Pa cắh mặt đoọng ha k’rơ bhâu đha nuôr hêê  ặt cóh apêê k’tiếc k’ruung cóh pa bhlang k’tiếc, 16 đại biểu đha nuôr hêê tước tơợ 14 k’tiếc k’ruung chô pấh Đại hội thi đua chắp hơnh k’tiếc k’ruung g’lúh IX nắc đợ t’crô pô liêm ooy apêê bh’nơơn cóh bh’rợ tr’nêng za zum, p’têệt pa zum, tr’zooi tr’đoọng ma mơ đha nuôr hêê ặt cóh lơơng đh’rứah z’lấh zr’nắh k’đháp, bhrợ pa dưr c’bhúh ma nứih Việt ặt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng đoàn kết, pa dưr....

 Đoàn kết, bhrợ pa dưr c’bhúh ma nứih hêê k’rơ nắc đoo p’rơơm kiêng âng bấc ngai đha nuôr hêê ặt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng vêy loom luônh bêl ma mông ch’ngai vel đong, k’tiêc k’ruung. Bhrợ bh’rợ hội bấc c’moo, t’coóh Lê Thiết Hùng bơơn đha nuôr ma nứih Việt đhị Ba Lan xay moon nắc ma nứih vêy bấc c’rơ g’lêếh chroi đoọng ha đha nuôr. T’coÓh cắh xay moon bh’rợ n’hâu tơợ bh’rợ xay trúih ooy pháp luật k’tiếc k’ruung ặt ma mông, zooi đha nuôr ặt ma mông, bhrợ cha pa câl bhlêy choom liêm buôn, tước bhrợ nắc poong p’têệt pa zum âng đha nuôr lâng apêê cơ quan chính quyền âng Ba Lan. Xoọc nắc bhrợ Chủ tịch Hội ma nứih Việt Nam đhị Ba Lan “ Đoàn kết lâng zr’ziêng”, t’coóh Lê Thiết Hùng xay moon: Bơơn zấp ngai ma nứih Việt cóh Ba Lan chắp đươi, acu chắp xơợng lâng t’bhlâng bhrợ pa xang đợ bh’rợ âng đha nuôr k’đươi moon.

Moon tước râu đoàn kết, tr’zooi tr’zúp đh’rứah cóh apêê đha nuôr cắh choom cắh moon tước Hội ma nứih Việt Nam đhị Cộng hoà Séc. Xoọc đâu, Hội vêy k’noọ 50 chi hội cơ sở xoỌc pa bhrợ z’zăng liêm choom. Apêê hội đoàn  bơơn bhrợ têng muy cơnh liêm ta níh, âi chroi đoọng chr’nắp cóh bh’rợ zooi apêê ngai cóh hội yêm têêm pr’ặt tr’mông,  moọt ặt đhộ lâng k’tiếc k’ruung xoọc ặt ma mông. Pa bhlâng nắc, chính phủ Cộng hoà Séc âi xay moon c’bhúh ma nứih Việt nắc acoon ma nứih hắt ma nứih âng k’tiếc n’nâu. T’coóh Giang Thành, Phó Chủ tịch Hội đoọng năl:

Acu pa bhlâng vinh dự bơơn pa cắh mặt đoọng ha đha nuôr hêê ặt cóh k’tiếc k’ruung Cộng hoà Séc chô pấh Đại hội thi đua chắp hơnh k’tiếc g’lúh IX. C’la cu âi ting pấh bh’rợ za zum k’noọ 20 c’moo. Bh’nơơn chroi đoọng âng cu đoọng ha đha nuôr cắh âi bấc, n’đhơ cơnh đêếc acu công yêm loom bêl âi chroi đoọng ooy bh’rợ p’too moon đoọng c’bhúh ma nứih Việt Nam đhị Séc bơơn Chính phủ Séc xay moon nắc muy c’bhúh acoon ma nứih hắt ma nứih thứ 14.

 Lấh đhị apêê hội đoàn vêy bấc c;moo pa bhrợ đhị châu Âu, nắc đhị đâu đhị tốh công dzợ bấc ngai ma nứih Việt n’đhơ ma mông cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng n’đhơ cơnh đêếc cắh âi la lua k’rong pa zym đhị zấp đoo hội la lua n’đoo âng ma nứih Việt bhrợ têng. Nắc đoo đhr’năng đhị Malaysia 3 c’moo l’lăm ahay. Cắh yêm ặt tợt tu râu đâu âi đanh, đha lum bơơn chô ooy Đà Lạt, pấh hội nghị bh’cộ apêê tổ chức ma nứih Việt Nam cóh k’tiêc sk’ruung n’lơơng moọt c’moo 2012, p’căn Trần Thị Chang âi vêy bấc g’lúh bơơn lum lâng t’moóh kinh nghiệm tơợ bấc bh’cộ apêê hội, đoàn. Cơnh lâng râu t’bhlâng âng đay, a đoo âi t’đang k’đươi lâng bơơn bhrợ t’váih Ban liên lạc ma nứih Việt đhị Malaysia moọt c’moo 2013. P’căn Chang đoọng năl, tước nâu câi, Ban liên lạc âi lướt moọt bhrợ z’zăng yêm têêm:

Đhị cr’chăl p’too moon cắh vêy nắc u buôn, tu Malaysia k’tiếc k’ruung bhứah bhlâng, ma nứih Việt chooi ặt cóh bấc đhị n’đhơ cơnh đêếc cơnh lâng cu, tu loom luônh lâng cr’noọ cr’niêng rơơm kiêng bhrợ t’váih muy c’bhúh cóh đêếc, tu cơnh đêếc acu  công cắh xay zr’nắh k’đháp lâng âi p’too moon lâng bơơn bhrợ t’váih ban liên lạc ma nứih Việt Nam đhị Malaysia. Azi âi vêy bấc bh’rợ pa chắp tước k’tiếc k’ruung, zooi đoọng bấc ngai zr’nắh k’đháp cóh Malaysia.

Bh’rợ zư đớc râu liêm pr’hay văn hoá lâng p’rá Việt cóh c’bhúh ma nứih Việt Nam cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng công cơnh nắc muy bài toàn k’đháp bhlâng nắc cơnh lâng apêê ngai n’niên lâng dưr pậ cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng. T’coóh Phan Quốc Lợi nắc muy lang thứ 2 ma nứih Việt ặt cóh Thái Lan, tu cơnh đêếc t’coóh đơớh bơơn năl râu đâu tơợ bêl dzợ học phổ thông. Tu cơnh đêếc, t’coóh âi lơi jợ nắc xưởng gara bhrợ bhr’lậ ô tô  ga mắc cóh Thái Lan, bh’rợ tr’mông âng t’coóh âi bhrợ pa dưr cóh bấc c’moo đoọng đớc lứch loom luônh lâng t’ngay c’xêê đoọng pa choom đoọng cr’liêng chữ Việt ha lang t’tun. Tơợ  đhị p’rá Việt cắh bơơn đươi dua đhị Thái Lan nắc nâu câi vêy 45 trường phổ thông trung học âi p’choom p’rá Việt cơnh muy râu p’rá k’tiêc sk’ruung n’lơơng dzoọng thứ 2 cóh prang k’tiếc Thái. C’rơ g’lêếh n’nắc vêy râu chroi đoọng la lơớp âng t’coóh Phan Quốc Lợi, Tổng thư ký Tổng hội ma nứih Việt Nam đhị Thái Lan.

 Cắh muy k’rang k’uôl cơnh lâng cr’liêng chữ p’rá âng đay, đợ bh’rợ tr’nêng văn hóa, văn nghệ công bơơn đha nuôr ặt cóh k’tiêc sk’ruung n’lơơng pa bhlâng k’rang zư đớc lâng xay trúih đợ râu liêm pr’hay văn hoá acoon ma nưúih đay đhị k’tiếc k’ruung xoọc ặt ma mông. Tơợ bấc c’moo đâu, t’ngay văn hoá Việt Nam âi bơơn bhrợ têng liêm k’rơ đhị bấc k’tiếc k’ruung cóh bha lang k’tiếc, brợ t’váih râu liem pr’hay ooy k’tiếc k’ruung Việt Nam cóh loom luônh pr’zớc chr’ớh bha lang k’tiếc. a moó Nguyễn Thị Bích Yến, muy cha nắc zay cóh bh’rợ báo chí âng ma nứih Việt đhị Cộng hoà Áo, đoọng năl:

Xoọc acu nắc bhrợ nhà báo Việt Nam đhị Áo. Acu bơơn đoọng thể quốc tế bhrợ đhị zấp đoo bh;rợ quốc tế đhị Áo. Acu âi ting pấh bh’rợ xay trúih lâng bhrợ têng liêm choom t’ngay Việt Nam đhị cộng hoà Áo cơnh lâng k’noọ 100 bài báo n’đhơ nắc bài báo khoa học, phóng sự cóh cr’loọng k’tiếc lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng.

Pấh Đại hội thi đua chắp hơnh k’tiêc sk’ruung g’lúh n’nâu dzợ vêy bấc tấm gương đha nuôr hêê ặt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng. Nắc đoo t’coóh Khăm Hùng, Phó Chủ tịch Tổng hội ma nứih Việt Nam đhị Lào, cắh muy bhrợ liêm bh’rợ p’têệt pa zum ma nứih hêê nắc dzợ ting pấh bấc cóh bh’rợ liêm loom, zooi đoọng bấc ngai ma nứih Việt cắh pr’đoọng cóh pr’ặt tr’mông đhị Lào. Cắh cậ cơnh lâng  Trưởng ban liên lạc ma nứih Việt ặt  cóh k’tiếc k’ruung Nepal, cóh bấc t’ngay der k’tiếc k’pân k’gớt cóh Nepal, a moó Võ Thị Kim Cương âi zooi bấc đha nuôr Việt Nam lâng ma nứih đha nuôr đhị k’tiếc k’ruung n’nắc crêê bhrêy tắh cơnh pay đoọng apêê hun ch’na k’goóh, đợ cr’noọ đươi dua ha đha nuôr, zooi apêê ngai bhrêy tắh choom xay trúih lâng pr’loọng đong; zooi 20 cha nắc ma nứih Việt k’đoong cóh Nepal tước đong đay ặt g’đách cóh cr’chăl đương  kía râu zooi zúp âng Đại sứ quán Việt Nam đhị Ấn Độ, đoọng chô ooy k’tiếc k’ruung.

Nâu đoo nắc muy bơr pr’đhang ooy apêê đha nuôr hêê ặt ma mông cóh k’tiếc k’ruung chô pấh Đại hội vêy bấc bh’rợ tr’nêng liêm loom, cơnh lâng c’bhúh ma nứih Vịêt Nam ặt cóh k’tiếc k’ruung n’lơơng. Đợ bh’rợ âng apêê đoo dưr váih tơợ loom luônh, loom pr’chắp kiêng zooi đha nuôr hêê cóh k’tiếc pr’zớc, đh’rứah rơơm kiêng c’bhúh ma nứih Việt Nam ặt cóh k’tiêc sk’ruung n’lơơng ting t’ngay ting pa dưr k’rơ, moọt ặt bhrợ đh’rứah lâng bha lang k’tiếc./.

NHỮNG ĐÓA HOA ĐẸP CỦA KIỀU BÀO TẠI ĐẠI HỘI THI ĐUA YÊU NƯỚC

Đại diện cho hàng nghìn kiều bào trên thế giới, 16 đại biểu kiều bào từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ về dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IX là những bông hoa đẹp về các thành tích trong công tác cộng đồng, gắn kết, giúp đỡ bà con kiều bào cùng vượt qua khó khăn, gây dựng cộng đồng người Việt ở nước ngoài đoàn kết, phát triển…

# Đoàn kết, xây dựng cộng đồng vững mạnh là mong mỏi của đa số những kiều bào có tâm huyết khi sống xa quê hương. Làm công tác hội nhiều năm, ông Lê Thiết Hùng được bà con người Việt tại Ba Lan đánh giá là người có nhiều công sức đóng góp cho cộng đồng. Ông không nề hà một việc gì từ việc tuyên truyền về luật pháp nước sở tại, giúp đỡ bà con sinh sống, làm ăn buôn bán được thuận lợi, tới việc là chiếc cầu nối của cộng đồng với các cơ quan chính quyền của Ba Lan. Hiện đang là Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Ba Lan “Ðoàn kết và Hữu nghị”, ông Lê Thiết Hùng tâm sự: được cộng đồng người Việt ở Ba Lan tin tưởng, tôi sẽ luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ mà bà con trong cộng đồng giao cho.

Nói đến sự đoàn kết, giúp đỡ nhau trong cộng đồng không thể không nhắc tới Hội người Việt Nam tại Cộng hòa Séc. Hiện nay hội có gần 50 chi hội cơ sở đang hoạt động khá hiệu quả. Các hội đoàn được tổ chức một cách bài bản, chặt chẽ đã góp phần quan trọng trong việc giúp các thành viên trong hội ổn định cuộc sống, hội nhậu sâu vào nước sở tại. Đặc biệt, chính phủ Cộng hòa Séc đã công nhận cộng đồng người Việt là dân tộc thiểu số của nước này. Ông Giang Thành, Phó Chủ tịch Hội cho biết:

Tôi rất vinh dự được đại diện cho bà con kiều bào tại Cộng hòa Séc về tham dự Đại hội thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ IX. Bản thân tôi đã tham gia công tác cộng đồng gần 20 năm. Thành tích đóng góp của tôi cho cộng đồng chưa được nhiều nhưng tôi cũng vui mừng khi đã đóng góp vào việc vận động để cộng đồng người Việt Nam tại  Séc được chính phủ Séc công nhận là dân tộc thiểu số thứ 14.

 Bên cạnh những hội đoàn có bề dày nhiều năm hoạt động tại châu Âu, thì đây đó vẫn còn những người Việt dù sinh sống ở nước ngoài nhưng chưa thực sự quy tụ trong bất kỳ một hội chính thức nào do người Việt tổ chức. Đó là tình trạng ở Malaysia ba năm trước đây. Trăn trở về điều này đã lâu, nhân được về Đà Lạt, dự Hội nghị lãnh đạo các tổ chức người Việt Nam ở nước ngoài vào năm 2012, bà Trần Thị Chang đã có nhiều cơ hội tiếp xúc và học hỏi kinh nghiệm từ nhiều lãnh đạo các hội, đoàn. Bằng sự nỗ lực của mình, bà đã kêu gọi và thành lập được Ban liên lạc người Việt Nam tại Malaysia vào năm 2013. Ba Chang cho biết, đến nay, Ban liên lạc đã đi vào hoạt động tương đối ổn định:

Qua quá trình vận động không phải là đơn giản vì Malaysia đất nước rộng, người Việt Nam ở rải rác ở nhiều nơi nhưng với tôi, vì tâm huyết và nguyện vọng muốn ấp ủ thành lập một cộng đồng ở đó nên tôi cũng không quản ngại khó khăn và đã vận động và thành lập được ban liên lạc người Việt Nam tại Malaysia. Chúng tôi đã có nhiều hoạt động hướng về đất nước, giúp đỡ nhiều trường hợp khó khăn ở Malaysia.

Việc giữ gìn bản sắc văn hóa và tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cũng là một bài toán khó nhất là đối với các thế hệ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài. Ông Phan Quốc Lợi là một thế hệ thứ 2 gốc Việt ở Thái Lan nên ông sớm hiểu được điều này từ khi còn học phổ thông. Do vậy, ông đã từ bỏ cơ ngơi là xưởng gara sửa chữa ô tô vào loại lớn ở Thái Lan, cơ nghiệp ông đã gây dựng trong bao năm để toàn tâm toàn ý dành thời gian cho việc dạy chữ Việt cho thế hệ trẻ. Từ chỗ tiếng Việt không được sử dụng tại Thái Lan thì nay có 45 trường phổ thông trung học đã dạy tiếng Việt như một ngoại ngữ thứ hai trên toàn nước Thái. Công lao đó có sự đóng góp thầm lặng mà hiệu quả của ông Phan Quốc Lợi, Tổng thư ký Tổng hội người Việt Nam tại Thái Lan.

Không chỉ đau đáu với con chữ tiếng mẹ đẻ, những hoạt động văn hóa, văn nghệ cũng được bà con kiều bào đặc biệt quan tâm nhằm giữ gìn, duy trì và quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc tại nước sở tại. Từ nhiều năm nay, Ngày văn hóa Việt Nam đã được tổ chức sôi nổi tại nhiều châu lục trên thế giới, tạo dấu ấn tốt về hình ảnh Việt Nam trong lòng bạn bè quốc tế. Chị Nguyễn Thị Bích Yến, một thành viên tích cực trong hoạt động báo chí của người Việt tại Cộng hòa Áo, cho biết:

   Hiện nay tôi đóng vai trò là nhà báo Việt Nam tại Áo. Tôi được cấp thẻ quốc tế làm trong tất cả các sự kiện quốc tế tại Áo. Tôi đã tham gia hoạt động truyền thông và tổ chức thành công Ngày Việt Nam tại cộng hòa Áo với gần 100 bài báo kể cả bài báo khoa học, phóng sự trong nước và nước ngoài.

  Dự Đại hội thi đua yêu nước lần này còn có nhiều tấm gương kiều bào tiêu biểu khác. Đó là ông Khăm Hùng, Phó Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam tại Lào, không chỉ làm tốt vai trò gắn kết cộng đồng mà còn tham gia tích cực trong công tác từ thiện, giúp đỡ những người Việt Nam kém may mắn trong cuộc sống tại Lào. Hoặc với Trưởng ban liên lạc Việt kiều tại Nepal, trong những ngày động đất kinh hoàng ở Nepal, chị Võ Thị Kim Cương đã giúp đỡ nhiều người Việt Nam và người dân sở tại bị nạn như phát các suất cơm miễn phí, nhu yếu phẩm cho người dân, giúp các nạn nhân liên hệ được với gia đình; giúp 20 người Việt  mắc kẹt ở Nepal đến nhà mình tá túc trong thời gian chờ đợi sự giúp đỡ của Đại sứ quán Việt Nam tại Ấn Độ, để về nước.

 Đây chỉ là một vài ví dụ về những kiều bào về dự Đại hội có những việc làm tâm huyết, đầy tình nhân ái đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Những việc làm của họ xuất phát từ tấm lòng, nghĩa cử muốn giúp đỡ đồng bào mình trên đất khách, đồng thời mong muốn cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phát triển vững mạnh, hội nhập cùng thế giới./.

(Bài hát Quê hương)