hân đhơ cơnh đêếc, tước nâu cơy prang k’tiếc k’ruung nắc dzợ váih lấh 104 r’bhâu 500 cơ sở buôn váih ra roóh pr’tóh. Cóh đêếc bơr thành phố ga mắc nắc Hà Nội dzợ lấh 8.200 cơ sở, thành phố Hồ Chí Minh lấh 12 r’bhâu 400 cơ sở. Cóh đêếc vêy bh’rợ bơơn z’lấh bh’rợ ch’mêết lêy, rau n’lất nắc tu cắh lấh k’rang lêy âng ngành chức năng. Thứ trưởng Bộ Xây Dựng Lê Quang Hùng prá: “Muy bơr bh’rợ nắc cắh vêy ta ch’mêết lêy ghít. Lâng vêy cơnh cậ nắc ch’mêết lêy bêl cắh ơy zập bh’rợ zâl cha groong ra roóh. Pa bhlâng nắc vêy công trình ga mắc, đong ắt zazum. Xoọc đâu ahêê ơy lêy k’ha riêng công trình lâng ting n’nắc ta đang moon bhr’lậ pa liêm. Nâu đoo nắc đợ bh’rợ nắc ng’choom moon bơơn z’lấh cóh bh’rợ ch’mêết lêy. Cóh đâu vêy bh’rợ pazum bhrợ đh’rứah liêm crêê bhlưa bh’rợ ch’mêết lêy zâl cha groong ra roóh lâng bh’rợ đoọng phép bhrợ têng”.

Cóh rau la lua cậ, bh’rợ ắt tớt cắh lấh k’rang lêy âng đhanuôr công vêy cơnh choom bhrợ t’váih ra roóh. Ba bi cơnh ra roóh đhị chung cư Fideco Riverview (thành phố Hồ Chí Minh) t’ngay 18/1/2018, k’ha riêng pr’loọng đong đhanuôr dưr xó mút, tu muy pr’loọng đong ha vil t’pắt t’pêếh gas bêl glúh n’đắh đong. Ra roóh chung cư Parcspring (thành phố Hồ Chí Minh) t’ngay ¼ nắc đhanuôr ta lóp xạc dự phóng la lấh đanh, bhrợ roóh pr’tóh. Ra roóh dưr váih cóh t’ngay 25/5 đhị chung cư Fodacon (Hà Nội) nắc tu đhanuôr đớc dưr váih roóh pr’lếp bh’nếch… Cóh pazêng rau tu âng bh’rợ ra roóh vêy ta xay moon nắc đoọng lêy vêy k’dâng 50% pazêng chu ra roóh nắc tu roóh điện. T’coóh Đại Ngọc Giang, Trưởng liêm crêê, Tập đoàn điện lực Việt Nam prá: “Pazêng rau pr’đươi đha lóp ooy pr’đươi điện bhrợ t’váih puýh lấh mơ pr’đươi, tơợ đêếc bhrợ t’váih đhr’năng roóh pr’tóh điện cóh đong ắt. đhr’năng đớc pazêng pr’đươi điện vêy đhr’năng u puýh bấc cơnh bàn uỷ, gọ điện, gọ bóh đăn ooy pr’đươi buôn roóh, cắh cậ ha vil glụ pa glúh phích ta lóp âng bàn uỷ, chr’đhí, lò điện bêl xang ng’đươi. Đhr’năng đươi zazum muy zr’lụ ta lóp điện đoọng ha bấc rau pr’đươi điện nắc bhrợ ha a ngon crêê ra boót tu u puýh, bhrợ t’váih đhr’năng roóh n’căr zâl điện, bhrợ t’váih ra roóh”.

Xoọc đâu, pazêng rau pr’đươi, c’lâng, đác đươi dua ha bh’rợ t’pắt ra toóh cắh ơy crêê cơnh, đợ bể đác, trụ đác đươi dua ha bh’rợ t’pắt ra roóh đhị pazêng đô thị dzợ ta bhúch, bấc đhị lứch ma hư cắh crêê cơnh cr’noọ bh’rợ, bhrợ zr’nắh k’đháp ha bh’rợ ta bơơn p’đăn lâng t’pắt ra roóh âng lực lượng chuyên nghiệp. Ting n’nắc, bh’rợ lực lượng zâl t’pắt ra roóh cơh cơ sở nắc u vaíh cơnh đoọng vêy, pa bhrợ cắh lấh liêm choom công nắc rau tu bhrợ t’váih ra roóh cắh vêy bơơn t’pắt tơợ tr’nơớp tơớp roóh. Thiếu tướng Đoàn Duy Khương, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội prá: “Lực lượng cơ sở âng hêê, ahêê lêy chr’nắp pa bhlâng, ha dợ cóh rau la lua cậ nắc pa bhlâng đhur. Bấc cơ sở bêl ch’mêết lêy công đớc đợ bình t’pắt óih đhị đêếc nắc đoo bêl ta moóh h’cơnh ng’đươi nắc cắh n’năl cơnh chêếc đươi, đanh nắc vêy choom bhlếh lơi. Lâng cr’chăl acu ch’mêết lêy nắc óih ơy roóh ga mắc bhlâng. Tu cơnh đêếc bh’rợ n’nâu nắc công bh’rợ cắh ơy liêm choom”.

Đhị bh’rợ prá xay ooy bh’rợ zâl cha groong ra roóh, t’pắt ra roóh t’mêê vêy ta bhrợ têng, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng xay moon ghít ooy c’năl âng muy bơr c’bhúh, cóh đêếc vêy cán bộ t’coóh xa nay zập cấp lâng đhanuôr cắh n’năl ghít zập liêm ooy rau đơ chr’nắp âng bh’rợ zâl cha groong ra roóh. Nắc đhiệp lêy ghít ooy bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr, ha dợ cắh k’rang tước ooy bh’rợ zâl cha groong đợ rau cắh liêm crêê u váih, pa bhlâng nắc đhr’năng roóh pr’tóh. Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng xay moon ghít: “Rau tu bha lâng tr’nơớp nắc c’năl âng muy bơr c’bhúh, cóh đêế vêy cán bộ t’coóh xa nay zập cấp lâng đhanuôr cắh n’năl ghít zập liêm ooy rau đơ chr’nắp âng bh’rợ zâl cha groong ra roóh. Nắc đhiệp lêy ghít ooy bh’rợ k’rong bhrợ pa dưr, ha dợ cắh k’rang tước ooy bh’rợ zâl cha groong đợ rau cắh liêm crêê u váih, pa bhlâng nắc đhr’năng roóh pr’tóh. Muy bơr vel đong cắh ơy bhrợ têng lâng xay bhrợ quy hoạch zazum ooy bh’rợ zâl cha groong ra roóh ting cơnh xa nay p’too moon âng Thủ tướng CHính phủ. Manuýh bha lâng âng muy bơr cơ quan, apêê doanh nghiệp, c’la pr’loọng đong cắh ơy n’năl ghít trách nhiệm, bh’rợ tr’nêng âng đay cóh bh’rợ zâl cha groong ra roóh”./.

Hiểm họa cháy từ chính thói quen của mỗi người dân

                                  Nguyên Nhung

Từ đầu năm đến nay, cả nước xảy ra gần 3.000 vụ cháy, làm chết 73 người, bị thương 163 người; thiệt hại về tài sản 1 triệu 590 tỷ đồng. Mặc dù số vụ cháy và số người tử vong giảm so với cùng kỳ năm 2017 nhưng con số bị thương và thiệt hại về tài sản lại tăng cao. Đáng tiếc là sự chủ quan của con người vẫn là nguyên nhân chính gây ra các vụ cháy nghiêm trọng này.

Đã thành lệ, sau mỗi vụ cháy lớn gây thiệt hại lớn về người và tài sản, công tác phòng cháy chữa cháy của người dân và các cơ quan chức năng lại được đẩy mạnh như cao trào. "Mất bò mới lo làm chuồng", người dân lo mua dây thoát hiểm, trang bị cá nhân phòng khói độc…; các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện đúng thiết kế phòng cháy chữa cháy… Tuy nhiên mọi việc sau đó lại lắng xuống và không được xử lý triệt để. Thống kê của Bộ Công an, từ đầu năm tới nay trong đợt cao điểm, công an các địa phương đã kiểm tra, phát hiện trên 109 nghìn lỗi vi phạm phòng cháy chữa cháy, đã xử phạt hành chính gần 10 tỷ đồng, tạm đình chỉ hoạt động với gần 1.200 trường hợp. Tuy nhiên đến nay toàn quốc vẫn còn tồn tại trên 104 nghìn 500 cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ. Trong đó hai thành phố lớn là Hà Nội còn trên 8.200 cơ sở, thành phố Hồ Chí Minh trên 12 nghìn 400 cơ sở. Trong đó có cả các công trình lọt lưới thẩm định, lỗi do chủ quan từ ngành chức năng. Thứ trưởng Bộ Xây Dựng Lê Quang Hùng cho biết: “Một số công trình là không được thẩm định. Và thậm chí đưa vào nghiệm thu khi chưa đủ điều kiện đảm bảo phòng cháy chữa cháy. Đặc biệt kể cả những công trình quy mô lớn, công trình chung cư. Hiện nay chúng ta đã nhận diện ra hàng trăm công trình và lần lượt đang yêu cầu khắc phục xử lý. Đây là một số lượng nhất định các công trình có thể nói là bị lọt lưới trong quá trình chúng ta thẩm định và kiểm tra. Ở đây có sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa công tác thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy và công tác cấp phép xây dựng.”

Trên thực tế, thói quen sinh hoạt bất cẩn của người dân cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây cháy. Điển hình là vụ cháy xảy ra tại chung cư Fideco Riverview (thành phố Hồ Chí Minh) ngày 18/1/ 2018, hàng trăm hộ dân hoảng loạn lại chỉ do một hộ dân quên tắt bếp gas trước khi ra khỏi nhà; Vụ cháy chung cư Parcspring (thành phố Hồ Chí Minh) ngày ¼ do người dân cắm sạc dự phòng quá lâu, gây cháy nổ. Vụ hỏa hoạn xảy ra chiều 25/5 tại chung cư Fodacon, (Hà Nội) có nguyên nhân do người dân bất cẩn gây cháy đệm…  Trong nguyên nhân các vụ cháy được thống kê cho thấy có khoảng trên 50% các vụ cháy do chập điện. Ông Đại Ngọc Giang, Trưởng ban an toàn, Tập đoàn điện lực Việt Nam nói:“Các thiết bị che chắn phủ kín lên thiết bị điện gây quá nhiệt thiết bị điện dẫn đến tai nạn điện và cháy nổ do chạm chập điện ở trong nhà. Tình trạng đặt các thiết bị sử dụng điện có phát nhiệt cao như bàn ủi, bếp điện, lò nướng gần vật liệu dễ cháy hoặc là quên rút phích cắm bàn ủi, quạt, lò điện khi sử dụng xong. Tình trạng sử dụng chung một ổ cắm điện cho nhiều thiết bị điện quá công suất, cũng làm dây dẫn bị mềm bị nóng, dẫn đến cháy lớp cách điện gây chạm chập.”

Hiện nay, cơ sở hạ tầng, giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy chưa đồng bộ, mạng lưới các bể, trụ nước phục vụ chữa cháy tại các đô thị còn thiếu, nhiều nơi hư hỏng không đáp ứng được yêu cầu, gây khó khăn cho công tác tiếp cận và chữa cháy của lực lượng chuyên nghiệp.  Bên cạnh đó, mô hình lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở chỉ tồn tại mang nặng tính hình thức, hoạt động không hiệu quả cũng là nguyên nhân khiến đám cháy không được dập kịp thời ban đầu. Thiếu tướng Đoàn Duy Khương, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết:“Lực lượng cơ sở của ta, ta rất coi trọng, nhưng thực tế rất yếu. Nhiều cơ sở khi kiểm tra cũng để các bình chữa cháy ở đấy nhưng khi hỏi cách sử dụng thì lóng ngóng không biết sử dụng, mãi mới tháo được ra. Với thời gian tôi kiểm tra thì chắc lửa cháy bùng lên rồi. Cho nên khâu này cũng là khâu yếu nhất.”

Tại hội nghị chuyên đề về công tác phòng cháy, chữa cháy vừa diễn ra, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh về nhận thức của một bộ phận, cả cán bộ lãnh đạo các cấp và người dân chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác phòng cháy chữa cháy. Mới chú ý đến đầu tư phát triển nhưng chưa quan tâm đến đầu tư để phòng ngừa những sự cố, đặc biệt là cháy nổ. Phó Thủ tướng Trình Đình Dũng chỉ rõ:“Nguyên nhân chủ yếu trước hết là nhận thức của một bộ phận, cả cán bộ lãnh đạo các cấp và người dân chưa nhận thức đầy đủ về vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác phòng cháy chữa cháy. Mới chú ý đến đầu tư phát triển nhưng chưa chú ý đến đầu tư để phòng ngừa những sự cố, đặc biệt là cháy nổ. Một số địa phương chưa triển khai xây dựng và phê duyệt quy hoạch tổng thể về phòng cháy chữa cháy theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Người đứng đầu một số cơ quan tổ chức doanh nghiệp, chủ hộ gia đình chưa nhận thức rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của mình trong công tác phòng cháy chữa cháy.”./.