Pr’đhang bh’rợ “ Du lịch t’viêng – homestay” cóh thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam ting t’ngay ting dử váih liêm pr’hay lấh cơnh lâng ngai chắp kiêng t’bơơn năl râu liêm pr’hay la lay âng đhăm k’tiếc n’nâu. Pa bhlâng bấ t’mooi cóh cr’loọng k’tiếc lâng k’tiếc k’ruung n’lơơng chô chơớc ooy đâu đh’rứah cha đh’rứah ặt lâng đha nuôr cóh đâu đoọng năl muy cơnh liêm ghít lấh pr’ặt tr’mông zấp t’ngay âng đha nuôr phố Hội. Pr’đhang bh’rợ n’nâu cắh muy chroi đoọng xay bhrợ bh’rợ tr’nêng, bhrợ t’váih râu pa chô yêm têêm nắc dzợ zooi bấc pr’loọng dưr váih ca van ca bhố. 

Đhị râu cha kêệt âng apêê t’ngay x’ría c’moo, bấc t’mooi xơợng chắp kiêng lâng pr’ặt tr’mông đhị apêêv vel k’tứi trúih toor đô thị ty Hội An. Đhị vel biển An Bàng, râu bhui har hơnh déh c’moo t’mêê 2018 âi r’rộ r’răm. Zấp đông công đương hơnh xơơng ch’pắt cha nắc t’mooi k’tiếc k’ruung n’lơơng tước đh’rứah cha, đh’rứah ặt cơnh nắc ma nứih pr’loọng đong. P’căn Trương Thị Cườm ặt tổ 2, khối An Tân moon, tơợ t’ngay bhrợ dịch vụ homestay tước nâu câi, pr’ặt tr’mông âng 2 coon căn đoo dưr váih ta clơ. P’căn Cườm trúih, công cơnh bấc pân đil vel biển, xang t’ngay pay k’díc, a đoo ặt cóh đong k’rang bh’rợ đong, zư x’mir lêy ca coon đoọng k’díc lướt biển. Cóh muy g’lúh lướt biển, k’díc đoo nắc cắh dzợ, đớc lơi ca coon n’jứih k’tứi nhum cắh tước 5 c’moo. Cơnh đeếc, p’căn Cườm muy c’la đay p’zay bhrợ têng t’mông: “K’díc lướt biển, lướt t’bơơn a xiu chêệt bil cắh bơơn lêy dzợ. Tợơ đêếc, 2 zi coon căn p’zay bhrợ têng zr’nắh xr’dô, n’đhang đươi vêy a chau Thuận pa choom đoọng bhrợ Homestay n’nâu, tước hân noo bấc bhlâng t’mooi, zấp c’xêê bơơn dâng 20 ức đồng. Coon moon nắc pr’ặt tr’mông ta clơ lấh mơ. Xoọc đâu cóh đâu apêê đoo bhrợ Homestay bấc bhlâng. Pr’ặt tr’mông yêm têêm.”

A noo Lê Văn Thuận, muy cóh bấc ngai lướt l’lăm bhrợ homestay cóh An Bàng hay cớ, puôn xơơng c’moo a hay, cóh đâu nắc vel đha rựt, đha nuôr prang c’moo ga bo biển t’bơơn t’mông. Nắc đhêêng bơr pêê c’moo bhrợ du lịch homestay, vel biển An Bàng tr’xăl đơớh tước cắh bhr’nêy. Pr’ặt tr’mông đha nuôr z’zăng  ghít lêy. A noo Lê Văn Thuận trúih, bêl tơợp bhrợ homestay, a noo nắc đhêêng vêy 200 ức đồng a năm. Cơnh lâng c’năl âi bơơn năl đhị bấc c’moo pa bhrợ cóh nhà hàng,khách sạn, a noo bơơn muy cha nắc k’tiếc k’ruung pa choom đoọng chô k’rong bhrợ pa dử “Du lịch t’viêng- homestay”. A noo Thuận vặ apêê đhr’nong đong âng đha nuôr vel đong, bhrợ bhr’lậ cớ zấp râupr’đươi pr’dua, n’đhang cong dzợ zư đớc râu liêm la lay âng đhr’nong đong vel bhươl trúih biển lâng vêy bấc t’mooi Tây tước đhêy ặt, chắp kiêng: “Đoọng zư lâng pa dưr homestay nắc choom zư đớc r’vai, văn hóa, đhr’niêng cr’bưn âng đha nuôr vel. Tu râu văn hóa lâng pr’đhang đong xang cóh zr’loọng công liêm pr’hay. T’mooi tước đâu đoọng chơớc lêy ooy văn hóa lâng a cu lêy văn hóa vel bhươl cóh đâu pa bhlâng pr’hay. Bhrợ du lịch nắc n’jứah pa zum bhrợ âng hêê đh’rứah lâng n’đắh tây. Moọt bêl Tết Tây cắh cậ Noel a cu c’đhâng h’ngoo, ha dang cắh vêy nắc c’đhâng tơơm răng, pa chăm điện, a cu câl đợ p’lêê  h’ngoo goóh dông đớc bhrợ ha t’mooi xoọc ăt cóh ch’ngai bha dắh công bơơn năl c’moo t’mêê.”

La lay lâng bấc đhị, bấc pr’loọng đong bhrợ homestay cóh Hội An nắc đhêêng vêy tơợ 3 tước 4 phòng đoọng ha t’mooi đhêy ặt. Apêê t’mooi tước đâu ặt zêng bơơn lêy cơnh ma nứih đong. Apêê đoo ting pấh zấp râu bh’rợ. Apêê đoo đh’rứah lâng đha nuôr lướt chợ, lướt ha rêê, moọt ooy ruộng, ha béh a xiu, bhrợ  nang bhơi r’véh, z’zêệ, hát bài chòi. Pa bhlâng nắc, âi moọt cậ hân noo boo túh, t’mooi nắc chô cậ lâng Hội An bấc lấh, bấc bhlâng nắc t’mooi Châu Âu. Pa bhlâng bấc t’mooi k’tiếc k’tiếc k’ruung xay môn, đác túh cơnh nắc muy râu bh’nơơn la lay âng du lịch Hội An. T’mooi du lịch pa cắh râu chắp kiêng bêl bơơn lướt bhuông cóh phố đhị m’pâng tọom đác t’căl, moọng lêy đợ đhr’nong đong ty ha măng ma múc lâng chụp đớc cr’chăl liêm pr’hay âng phố ty Hội An hắt đhị long vêy váih. A moó Harriet hơnh Noel lâng Tết tây cóh Hội An. A moó pa bhlâng kiêng râu yêm têê cóh apêê đhr’nong đong homestay âng đha nuôr phố ty, bơơn z’zêệ, bhui har đương hơnh cr’chăl tr’záp bhlưa c’moo t’mêê lâng c’moo ty lâng đh’rứah tr’déh tr’hơnh lâng đha nuôr. “Acu pa bhlâng kiêng pr’đhang homestay cóh Hội An pa bhlâng nắc moọt bêl apêê t’ngay tết cơnh đâu. Cóh đâu a cu bơơn bhui har, hr’lúc a đay lâng pr’ặt tr’mông vel bhươl, veye pr’đơợchơớc năl đợ đhr’niêng cr’bưn âng dha nuôr cóh đâu. Moọt bêl t’ngay Giáng sinh cắh cậ Tết tây cóh đâu zấp ngai công pa chăm tơưm h’ngoo Noel, bơơn cha đợ ch’na yêm cóh t’ngay Tết âng cu pa bhlâng kiêng.”

C’moo 2010, “ Du lịch t’viêng – Homestay” nắc tơợp dử váih đhị thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Tơợ bơr đhị tr’nơợp, tước nâu câi thành phố n’nâu âi vêy lấh 320 đong bhrợ homestay cơnh lâng lấh 1.200 phòng. Pr’đhang h’rợ homestay âi xay bhrợ bh’rợ tr’nêng yêm têêm ha bấc ngai vel đong. UBND thành phố Hội An t’mêê xrắ pa glúh apêê quy định n’đắh k’rong pa dưr homestay. Ting n’nắc, c’la kinh doanh dịch vụ n’nâu nắc choom ma nứih đha nuôr Hội An, cắh vêy k’điêl, k’díc nắc ma nứih k’tiếc k’ruung n’lơơng, nắc ma nứih vêy hộ khẩu đhị đhr’nong đong bhrợ dich vụ homestay. Lấh n’nắc, c’la dịch vụ homestay  choom xơợng đươi apêê quy định n’lơơng cơnh: K’đhơợng nhâm 2 lang ma nứih ma mông cóh đhr’nong đong n’nắc lâng pr’loọng đong bơơn ay moon nắc pr’loọng đong văn hóa đhị cr’chăl zước pa dưr homestay. Chính quyền thành phố Hội An công quy định ghít liêm n’đắh pr’đhang đong bhrợ têng, đhăm bhứah hắt bhlâng âng đhăm k’tiếc đoọng zư đớc apêê vel đong, vel bh’rợ ty đanh. Zấp đhr’nong đong bhrợ dịch vụ n’nâu bhrợ cắh lấh 2 tầng, choom vêy đhị bhuốih đớc a bhô dang, vêy phòng ặt tợt za zum, zr’lụ đớc đoọng ha t’mooi ặt choom đăn lâng zr’lụ đong bha lâng. T’coóh Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam đoọng năl, apêê pr’loọng đong bhrợ homestay zêng xơợng đươi crêê quy định n’nâu n’đhang công vêy muy bơr ngai bhrợ pa lệt nắc t’bhlâng bhrợ bhr’lậ. “Apêê đoo zước bhrợhomestay n’đhang cắh bhrợ nắc xó đhấc ooy long. Bêl apêê đoo đoọng ma nứih Hà Nội, Sài Gòn tước bhrợ lâng nắc cơnh đêếc dưr víah đhong đhêy cắh vêy dzợ homestay lâng t’mooi tước đêếc cắh bơơn năl râu rí công cắh năl ngai ma nứih vel đong, ma mông ng’cơnh, đhr’niêng cr’bưn âng apêê đoo ng’cơnh, bh’rợ bhuốih cáih, bhrợ ha rêê ha lai ng’cơnh. Xoọc đâu thành phố xoọc chơớc lêy c’lâng bh’rợ bhrợ bhr’lậ.”

Homestay nắc râu bh’rợ “du lịch t’viêng” vêy choom glụ t’đang apêê t’mooi kiêng t’bơơn năl râu liêm pr’hay văn hóa âng đhăm k’tiếc t’mêê. Thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam xang bấc c’moo  zăng choom bhrợ cha tơợ bh’rợ dịch vụ n’nâu công xoọc ch’mêệt lêy lâng quy hoạc cớ c’bhúh homestay. Cr’noọ cr’niêng âng chính quyền lâng đha nuôr cóh đâu pa chắp tước nắc ng’cơnh bhrợ đoọng bh’rợ homestay cóh zấp ve bhươl, vel trúih biển, vel k’tứi trúih phố zêng liêm pr’hay cơnh lâng râu liêm la lay âng đay, k’đhợơng loom t’mooi záp n’đắh./.

“Du lịch xanh” phố cổ níu lòng du khách

Minh Hoa VOV-Miền Trung

         Loại hình “Du lịch xanh – homestay” ở thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam ngày càng trở nên quyến rũ với những ai yêu thích khám phá nét văn hóa độc đáo của vùng đất này. Rất nhiều du khách trong và ngoài nước tìm về cùng ăn ở với người dân nơi đây để có một cái nhìn gần gũi, thân thiện hơn trong cuộc sống đời thường của người dân phố Hội. Loại hình du lịch này không chỉ góp phần giải quyết việc làm, tạo nguồn thu nhập ổn định mà còn giúp nhiều gia đình trở nên giàu có.

Trong cái rét buốt của những ngày cuối năm, nhiều du khách cảm thấy thích thú với cuộc sống bình yên trong các ngôi làng nhỏ ven đô thị cổ Hội An. Tại làng biển An Bàng, không khí chào đón năm mới 2018 đã rộn ràng. Nhà nào cũng đón dăm bảy du khách nước ngoài đến cùng ăn, cùng ở  như một thành viên trong gia đình. Bà Trương Thị Cườm ở tổ 2, khối An Tân khoe rằng, từ ngày làm dịch vụ homestay đến nay, cuộc sống của 2 mẹ con bà trở nên khấm khá. Bà Cườm kể, cũng như bao phụ nữ làng biển, sau ngày lấy chồng bà ở nhà lo việc nội trợ, chăm con để chồng đi biển. Trong 1 chuyến ra khơi gặp nạn, chồng bà vĩnh viễn nằm tận nơi biển sâu, để lại đứa con trai nhỏ dại chưa đầy 5 tuổi. Vậy là, bà Cườm  một mình bươn chải, tìm kế mưu sinh: “Chồng đi biển, đi câu khơi chết mất xác luôn. Từ đó, 2 mẹ con đi phụ hồ cho họ, khổ lắm, cực lắm nhưng mà nhờ cháu Thuận chỉ làm được Homestay ni, tới mùa đông khách lắm, mỗi tháng thu nhập khoảng 20 triệu đồng, nói chung là cuộc sống thong thả. Hiện nay ở đây người ta làm Homestay rất nhiều. Cuộc sống rất ổn.”

         Anh Lê Ngọc Thuận, một trong những người tiên phong làm homestay ở An Bàng nhớ lại, dăm năm về trước, nơi đây là làng chài nghèo, người dân quanh năm bám biển mưu sinh. Chỉ sau mấy năm làm dịch vụ homestay, làng biển An Bàng đổi thay nhanh chóng đến ngỡ ngàng. Cuộc sống người dân khá lên trông thấy. Anh Lê Ngọc Thuận bộc bạch, khi bắt tay vào làm homestay, anh chỉ có vỏn vẹn 200 triệu đồng. Với những kinh nghiệm tích lũy qua những năm làm việc trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, anh được một người bạn nước ngoài tư vấn về đầu tư phát triển “du lịch xanh - homestay”. Anh Thuận thuê những ngôi nhà của người dân địa phương, sửa sang lại đầy đủ tiện nghi nhưng vẫn giữ được nét mộc mạc của một căn nhà  làng quê ven biển và  có nhiều khách Tây tìm đến lưu trú, yêu thích: “Để giữ và phát triển homestay là phải giữ được cái hồn, văn hóa, tập quán của cộng đồng. Bởi vì nét văn hóa và kiến trúc cơ sở vật chất bên trong nó cũng hài hòa văn hóa của làng quê. Du khách đến đây để tìm hiểu về văn hóa và tôi thấy văn hóa làng quê ở đây rất hay. Làm du lịch thì vừa kết hợp phương đông với phương tây. Vào dịp tết Tây hoặc Noel mình dựng cây thông, nếu không có thì mình dựng cây khô, trang trí điện, mình mua những trái thông khô bỏ lên thì làm cho khách đang ở nơi xa xôi vẫn cảm nhận được năm mới.”

Khác với nhiều nơi, những gia đình làm homestay ở Hội An chỉ có từ 3 đến 4 phòng cho khách lưu trú. Các du khách đến đây ở đều được đối xử như người thân trong gia đình. Họ tham gia đầy đủ mọi sinh hoạt đời thường. Họ cùng người dân địa phương đi chợ, thăm đồng, lội ruộng, câu cá, làm vườn, nấu ăn, hô hát bài chòi. Đặc biệt, cứ vào mùa mưa lũ, du khách lại về với Hội An đông hơn, nhiều nhất  là khách Châu Âu. Rất nhiều du khách nước ngoài nhận xét, nước lũ như một thứ “đặc sản” của du lịch Hội An. Khách du lịch tỏ ra thích thú khi được đi thuyền trong phố giữa dòng nước bạc, ngắm những ngôi nhà cổ đầy rêu phong và chụp lại khoảnh khắc đẹp của phố cổ Hội An mà khó nơi nào có được. Chị Harriet, một du khách đến từ Australia cho biết, đây là lần thứ 2 Harriet đón Noel và Tết Tây ở Hội An. Chị rất thích cảnh yên bình trong những ngôi nhà homestay của người dân phố cổ, được  nấu ăn, vui đón giao thừa và cùng nhau thăm chúc Tết bà con hàng xóm: “Tôi rất thích mô hình homestay ở Hội An nhất là vào những dịp lễ tết như thế này. Ở đây tôi cảm thấy được thư giãn, hòa mình với cuộc sống làng quê, có cơ hội tìm hiểu những phong tục tập quán của người dân nơi đây. Vào những dịp Giáng sinh hay Tết tây ở đây mọi người cũng trang trí cây thông Noel, được thưởng thức những món đặc sản ngày Tết mà tôi rất thích.”

Năm 2010, “Du lịch xanh - Homestay” bắt đầu xuất hiện tại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Từ vài cơ sở ban đầu, đến nay thành phố này có hơn 320 cơ sở homestay với trên 1.200 phòng. Loại hình homestay đã giải quyết việc làm ổn định cho nhiều người dân địa phương. UBND thành phố Hội An vừa ban hành các quy định về đầu tư phát triển homestay. Theo đó, chủ kinh doanh dịch vụ này phải là người dân Hội An, không có vợ, chồng là người nước ngoài, là người có hộ khẩu tại căn nhà làm dịch vụ homestay. Ngoài ra, chủ dịch vụ homestay phải tuân thủ các quy định khác như: đảm bảo 2 thế hệ sống trong ngôi nhà đó và hộ gia đình được công nhận là gia đình văn hóa tại thời điểm xin đầu tư phát triển homestay. Chính quyền thành phố Hội An cũng quy định cụ thể về kiến trúc xây dựng, diện tích tối thiểu của thửa đất để bảo tồn các làng quê, làng nghề truyền thống. Mỗi ngôi nhà làm dịch vụ này xây không quá 2 tầng, phải có không gian thờ tổ tiên hoặc ngũ tự gia đường, có phòng sinh hoạt chung, khu vực dành cho khách ở phải liền kề với gian nhà chính. Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam cho biết, các gia đình làm homestay đều chấp hành đúng quy định này nhưng cũng có một số trường hợp biến tướng tiếp tục được chấn chỉnh: “Người ta xin kinh doanh homestay nhưng không kinh doanh mà dọn nhà đi nơi khác. Khi người ta cho người Hà Nội, Sài Gòn đứng ra kinh doanh và mặc nhiên như vậy nó trở thành nhà nghỉ chứ không còn là homestay và du khách tới đó chả được trải nghiệm gì cả cũng chẳng biết ai là người bản địa, sinh sống như thế nào, phong tục tập quán của người ta ra sao, việc thờ cúng, làm đồng áng như thế nào. Hiện nay thành phố đang tìm cách chấn chỉnh.”

Homestay là loại hình “du lịch xanh” có sức quyến rũ với những du khách thích trải nghiệm, khám phá nét đẹp văn hóa ở vùng đất mới. Thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam sau nhiều năm “ăn nên làm ra” từ loại hình dịch vụ này cũng đang tiến hành kiểm tra, rà soát và quy hoạch lại mạng lưới homestay. Mục tiêu mà chính quyền và người dân nơi đây hướng tới là làm sao để loại hình homestay ở mỗi làng quê, làng chài ven biển, xóm nhỏ ven phố đều hấp dẫn với những nét đẹp riêng có, níu lòng du khách bốn phương./.