Xang cr’chăl đhêy đanh cóh đông tu pr’lúh cr’ay, zâp apêê p’niên nắc ta luôn ặt cha cóh đông. Apêê lêy xăl giờ cha cha cung cơnh lêy tơợp ặt cha lâng chế độ dinh dương đhị trường. 2, 3 k’căn k’conh k’rang, bhiệc chô học cớ cóh trường xang cr’chăl đhêy đenh, lấh mơ nắc bêl hân noo ch’noọng pứih, p’niên k’đhạp lêy học cung cơnh ặt cha đhị trường, cắh kiêng cha cha lâng cắh zâp dinh dưỡng. amoó Trịnh Thị Nga, cóh Thuỵ Khê, Hà Nội moon: “Chô cớ ooy trường xoọc bêl plêệng k’tiếc p’răng pứih cơnh đâu nắc zr’nắh bhlâng, p’niên ặt chi ớh bấc, buôn k’ay. Lâng apêê pr’zợc nắc ơy bool ắt cha cóh đông, cắh choom ặt cha cóh trường. bấc t’ngay nua, bêl k’coon tơợ trường chô học, acu cung ta moóh k’coon kiêng cha ch’na cóh trường hay cắh đoọng choom lêy pa xoọng zâp râu ch’na bêl hi dưm đoọng liêm crêê cơnh cóh trường.”

Bhiệc p’niên cắh ơy ặt cha liêm choom cóh trường nắc đoo bhiệc buôn năl. Xoọc đâu, plêệng k’tiếc p’răng pứih, bêl pấh chi ớh zâp bh’rợ cóh ngoai, p’niên bil nhiệt, glúh cr’hộ bấc. pứih páih, ga lêếh nắc ting bhrợ p’niên cắh kiêng cha cha. Đắh bhiệc nâu, bác sĩ Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện y học ứng dụng Việt Nam, chuyên gia cao cấp đhị phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM moon: “Ting cơnh azi nắc lêy cha mêết ghít râu tu bhrợ p’niên cắh kiêng cha cha. Pa đhang moon ha dang crêê tước trơơi boọ khuẩn cắh cậ crêê tước đợ cr’ay lơơng nắc lêy đoọng p’niên lướt khám lâng bhrợ pa liêm. râu 2, ha dang crêê tước chế độ dinh dưỡng âng k’coon nắc lêy bhr’lậ pa liêm cớ đoọng liêm glặp. Xang nặc ahêê lêy p’ghít đợ ch’na cha liêm glặp. Xang nặc đoọng p’ghít đợ râu ch’na cha ba buôn, zúp đoọng p’niên doọ lấh lơi cha cha. Pa đhang moon cơnh sữa chua, nắc cr’chăl l’lăm bêl k’noọ đoọng p’niên bếch, zâp n’piêng cóh sữa chua nắc bhrợ tiêu hoá liêm lấh. Lấh mơ, lêy p’ghít đắh bhơi r’véh, p’lêê p’coo zâp vitamin, khoáng chất, cắh cậ a’chông.. ta luôn vêy đợ râu liêm choom đoọng crêê cơnh k’coon âng đay.”

Cr’chăl bhiệc lêy cha mêết đhr’năng c’rơ âng p’niên hân noo ch’noọng, zâp apêê k’căn k’conh cung chấc lêy ch’na cha, chế độ dinh dưỡng âng k’coon đhị trường đoọng đấh loon pa xoọng zâp ch’na cha phụ bấc dinh dưỡng cơnh sữa chua, váng sữa, phô mai cắh cậ bhrợ têng zâp món salat pazưm lâng bhơi r’véh lâng cr’liêng a’tứch, a’chông đoọng pa xoọng chất xơ, khoáng chất, vitamin chr’nắp. Hân noo ch’noọng, a’chặc a’rang p’niên buôn ta bhứch đác. Plêệng k’tiếc pứih, cr’hộ glúh bấc, nắc kiêng váih bấc đác. Lấh mơ, bêl p’niên ha luông chi ớh cóh ngoai, cr’chăl lêy bil đác đấh lấh, tui cơnh đêếc, bhiệc bhrợ crêê cơnh cr’noọ ta bhứch đác đoọng ha p’niên chr’nắp lấh. Bêl p’niên chi ớh, cắh vêy buôn ôộm đác, bêl hăl đác nắc vêy ôộm cung zi lưa ặ. Lấh mơ, bhiệc lêy pay râu pr’ôộm liêm glặp lâng c’rơ âng p’niên cung chr’nắp. Bác sỹ Trương Hồng Sơn, viện trưởng Viện y học ứng dụng Việt Nam đoọng năl: “Lêy bhrợ đoọng ha p’niên buôn năl, cơnh xang 1 tiếng, p’niên lêy ôộm đác 1 chu. Đác lêy đợc đăn p’niên đoọng buôn pay, oó đợc la lấh dal. Đoọng năl p’niên ôộm zâp cắh cậ choom lêy cha mêết pr’hoọm đác đhọ, đác rơợc nắc p’niên ôộm zâp đác, ha dang cắh nắc lêy pa xoọng đác. Ha dang p’niên la lấh mọ nắc oó lấh đoọng ôộm bấc đường. tu đường dal, 1 lon đác ngam nắc zi lấh đắh đường đoọng 1 t’ngay âng p’niên, lâng bhiệc đươi dua đường nắc buôn mọ. Nâu đoo cung nặc bhiệc bhrợ pa xiêr t’moót canxi, bhrợ cắh liêm crêê tước pa dưr pa xớc pậ dal âng p’niên. Ting acu, đác ngam nắc p’niên choom ôộm bêl vêy c’rơ, cắh cậ choom ôộm hân đhơ cơnh đêếc oó lêy ôộm ta luôn. Dzợ lêy đoọng p’niên ôộm đác lọc. lấh mơ, k’căn cung choom lêy bhrợ zâp râu đác p’lêê p’coo ha p’niên.”

Lâng p’niên, hân noo ha ọt cắh cậ hân noo ch’noọng nắc bhiệc zư lêy c’rơ lâng dinh dưỡng đoọng ha p’niên chr’nắp bhlâng. Hân đhơ cơnh đêếc, hân noo ch’noọng, k’căn k’conh lêy p’ghít lấh mơ tước chế độ dinh dưỡng âng đơơng zâp chất xơ, vitamin, khoáng chất chr’nắp đoọng p’niên pa dưr pa xớc k’rơ. Cr’chăl nâu, bhiệc pa xoọng đác đoọng ha p’niên cung chr’nắp, tu buôn ta bhứch đác hân noo ch’noọng. têêm ngăn chế độ dinh dưỡng liêm glặp lâng pa xoọng đác liêm choom nắc zúp p’niên vêy mưy hệ miễn dịch k’rơ hân noo ch’noọng./.

Những lưu ý về sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ trong mùa hè

                                                                                                                             PV Thủy Tiên

  Sau thời gian dài nghỉ học vì dịch covid 19, trẻ mầm non, mẫu giáo trên cả nước đã quay trở lại trường học. Bên cạnh những biện pháp phòng chống dịch , nhiều phụ huynh cũng lo lắng về sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ khi quay lại trường học trong điều kiện thời tiết nóng bức như hiện nay. Sau đây là những điểm cần lưu ý về sức khỏe và dinh dưỡng cho trẻ trong mùa hè:

Sau thời gian dài nghỉ ở nhà do dịch bệnh, các bé đã quen với nếp sinh hoạt, ăn uống tại nhà. Trẻ sẽ phải thay đổi giờ giấc ăn uống cũng như tập làm quen với chế độ dinh dưỡng tại trường. Một số phụ huynh lo ngại, việc quay lại trường sau thời gian dài nghỉ dài, nhất là vào mùa hè nóng bức, trẻ khó thích nghi với lịch sinh hoạt cũng như thực đơn tại trường, dễ biếng ăn và thiếu dinh dưỡng. Chị Trịnh Thị Nga, Thụy Khuê, Hà Nội chia sẻ:“Quay lại trường vào lúc thời tiết như thế này rất nóng bức, con trẻ hoạt động nhiều, dễ ốm. Thêm nữa là các bạn ấy đã quen nếp sinh hoạt trong gia đình, không thể thích nghi ngay được với sinh hoạt trên trường. Mấy ngày vừa qua khi con từ trường đi học về, mình cũng hỏi con có thích những món ăn trên trường hay không để điều chỉnh, bổ sung các món vào bữa tối để bù lại các bữa trên trường.”

Việc trẻ chưa thể thích nghi ngay với chế độ sinh hoạt và thực đơn tại nhà trường là điều dễ hiểu. Hiện nay, thời tiết nóng bức, khi tham gia các hoạt động ngoài trời, trẻ mất nhiệt, ra mồ hôi nhiều hơn. Cảm giác nóng bức, mệt mỏi sẽ càng khiến trẻ biếng ăn. Về vấn đề này, bác sỹ Trương Hồng Sơn Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Chuyên gia cao cấp tại Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cho rằng: “Theo chúng tôi thì cần xác định lại nguyên nhân gây biếng ăn của trẻ. Ví dụ nếu liên quan đến bệnh nhiễm khuẩn hoặc liên quan đến những bệnh khác thì cần cho trẻ đi khám và giải quyết tận gốc. Thứ 2 nếu liên quan đến chế độ dinh dưỡng của con thì phải điều chỉnh lại cho phù hợp. Tiếp nữa chúng ta phải để ý những loại thức ăn phù hợp trong mùa hè. Đầu tiên là để ý những loại thức ăn dễ tiêu, giúp cho con giảm biếng ăn. Ví dụ như sữa chua, rất nên, đặc biệt là thời gian trước khi cho trẻ đi ngủ, các men trong sữa chua giúp trẻ tiêu hóa tốt hơn. Ngoài ra để ý về vấn đề rau xanh, hoa quả vừa cung cấp các vitamin, khoáng chất, cả nước. Chúng tôi khuyến nghị các mẹ làm salat có rau trộn trứng, hoặc tôm..Luôn luôn có những sáng tạo để phù hợp với con của mình.”

Bên cạnh việc theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ trong mùa hè, các phụ huynh cũng tìm hiểu thực đơn, chế độ dinh dưỡng của con tại trường để kịp thời bổ sung các món ăn phụ nhiều dinh dưỡng như sữa chua, váng sữa, phô mai hoặc sáng tạo các món salat kết hợp rau củ với trứng, tôm để tăng cường chất xơ, khoáng chất, vitamin thiết yếu.  Mùa hè, cơ thể trẻ em dễ thiếu nước. Thời tiết nóng, lượng mồ hôi ra nhiều hơn, đòi hỏi nhu cầu uống nước tăng lên. Đặc biệt, khi trẻ chạy chơi, vận động ngoài trời quá trình tiêu hao lượng nước trong cơ thể diễn ra nhanh hơn, vì vậy, việc đáp ứng nhu cầu nước cho trẻ rất quan trọng. Thông thường trẻ mải chơi, không có thói quen uống nước, lúc nào rất khát mới uống và như vậy là đã bị chậm. Việc tạo thói quen uống nước hàng ngày cho trẻ là rất cần thiết. Ngoài ra việc lựa chọn đồ uống phù hợp với sức khỏe của trẻ cũng rất quan trọng. Bác sỹ Trương Hồng Sơn Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam cho biết: “Hãy tạo cho trẻ thói quen, ví dụ sau 1 tiếng, trẻ phải uống nước 1 lần. Nước nên để đâu đấy trong tầm mắt của trẻ để trẻ dễ lấy, tránh để quá cao hay gần nước nóng. Để nhận biết trẻ uống đủ hay không có thể quan sát màu nước tiểu, màu nước vàng rất nhạt là trẻ đã uống đủ còn màu nước tiểu sẫm màu thì chúng ta cần bổ sung thêm. Nếu trẻ đang thừa cân béo phì thì nên hạn chế sử dụng các loại nước có nhiều đường. Vì lượng đường rất cao, riêng 1 lon nước ngọt đã vượt quá về đường cho 1 ngày của trẻ, và việc sử dụng đường sẽ tăng nguy cơ thừa cân béo phì. Đây cũng là yếu tố giảm việc hấp thụ canxi, ảnh hưởng đến phát triển chiều cao của trẻ. Theo tôi, nước ngọt thì trẻ có thể uống khi trẻ phát triển khỏe mạnh, hoặc có thể uống nhưng ko phải loại nước uống thường xuyên. Vẫn phải tập cho trẻ uống nước lọc thông thường là tốt nhất. Ngoài ra mẹ cũng có thể làm các loại nước hoa quả cho trẻ..”

Đối với trẻ em, mùa đông hay mùa hè thì việc chăm sóc sức khỏe và dinh dưỡng cho con đều rất quan trọng. Tuy nhiên với mùa hè, phụ huynh cần lưu tâm hơn đến chế độ dinh dưỡng cung cấp đủ chất xơ, vitamin, khoáng chất cần thiết để trẻ phát triển khỏe mạnh. Bên cạnh đó, việc bổ sung nước cho trẻ cũng rất quan trọng, vì hiện tượng thiếu nước diễn ra thường xuyên hơn trong mùa hè. Đảm bảo chế độ dinh dưỡng phù hợp và bổ sung nước hiệu quả sẽ giúp trẻ có một hệ miễn dịch khỏe mạnh trong mùa hè./.

(Ảnh: Khai thác )