G’luh boo tuh l’lăm căh âi păt năc dưr vaih boo ngân coh prang miền Trung. Tuh t’gơn tuh bhrợ bâc vel đong coh chr’hoong Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế ăt nong đhô coh đac tuh. Zr’năh k’đhap li bệ n’đhang bêl xơợng bộ đội chô trông dâc chơơc lêy ma nưih bil tic đhị thủy điện Rào Trăng 3, bâc a đhi a moó coh chr’hoong Phong Điền âi ma đơơng a tưch, a đha, bhơi r’veh tươc zooi đoọng ha bộ đội. P’căn Nguyễn Thị Quế, 70 c’moo ăt coh vel Bình An, chr’val Phong Xuân, chr’hoong Phong Điền đoọng năl, đong đoo nong đhộ lâh 1 met, đh’râu đh’rí dzợ li bhrươm căh âi choo díh n’đhang a đoo công chang đac đơơng âng ch’na tươc đh’rưah lâng a đhi a moó coh chr’val zooi apêê a dêy bộ đội zêệ cha:“Xơợng da ding hr’lang coh thủy điện, công căh năl đơơng âng râu rí năc muy đơơng âng ha bhêy, a dul lâng đu đủ zooi đoọng ha bộ đội. Trông dâc apêê a noo k’đoong coh thủy điện căh âi bơơn chô, p’rơơm bộ đội đơơh bơơn chô đơơng apêê a noo.”

Căh muy a va Quế, bâc t’ngay ha nua, pa bhlâng bâc a đhi a moó coh chr’hoong Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế căh ngai moon ngai,  ngai năc glơơc ch’nêêh, ngai năc đơơng bhơi r’veh, p’lêê p’coo, ngai năc đơơng a tưch a đha… zooi động 2 ta pêêh z’zêệ dã chiến âng bộ đội. Bâc ngai dzợ ting pâh uh zêệ, ra văng ch’na ha cán bộ, chiến sĩ p’xoọng liêm ta nih. Bh’rợ bhrợ chrnăp liêm âng apêê a mế, a moó đhị apêê t’ngay boo tuh bh’nhăn bhrợ pa liêm pr’dưr pr’dzoọng ma nưih pân đil miền Trung zay t’bach. Dzợ hay, bâc t’ngay đhị đâu đanh 2 c’xêê, công apêê pân đil miền Trung n’năc âi zêệ a vị, ih pa noor boop, t’vaih tơơm ATM ch’nêêh, căh câ chr’hoong đoọng ting cr’puôt bhơi r’veh, pơơng prí, tu a băng… zooi đoọng đhị zr’lụ zêl pr’luh Covid-19. P’căn Nguyễn Thị Huệ, Chủ tịch UBMTTQVN chr’hoong da ding ca coong Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, bâc t’ngay pr’luh cr’ay Covid-19 dưr vaih đhị Đà Nẵng, bâc a đhi a moó zr’lụ da ding ca coong âi ha dưr đơc bh’rợ ha rêê đhuôch đoọng moot ooy crâng đêêh a băng, bơơn bhơi r’veh, p’lêê p’coo đơơng âng ooy miền xuôi zooi đoọng apêê c’bhuh xooc zêl pr’luh:“Nam Trà My năc chr’hoong zr’năh k’đhap, đha nuôr tơợ a hay tươc đâu âi bơơ đơp đợ pr’hêl chr’năp âng đha nuôr coh xuôi pa gơi đoọng. Tu cơnh đeêc, bêl vêy kế hoạch âng chr’hoong, đha nuôr, pa bhlâng năc apêê a dich, a ngăh, a moó trực tiếp lươt pay apêê bh’nơơn coh ha rêê ha lai, đơơng âng đoọng zooi đha nuôr coh xuôi.”

Căh muy năl k’rang đh’uôl, k’rang zư pa liêm pr’loọng đông, pân đil nâu câi dzợ ting pâh k’đhơợng bhrợ bâc bh’rợ tr’nêng chr’năp âng vel đong. Lâng bêl K’tiêc k’ruung kiêng, apêê đoo năc đơơh dưr lươt tươc đhị zr’năh k’đhap, cr’pân ga hơt. Công căh âi  choom ha vil apêê t’ngay pr’luh Covid-19 coh Đà Nẵng dưr vaih bhrơợng, k’rơ bhâu pân đil y, bác sĩ, nhân viên y tế ch’ngai đong xang, a coon k’dic tươc zr’lụ bha lâng zêl pr’luh. Apêê a moó pa bhrợ căh xay moon t’ngay ha dum, k’rang c’rơ ha đha nuôr năc ha vil c’la đay. Bâc a moó âi căt lơi xoc dal âng đay đoọng liêm buôn lâng xa nâp bảo hộ, liêm crêê ha bh’rợ zêl pr’luh. Điều dưỡng viên Nguyễn Thị Thanh Tâm, khoa Nội 3, Bệnh viện Phổi Đà Nẵng xay moon:“Bêl tr’nơơp, căh ngai k’noọ đay căt lơi xoc âng đay. N’đhang tu bh’rợ năc ăt lươt ra vach ta luôn coh buồng cr’ay, âi zâp bêl luh moot năc hoọm pra a cọ, ha dang đơc xoc dal cơnh đêêc năc hoọm căh vêy đơơh u gooh. Ha dợ tơợ loon chơớc bhrợ pa gooh dzợ, xang pra a cọ âi pơng pr’nơng, xâp bảo hộ đơơh, năc muy tơt đhị quạt t’xí a năm. Căt xoc bh’nhăn đệ năc bh;nhăn choom. Tu xoc dal bhrợ k’đhap k’đhêh, râu bơr cớ năc vi rút buôn boọ coh xoc. Tu cơnh đêêc, a zi quyết định căt lơi zêng xoc pa đệ.”

P’căn Phạm Thị Ánh Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115, đoọng năl, đơn vị 91 nhân viên, coh đêêc k’noọ muy pâng năc pân đil. N’đhơ cơnh đêêc, bêl pr’luh cr’ay Covid-19 dưr vaih, apêê a moó doó ngai k’pân zr’năh k’đhap, bhrợ têng liêm xang bh’rợ tr’nêng bơơn k’đươi. Bâc a đhi a moó pa gơi ca coon k’tứi ha ma nưih đong, ha c’bhuh xoọng zư lêy, đoọng ăt coh đơn vị đanh t’c’xêê. Bh’rợ bhrơợng, zr’năh k’đhap, vêy bêl ga lêêh k’bao n’đhang apêê a moó công p’zay bhrợ lưch loom, lưch c’rơ. P’căn Phạm Thị Ánh Hồng xay moon, c’la đoo năc pân đil tu cơnh đêêc pa bhlâng năl ghit zr’năh k’đhap âng nhân viên pân đil:“C’xêê 11 n’nâu a cu đhêy hưu ă. Cr’chăl pa bhrợ đhị Trung tâm cấp cứu 115 a cu bơơn lêy, năc choom vêy kinh nghiệm chiến trường, a đay năc trực tiêp lươt cấp cứu, moot ăt bhrợ, vêy choom pac bh’rợ, k’đươi đhi noo. L’lăm năc trách nhiệm, râu bơr năc tu loom luônh, ha dang vêy loom luônh năc muy vêy trách nhiệm năc căh choom bhrợ bh’rợ n’nâu. Ha dang a đay căh bhrợ gương năc căh choom moon nhân viên râu rí. A đau căh năl cơnh k’đhơợng bhrợ năc buôn bhrợ ha đhi noo ga lêêh ga lêêng. Coh đâu, apêê a đhi a moó pân đil loom nhâm mâng lâh, apêê đoo lươt truih c’lâng zư x’mir lêy ma nưih ca ay pa bhlâng chuyên nghiệp.”

Pr’luh cr’ay căh âi lưch, boo tuh năc tươc ta luôn p’jơh đươn đhị chr’lang k’ưc ma nưih pân đil miền Trung. N’đhơ cơnh đêêc đhị bêl zr’năh k’đhap n’năc, apêê a mế, a moó công dzợ ăt p’zay bhrợ têng lưch loom, liêm ta nih coh  pr’ăt tr’mông zâp t’ngay…./.

Những “bông hoa nhân ái” giữa đời thường

Dịch bệnh Covid-19 vừa tạm lắng thì thiên tai, bão lũ lại dồn dập trút xuống dải đất nghèo Miền Trung đè nặng lên đôi vai phụ nữ. Thế nhưng trong bộn bề gian khó, các mẹ, các chị vẫn thầm lặng tỏa sáng.

Chưa dứt đợt mưa lũ trước thì nay mưa to lại trút xuống miền Trung. Lũ chồng lũ khiến nhiều làng quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế chìm sâu trong nước. Bộn bề khó khăn nhưng khi nghe tin bộ đội về cứu hộ nạn nhân mất tích tại thủy điện Rào Trăng 3, nhiều chị em ở huyện Phong Điền tự nguyện mang gà vịt, rau xanh đến ủng hộ bộ đội. Bà Nguyễn Thị Quế, 70 tuổi ở thôn Bình An, xã Phong Xuân, huyện Phong Điền cho biết, nhà bà bị ngập sâu hơn 1 mét, đồ đạc còn ngổn ngang nhưng bà vẫn lội nước mang thực phẩm đến cùng nhiều chị em trong xã  giúp các chú bộ đội nấu ăn: “Nghe bị núi lở trên thủy điện, cũng chẳng có chi mang rau cải, bắp chuối với đu đủ về ủng hộ cho bộ đôi. Cứu các anh bị mắc kẹt trên thủy điện chưa về được, mong muốn bộ đội sớm cứu được các anh về”

Không riêng bà Quế, những ngày qua, rất nhiều chị em ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế không ai bảo ai, người khuân gạo, chở rau củ, người xách gà, vịt ... ủng hộ 2 bếp ăn dã chiến của bộ đội. Nhiều người còn tham gia nấu nướng, sửa soạn bữa ăn cho cán bộ, chiến sĩ thêm phần tươm tất. Việc làm ý nghĩa của các mẹ, các chị giữa những ngày bão lũ càng tô thắm hình người phụ nữ miền Trung chịu thương, chịu khó. Còn nhớ, những ngày này cách đây 2 tháng, cũng những người phụ nữ miền Trung ấy cũng đã nấu cơm, may khẩu trang, mở cây ATM gạo, hay quyên góp từng mớ rau, nải chuối, búp măng…ủng hộ tuyến đầu chống dịch Covid-19. Bà Nguyễn Thị Huệ, Chủ tịch Ủy ban MTTQVN huyện miền núi Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho biết, những ngày dịch bệnh Covid 19 tái bùng phát tại Đà Nẵng, nhiều chị em vùng cao đã gác việc nương rẫy để vào sâu trong núi hái măng rừng, rau, củ quả, chuyển xuống miền xuôi hỗ trợ các lực lượng tuyến đầu chống dịch:“Nam Trà My là huyện khó khăn, bà con từ xưa đến giờ đã tiếp nhận những món quà quý giá của bà con miền xuôi gửi về. Vì vậy, khi có kế hoạch của huyện, người dân, nhất là các bà, các cô, các chị trực tiếp đi lấy những nông sản của mình trên nương, trên rẫy, trực tiếp chở đến ủng hộ cho bà con miền xuôi.”

  Không chỉ biết lo toan, vun đắp cho tổ ấm gia đình, phụ nữ ngày nay còn tham gia gánh vác nhiều công việc quan trong của xã hội. Và khi Tổ quốc cần họ sẵn sàng xông pha vào nơi khó khăn, nguy hiểm. Vẫn chưa quên những ngày dịch Covid-19 ở Đà Nẵng diễn biến căng thẳng, hàng ngàn nữ y, bác sĩ, nhân viên y tế tạm xa gia đình, con nhỏ, xông pha nơi tuyến đầu chống dịch. Các chị làm việc không kể ngày đêm, lo cho sức khỏe người dân mà quên đi chính bản thân mình. Nhiều chị tự cắt bỏ mái tóc dài thướt tha để phù hợp với bộ đồ bảo hộ, thuận tiện cho công tác chống dịch cường độ cao, áp lực lớn. Điều dưỡng viên Nguyễn Thị Thanh Tâm, khoa Nội 3, Bệnh viện Phổi Đà Nẵng tâm sự:“Lúc đầu, không ai nghĩ là mình phải cắt đi mái tóc của mình. Nhưng vì công việc phải lên xuống thường xuyên ở buồng bệnh, cứ mỗi lần ra lại phải tắm gội, nếu để đầu tóc dài như vậy thì tắm nó không khô liền. Mà đâu có thời gian để sấy, phải đội mũ liền, ai có thời gian thì chỉ ngồi quạt cho khô tí thôi. Cắt tóc càng ngắn càng gọn thì càng tốt, vì tóc dài làm mình vướng, thứ 2 là vi rút có thể bám vào tóc. Vì vậy tụi em quyết định cắt ngắn hết.”

Bà Phạm Thị Ánh Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115, cho biết, đơn vị có 91 nhân viên, trong đó gần một nửa là nữ. Thế nhưng, khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, các chị không ngại khó khăn gian khổ, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Nhiều chị phải gửi con nhỏ cho ngời thân, bà con hàng xóm chăm sóc giúp, ở lại đơn vị hàng tháng trời. Công việc căng thẳng, áp lực, có lúc kiệt sức nhưng các chị vẫn bền bỉ cống hiến hết mình cho công việc. Bà Phạm Thị Ánh Hồng chia sẻ, bản thân mình là nữ nên rất thấu hiểu nỗi khó khăn của nhân viên nữ:“Tháng 11 này tôi nghỉ hưu rồi. Quá trình công tác tại Trung tâm cấp cứu 115 tôi nhận thấy, cần phải có kinh nghiệm chiến trường, mình phải trực tiếp đi cấp cứu, phải lăn xả vào, thì mới phân công, chỉ đạo anh em cụ thể được. Trước hết là trách nhiệm, thứ hai là lương tâm, nếu không có lương tâm mà chỉ có trách nhiệm thì không thể làm công việc này được.   Nếu mình không gương mẫu thì không thể đòi hỏi nhân viên, mình không biết cách điều hành thì dễ làm anh em bị kiệt sức. Ở đây, các chị em nữ tình thần bền hơn, vững hơn, họ đi trên đường, xử lý bệnh nhân rất chuyên nghiệp”

        Dịch bệnh chưa qua, thiên tai dồn dập ập đến đè nặng lên đôi vai hàng triệu người phụ nữ miền Trung. Thế nhưng trong những lúc bộn bề gian khó ấy, các mẹ, các chị vẫn tỏa sáng, lấp lánh giữa đời thường…