Đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung Tân Lộc ắt cóh m’pâng k’ruung Hậu âng quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ vêy c’xêê c’moo dưr váih lấh 300 c’moo, cóh tr’nơớp nắc đhiệp muy bha nụ k’tiếc k’tứi cóh t’tun nắc dưr váih muy zr’lụ đhăm k’tiếc ga mắc vêy đác k’ruung chô đơơng bhậ. Đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung n’nâu nắc dzợ vêy đhơ nớc cơnh lơơng nắc đhăm k’tiếc chúah, đhăm k’tiếc Tam Tỉnh, đhăm k’tiếc pr’họm t’viêng cắh cậ nắc đảo bặ ngam. Bhrợ pa dưr rau liêm choom ooy du lịch đhị đhăm k’tiếc cóh m’pâng k’ruung Tân Lộc nắc rau c’lâng bh’rợ t’mêê đâu âng thành phố Cần Thơ đoọng xay p’cắh ooy ta mooi muy zr’lụ tước la lêy vêy bấc rau xa nay pr’hay ooy văn hoá, ooy chr’na đha nắh lâng pr’ắt tr’mông têêm ngăn, đăn lâng cruung đác âng miền Tây…

Kiêng tước lêy đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung Tân Lộc, ta mooi nắc lướt bhuông tơợ chang k’ruung thành phố Cần Thơ cắh cậ tơợ tỉnh Đồng Tháp. Tơợ bhuông, manuýh lướt la lêy nắc bơơn lêy muy pr’ắt tr’mông la lay cóh pazêng rốh băn axiu đhị k’ruung, bhrợ t’váih muy bha nụ đhanuôr ắt mamông cóh toor đhăm k’tiếc. Đanh đanh, bhuông lướt ooy zr’lụ đác n’nâu bhrợ ha bhuông đập đơơl ting cơnh đác tân đhươi…

Lêy cóh bản đồ, đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung Tân Lộc ngoọ cơnh muy bêệ bhuông pêê axậ t’viêng t’vir lâng đhăm ga mắc k’nặ 33 km2 xoọc ắt đhị m’pâng k’ruung Hậu, n’đắh toor âng quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Tước ooy đâu hân noo n’đoo ta mooi công kiêng pa bhlâng lâng đợ bhươn p’lêê p’coo, chr’nắp bhlâng nắc ga lốc An Phước, mãng cầu siêm cắh cậ sầu riêng cr’liêng xắh… Ta mooi nắc choom lướt lâng bhuông ng’đuối truíh acoon tọm đác mót tước ooy bhươn, nắc a đay choom pêếh cha pazêng rau p’lêê p’coo a yêm cóh zr’lụ bhươn t’viêng liêm lâng a yêm xay p’cắh ghít rau cr’noọ la liêm pr’hay âng k’tiếc, âng manuýh cóh đâu.

Đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung vêy lấh 10 zr’lụ pay câl p’lêê p’coo a yêm. Hân noo ga lôốc An Phước nắc zr’lụ k’tứi cơnh âng a ngắh Mườp Mập công pay pa chô tơợ 5 tước 10 tấn p’lêê ga lôốc cóh muy t’ngay. Đợ hàng n’nâu nắc zập đoọng tơợ 10 tước 20 cha nắc manuýh pa bhrợ lêy pêếh, tôm cóh t’nôm, đơơng âng ta luôn, đoo bêl bấc nắc pa bhrợ cóh toong t’ngay ha dum: “Bấc pa bhlâng manuýh câl, êếh rau azi cắh pa câl, muy c’xêê bấc pa bhlâng, zập t’ngay k’dâng tơợ 5- 6 tấn, vêy ngai câl bơr pêê tấn. Chr’nắp dzoóc nắc apêê câl công bấc, chr’nắp nắc m’bưí apêê câl. M’bứi bhlâng nắc tơợ bơr pêê zệt manuýh pa bhrợ ta luôn, tu acu câl bấc. Ba bi cơnh muy t’ngay chroót tơợ 120, 130 r’bhâu đồng, apêê đoo pa bhrợ cóh ha dum nắc đoọng bấc lấh mơ, đoo bêl pa bhrợ cóh ha dum nắc đoọng 20 r’bhâu đồng cóh muy tiếng đồng hồ.”

Công cơnh bấc đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung, cr’van chr’nắp bhlâng âng đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung Tân Lộc nắc đhăm k’tiếc liêm pa bhlâng, bhrợ đoọng ha t’nơơm pay cha p’lêê bấc pa bhlâng; nắc đhăm k’tiếc ga mắc đhị m’pâng k’ruung đác- đhị ắt mamông âng bấc rau a chông axiu; lâng ch’ngaách liêm, pr’ắt tr’mông têêm ngăn. Tu cơnh đêếc, nắc tơợ đanh ahay, muy bơr tô gộ k’van k’bhộ, chức sắc tr’haanh đhị đhăm k’tiếc miền Tây lêy pay đhị đâu nắc đhị chô đhêy ắt đoo bêl nhứh nhêên. Apêê đoo bhrợ đợ đhr’nong đong ga mắc liêm, đong p’bhuốih ga mắc ting lâng bấc cơnh ta bhrợ, cơnh coóch boóc n’loong, ra pặ gạch, ngói lâng pa liêm cóh đong xang. Rau chr’nắp pr’hay n’nắc nắc ắt cóh 10 đhr’nong đong ty, đong p’bhuốih ty nắc vêy ta bhrợ cóh k’ha riêng c’moo ahay. Muy đhr’nong đong ty vêy đợ rau la liêm pr’hay la lay lâng pazêng ngai kiêng chêếc lêy n’năl lịch sử văn hoá, tôn giáo, rau tr’béch g’lăng cóh bh’rợ bhrợ têng đong xang, mỹ thuật… tơợ pazêng rau c’cir.

C’kir chr’nắp bhlâng cóh đâu nắc đhr’nong đong bhươl cr’noon ty Tân Lộc Đông vêy xa nay xay moon đợ rau chr’nắp âng bhua Tự Đức. Đong chr’nắp n’nâu vêy ta xay moon bhrợ têng lấh 230 c’moo l’lăm ahay. Tơợ bấc chu bhr’lậ pa liêm, nắc công dzợ ta bhrợ cơnh ty đanh ahay, vêy apêê chuyên môn xay moon dal pa bhlâng ooy rau chr’nắp âng nghệ thuật, ra la liêm pr’hay lâng rau chr’nắp pa bhlâng cóh xa nay bh’rợ zư lêy lâng pa dưr. Đong n’nâu nắc t’mêê vêy ta xay moon c’kir văn hoá – lịch sử cấp thành phố. P’cắh mặt đơn vị lướt ch’mêết lêy, pr’căn Nguyễn Thị Mỹ - Giám đốc Ban k’đhơợng lêy c’cir thành phố Cần Thơ prá: “Đong bhươl cr’noon Tân Lộc Đông nắc muy cóh pazêng đhr’nong đong liêm pa bhlâng hắt pa bhlâng cóh thành phố Cần Thơ ng’moon la lay, đồng bằng k’ruung Cửu Long moon zazum. Rau liêm pa bhlâng nắc đhr’nong đong bha lâng đhị m’pâng ga mắc dal vêy ta bhrợ têng nhâm mâng lâng n’loong… xay p’cắh rau t’béch g’lăng âng apêê g’lăng z’hai pa bhlâng; đong n’nâu nắc dzợ vêy chr’nắp ooy xa nay nghệ thuật, liêm pa bhlâng nắc bh’rợ coóch boóc, coóc boóc pazêng rau a đhắh chr’nắp ma bhuy; lấh ooy rau la liêm pr’hay ooy đong xang, đong n’nâu nắc dzợ zư đớc bấc rau chr’nắp ooy lịch sử - văn hoá – khoa học cơnh bản sắc phong âng bhua Tự Đức c’moo 1852, lâng pazêng rau pr’đươi chr’nắp pr’hắt n’lơơng…”

Thành phố Cần Thơ xoọc vêy xa nay bh’rợ bhrợ pa dưr đhăm k’tiếc đhị m’pâng k’ruung Tân Lộc dưr vaíh muy zr’lụ du lịch cruung đác la liêm pr’hay đhị k’ruung Hậu lâng bấc rau bh’rợ tr’nêng crêê tước đoọng ta đang k’dua apêê tước k’rong bhrợ. Ting n’nắc, rau la liêm pr’hay ooy đhăm k’tiếc, văn hoá lâng pr’ắt tr’mông âng bhươl cr’noon âng k’tiếc, âng manuýh đhị đâu nắc bhrợ t’váih rau la liêm pr’hay t’mêê đoọng ha đảo bặ ngam, bhuông t’viêng cóh k’ruung Hậu nắc liêm pr’hay lấh mơ./.

Du lịch Cần Thơ: Cù lao Tân Lộc thắm xanh màu cây trái

                                                                                          PV VOV

         Cù lao Tân Lộc nằm trên sông Hậu thuộc quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ có lịch sử hình thành đã hơn 300 năm. Từ một doi cát nhỏ tích tụ phù sa rồi lớn dần, vững chãi, xanh dần dưới tác động của dòng chảy và sức chắn của các cồn cát lớn phía trên thượng nguồn. Cù lao này còn có tên là cù lao Cát, cù lao Tam Tỉnh, cù lao Xanh hay hòn Đảo Ngọt. Đánh thức tiềm năng du lịch cù lao Tân Lộc là chủ trương mới đây của thành phố Cần Thơ nhằm giới thiệu với du khách một điểm đến có nhiều câu chuyện kể về văn hóa, về ẩm thực và cuộc sống thanh bình, gần với thiên nhiên sông nước miền Tây…

        Muốn đến thăm cù lao Tân Lộc, du khách phải đi phà ngang sông từ phía thành phố Cần Thơ hoặc từ phía tỉnh Đồng Tháp. Từ trên phà, người ta có thể cảm nhận ngay một cuộc sống khác từ các lồng cá bè san sát nổi trên sông tạo thành từng xóm nhà ven cù lao. Chốc chốc, tàu hay sà lan di chuyển qua vùng nước lại xô nghiêng những làng bè lắc lư theo sóng…

        Nhìn trên bản đồ, cù lao Tân Lộc trông giống như một chiếc thuyền ba lá xanh mướt với diện tích gần 33 km2 neo đậu trên sông Hậu, phía bên bờ quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ. Đến đây vào mùa nào du khách cũng thấy thích thú với các vườn trái cây, đặc biệt là mận An Phước, mãng cầu siêm hoặc sầu riêng hạt lép… Du khách có thể di chuyển bằng xuồng chèo theo các con lạch vào tận vườn, tự tay hái từng chùm trái cây thơm ngọt mà thưởng thức trong không gian mát xanh và ngọt lịm tình đất, tình người.

 Cù lao có khoảng hơn 10 điểm thu mua trái cây đặc sản. Mùa mận An Phước thì điểm nhỏ như của Dì Mười Mập cũng thu từ 5 đến 10 tấn mận mỗi ngày. Lượng hàng đủ cho từ 10 đến 20 nhân công làm việc chọn lựa, đóng gói, vận chuyển liên tục, cao điểm có khi làm cả ban đêm: “Nhiều người mua lắm đâu phải mình ên mình đâu, một tháng nhiều lắm, mỗi ngày khoảng 5 – 6 tấn, có khi mười mấy tấn nữa. Giá lên thì mua lên, sụt thì mua sụt. Quân bình là 20 hoặc mười mấy ngwòi làm thường xuyên, tại vì mình mua nhiều. Thí duh ngày trả trăm hai, trăm ba, người ta mầm tối thì trả gấp rưỡi, miễn tăng ca thì tính 20 ngàn đ/1 tiếng.”

  Như nhiều cồn trên sông, tài sản quí giá của cù lao Tân Lộc là đất giàu phù sa cho vườn cây trái xum xuê quanh năm trĩu quả; là diện tích lớn mặt nước - môi trường sinh sống của nhiều loài thủy sản; và không khí trong lành, nhịp sống hiền hòa. Chắc vì vậy mà từ xa xưa, một số dòng tộc có tiền của, chức sắc khá nổi danh đất miền Tây chọn đây là nơi lui về nghỉ dưỡng khi mệt mỏi. Họ xây những ngôi nhà, những phủ thờ lớn sang trọng theo phong cách cổ khá cầu kỳ, tinh xảo trong trạm gỗ, xếp gạch, ngói và trang trí nội thất. Dấu tích ấy nay còn lưu lại tại hơn 10 ngôi nhà cổ, phủ thờ, đình cổ có niên đại vài trăm năm tuổi. Mỗi ngôi nhà cổ có sức hấp dẫn riêng đối với tất cả những ai yêu thích khám phá lịch sử văn hóa, tôn giáo, trình độ kiến trúc, mỹ thuật…qua di tích.

Di tích đặc biệt nhất ở đây là ngôi đình cổ Tân Lộc Đông có sắc phong ban của vua Tự Đức. Đình được cho là đã xây dựng hơn 230 năm trước. Qua nhiều lần trùng tu nhưng vẫn giữ theo nguyên tác, được giới chuyên môn đánh giá cao về giá trị nghệ thuật, thẩm mỹ và tầm quan trọng của việc bảo tồn. Đình vừa được xếp hạng di tích văn hóa – lịch sử cấp thành phố. Đại diện đơn vị khảo sát, bà Nguyễn Thị Mỹ - Giám đốc Ban Quản lý di tích thành phố Cần thơ cho biết: “Đình Tân Lộc Đông là một trong những ngôi đình đẹp còn lại không nhiều ở tp.Cần Thơ nói riêng, ĐBSCl nói chung. Đáng kể là khối nhà chính điện cao ráo, vững chãi với 3 tầng mái chồng nhau, kết cấu kiểu nhà tứ trụ liên kết bằng mộng gỗ…thể hiện tay nghề của nghệ nhân đạt đến trình độ cao; đình còn có giá trị về mặt nghệ thuật, tiêu biểu là các mạng chạm, khắc hình rồng, lân, qui, phụng, dây lá với những nét chạm rất là công phu, tinh tế như là bức tranh sinh động; Ngoài vẻ đẹp về mặt kiến trúc nghệ thuật, đình còn là nơi bảo lưu các giá trị lịch sử - văn hóa – khoa học như bản sắc phong của vua Tự Đức năm 1852, hệ thống hoành phi, liễn đối, long xa, khánh thờ…”

  Thành phố Cần Thơ đang có dự án xây dựng cù lao Tân Lộc thành Khu du lịch sinh thái trên sông Hậu với nhiều công trình, gói thầu liên quan đang được mời gọi đầu tư. Theo đó, những tiềm năng lợi thế về địa lý, văn hóa và nhịp sống thôn dã của đất, của người cù lao sẽ đem lại vận hội mới cho đảo ngọt, chiếc thuyền xanh trên dòng sông Hậu thêm khởi sắc trong tương lai gần./.