Tợơ bêl tỉnh Quảng Nam pa căh bh’rợ pa đớp crâng đoọng ha đhanuôr vel bhươl zư lêy, Ban k’đhợơng lêy crâng gmrâng Sông Kôn, chr’hoong Đông Giang lêy pa choom đoọng đhanuôr năl ghít lấh đăh chính sách t’mêê nâu. Tợơ bêl xăl cơnh zư lêy crâng t’mêê quyền lợi nắc bơơn pác zập zêng đoọng ha vel bhươl xăl tu đoọng ha pêê pr’loọng đong, k’bhúh pr’loọng đong cơnh lalăm a hay.

        Cung cơnh bấc vel đong lơơng, lalăm a hay đhanuôr vel Bút Tưa, chr’val Sông Kôn đớp zư lêy crâng lâng bh’rợ pa đớp đoọng ha đhanuôr cóh vel bhươl zư lêy crâng. Cơnh bhrợ têng nâu bơơn đhanuôr ting xợơng đươi, bhrợ têng tu a đoo liêm glặp lâng văn hoá truyền thống zư lêy crâng âng đhanuôr. A noo Alăng Nết, pr’loọng đong vêy ting pấh zư lêy crâng moon:“Đhanuôr ơy đớp zư lêy nắc vêy trách nhiệm, n’đhơ zên m’bứi căh cợ bấc ha dợ Đảng, Nhà nước xay moon nắc a đay cung chroi k’rong l’rơ đoọng đh’rứah ting pấh zư lêy crâng. Xoọc đâu, crâng cung tệêm ngăn doó rau rị”.

Ảnh: Trần Hữu

  Lâng cơnh bhrợ têng nâu, cóh vel ơy ta bhrợ ta váih k’bhúh, r’pặ bh’rợ tr’nêng ghít liêm, vêy chr’nắp đoàn kết cóh đhanuôr. T’coóh A lăng Phân, Trưởng vel Bút Tưa, chr’val Sông Kôn, chr’hoong Đông Giang đoọng năl: “Vel zi ơy bhrợ têng kế hoạch đoọng lêy cha mệêt, bêl lêy cha mệêt vêy lịch, cóh 1 c’moo vêy 12 c’xêê nắc a zi đớc 1 c’xêê lướt 3 chu lâng cóh đếêc vêy 3 k’bhúh. A zi k’rong 1 k’bhúh nắc 5 cha nắc, pa zưm 3 k’bhúh nắc 15 cha nắc. Cóh đhr’năng lướt, a zi nắc vêy pay zên tợơ Ban k’đhợơng lêy crâng gmrâng chroót đoọng”.

      Tợơ c’moo 2013 tước nâu kêi, chr’val Sông Kôn vêy đợ pr’loọng đong ting pấh zư lêy crâng bấc ting c’moo, tu cơnh đếêc nắc đhanuôr pay zư crâng đớp zên m’bứi lấh lalăm a hay. Tợơ c’xêê 7 c’moo đâu, apêê Ban k’đhơợng lêy crâng đhị vel đong đươi dua pa đớp crâng đoọng ha đhanuôr, ting đếêc, apêê k’bhúh pr’loọng đong đhanuôr lướt cha mệêt lêy crâng nắc bơơn đhanuôr chấm công lâng bơơn đớp zên crêê lâng c’rơ g’lếêh âng đay. T’coóh Phan Thanh Minh, Trưởng trạm k’đhợơng lêy crâng số 3, Ba k’đhợơng lêy crâng gmrâng Sông Kôn, chr’hoong Đông Giang đoọng năl: “Azi lêy cóh đhr’năng lalua nắc lêy ra pặ ting k’bhúh đhanuôr. K’bhúh đhanuôr nắc đăh k’đhợơng zư lêy ta bhrợ t’váih đoọng 1 k’bhúh lalay lướt lêy cha mệêt crâng vêy trách nhiệm lấh mơ, vêy bh’nơơn dal lấh. Tu pazêng ma nuýh ting pấh lalăm a hay nắc chấm công. Ting pấh lướt cha mệêt lêy crâng nắc bơơn pay đớp zên bấc lấh mơ apêê pr’loọng ặt cóh đong”.

       Đhr’năng lalua đoọng lêy, bh’rợ pa đớp crâng đoọng ha đhanuôr zư lêy nắc pa dưr dal bhlầng bh’nơơn k’đhợơng zư lêy. Đhanuôr năl ghít lấh mơ, tự r’pặ bh’rợ lâng lêy cha mệêt bh’rợ bhlưa apêê ting pấh bhrợ, ting pa tệêt pa zưm lấh mơ cóh đhanuôr. Ngai bhrợ bấc nắc bơơn bấc zên lấh tợơ crâng, căh vêy bhrợ căh vêy zên, nắc pa dưr cr’nọo ma ting bhrợ âng đhanuôr cóh bh’rợ zư lêy crâng. Cơnh bhrợ têng nâu nắc bơơn chính quyền chr’hoong Đông Giang bhrợ ta bhứah cóh cr’chăl ha y. T’coóh Đinh Văn Hươm, Chủ tịch UBND chr’hoong Đông Giang, tỉnh Quảng Nam moon ghít: “T’bhlầng bh’rợ zư lêy crâng bơơn lêy bhrợ nắc bh’rợ chính trị tr’nợơp cóh cr’chăl ha y đoọng đhanuôr bơơn lêy c’rơ bh’rợ, trách nhiệm lâng quyền lợi, bh’rợ lêy bhrợ têng âng đay nắc zư lêy crâng đoọng bơơn pay pa chô rau liêm choom tợơ bhiệc chroót zên zư lêy crâng”.

     Xọoc đâu, Ban k’đhợơng lêy crâng gmrâng Sông Kôn xoọc pa đớp đoọng ha đhanuôr k’đhợơng lêy k’nặ 25.000 héc ta crâng. Vel đong k’đhợơng lêy bhứah tu cơnh đếêc bh’rợ k’đhợơng zư lêy crâng đhị bấc ooy, bấc zr’lụ lưm bấc rau k’đháp k’ra. Tu cơnh đếêc, bh’rợ pa đớp zư lêy crâng đoọng ha đhanuôr k’đhợơng zư lêy nắc pa dưr loom luônh đoàn kết âng pazêng đhanuôr cóh bh’rợ zư lêy pazêng đhăm crâng bơơn pa đớp./.

Đông Giang đẩy mạnh giao khoán rừng cho cộng đồng làng quản lý

                                                                                                                                                   CTV Duy Bình

Nhằm phát huy vai trò của người dân, cộng đồng trong công tác bảo vệ rừng, cải thiện thu nhập, nâng cao đời sống người dân, thời gian qua, các địa phương, Ban Quản lý rừng ở tỉnh Quảng Nam tổ chức giao khoán rừng cho cộng đồng dân cư quản lý, bảo vệ. Trên địa bàn huyện Đông Giang, các đơn vị chủ rừng, Ban Quản lý rừng phòng hộ đang đẩy nhanh công tác giao khoán rừng cho cộng đồng làng theo chủ trương của tỉnh.

Từ khi tỉnh Quảng Nam ban hành chính giao khoán rừng cho cộng đồng làng bảo vệ, Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Kôn, huyện Đông Giang tiến hành hướng dẫn để bà con nắm rõ hơn về chính sách mới này. Khi chuyển sang hình thức bảo vệ rừng mới, quyền lợi sẽ được chia đều cho cả làng thay vì cho hộ, nhóm hộ như trước đây.

Cũng như nhiều địa phương khác, trước đây người dân thôn Bút Tưa, xã Sông Kôn nhận khoán bảo vệ rừng với hình thức giao khoán cho cộng đồng bảo vệ rừng. Cách làm này được đồng bào đồng tình, ủng hộ bởi phù hợp với văn hóa truyền thống giữ rừng của đồng bào. Anh ALăng Nết, hộ dân tham gia bảo vệ rừng nói: “Dân đã nhận khoán thì có trách nhiệm, mặc dù tiền ít hay nhiều nhưng Đảng, Nhà nước đề ra thì mình cũng góp sức góp công để cùng nhau tham gia bảo vệ rừng. Hiện nay rừng cũng đảm bảo.”

Với cách làm này, thôn Bút Tưa đã thành lập nhóm, phân chia nhiệm vụ cụ thể, có tính cộng đồng cao. Ông A Lăng Phân, Trưởng thôn Bút Tưa, xã Sông Kôn, huyện Đông Giang cho hay: “Thôn chúng tôi đã lập kế hoạch để tuần tra, khi tuần tra có lịch, trong 1 năm có 12 tháng thì chúng tôi chọn 1 tháng đi 3 lần và trong đó có 3 nhóm. Chúng tôi lập trong 1 nhóm 5 đồng chí, cộng lại 3 nhóm là 15 đồng chí. Trong quá trình đi, chúng tôi cũng có trích quỹ từ nguồn Ban Quản lý rừng phòng hộ chi trả.”

Từ năm 2013 đến nay, tại xã Sông Kôn, số hộ gia đình gia bảo vệ rừng tăng lên từng năm, do vậy người dân nhận được tiền ít hơn trước. Từ tháng 7 năm nay, các Ban Quản lý rừng trên địa bàn áp dụng giao khoán rừng cho cộng đồng, theo đó, các nhóm hộ đi tuần tra rừng sẽ được cộng đồng chấm công và được nhận tiền đúng với công sức mình bỏ ra. Ông Phan Thanh Minh, Trưởng trạm Quản lý Bảo vệ rừng số 3, Ban Quản lý Rừng phòng hộ Sông Kôn, huyện Đông Giang cho biết: “Chúng tôi nhận thấy thực tế nên phân theo cộng đồng. Cộng đồng thì về vấn đề quản lý thành lập cho 1 tổ riêng đi tuần tra bảo vệ rừng có trách nhiệm hơn, có thu nhập hơn. Vì những người tham gia đây sẽ chấm công. Tham gia đi tuần tra, kiểm tra thì sẽ được tiền nhiều hơn các hộ ở nhà”.

Thực tế cho thấy, việc giao rừng cho cộng đồng sẽ phát huy tối đa tính hiệu quả trong công tác quản lý. Người dân có ý thức hơn, tự phân công trách nhiệm và giám sát công việc lẫn nhau, thêm gắn kết trong cộng đồng. Ai làm nhiều hưởng nhiều từ rừng, không làm không hưởng sẽ kích thích tinh thần tự giác của bà con trong bảo vệ rừng. Cách làm này sẽ được chính quyền huyện Đông Giang nhân rộng trong thời gian tới. Ông Đinh Văn Hươm, Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam khẳng định: “Đẩy mạnh công tác bảo vệ rừng được đặt lên nhiệm vụ chính trị hàng đầu trong thời gian đến để người dân thấy được vai trò, trách nhiệm và quyền lợi, nghĩa vụ của mình phải bảo vệ rừng để hưởng lợi từ việc chi trả dịch vụ môi trường rừng”.

Hiện, Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Kôn đang giao khoán cho người dân quản lý, bảo vệ gần 25.000 héc ta rừng. Địa bàn rộng nên công tác quản lý bảo vệ rừng ở một số nơi, một số khu vực trong lâm phận gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, việc giao khoán cho cộng đồng quản lý sẽ phát huy được tinh thần đoàn kết của cả cộng đồng trong việc bảo vệ  rừng./.