Tỉnh Điện Biên t’mêê bhrợ têng bhiệc bhan đươi xợơng nghệ thuật t’váih x’xrắ cóh xa nập truyền thống âng ma nuýh Mông, ngành Mông hoa, đhị chr’val Sa Lông, chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên nắc c’cir văn hoá phi vật thể k’tiếc k’ruung.
Nghệ thuật t’váih x’xrắh cóh xa nập truyền thống âng ma nuýh Mông ngành Mông hoa, đhị chr’val Sa Lông, chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên nắc rau chr’nắp ty đanh, nghệ thuật ty đanh chr’nắp liêm, zư đớc ghít kỹ năng x’xrắh lâng đong g’dớ, dệt lâng t’váih x’xrắh cóh xa nập truyền thống. Pazêng pr’đươi cơnh: n’đoó a doóh, nịt, khăn pơng cóh a cọ, xà cạp… âng đhanuôr Mông zêng lêy tợơ kỹ thuật taanh xrắh, íh cóh bhai pr’hoọm lalay cơnh, vẽ sáp g’dớ lâng zập rau hình chữ thập, chữ đinh pa zưm lâng ô hình p’lêê bơơi, tám giác. Apêê pr’đươi nâu vêy cơnh pô xrắh pa căh pazêng chr’nắp laliêm, rau đa đấh pa bhriêl, doó choom tr’lúc âng zập acoon cóh lơơng lâng đơơng rau lalay âng pân đil Mông.
Kỹ thuật bhrợ váih x’xrắh cóh bhai nắc dzợ pa căh, manuýh Mông hoa ơy pa căh cơnh pr’ặt tr’mông âng ma nuýh cóh c’xêê c’moo lịch sử ha dưr. Apêê moon, x’xrăh cóh xa nập, pr’đươi buôn đươi dua cóh đong nắc zooi ma nuýh buôn ặt prá lâng a bhô dang, t’đang apêê bhô dang tướ đong cher đoọng rau liêm crêê, lơi rau căh pr’đoọng, rau huông lất. Zập đhị x’xrắ cóh xa nập nắc pa căh rau rơơm đương liêm chr’nắp âng acoon ma nuýh. Nắc đoo tri thức ty đanh chr’nắp bhlầng pa căh trình độ kinh tế, văn hoá, xã hội, lịch sử, chr’nắp văn hoá âng ma nuýh nghệ nhân Mông hoa.
T’coóh Chang A Lử, Phó Chủ tịch UBND chr’hoong Mường Chà, tỉnh Điện Biên đoọng năl: Bh’rợ đươi xợơng nghệ thuật t’váih x’xrắh cóh xa nập truyền thống âng ma nuýh Mông nắc c’cir văn hoá phi vật thể k’tiếc k’ruung bhrợ đhanuôr Mông cóh vel đong bhui har pa bhlầng. Xọoc đâu, m anuýh Mông đhị chr’val Sa Lông dzợ ta luôn zư lêy lâng pa dưr chr’nắp văn hoá đơơng rau laliêm, pa căh rau bhriêl choom, g’lăng z’hai nâu. Đh’rứah nâu đoo nắc cung chr’nắp văn hoá liêm zooi vel đong t’bhlầng pa dưr kinh tế du lịch chếêc năl cóh cr’chăl ha y./.

Công nhận nghệ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống
của người Mông tỉnh Điện Biên là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia
Tỉnh Điện Biên vừa tổ chức lễ Công nhận nghệ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống của người Mông, ngành Mông hoa (Môngz Lênhs), tại xã Sa Lông, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Nghệ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống của người Mông ngành Mông hoa, tại xã Sa Lông, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên là loại hình tri thức dân gian, nghệ thuật dân gian đặc sắc, lưu giữ kỹ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong, dệt và thêu hoa văn trên trang phục truyền thống. Hầu hết các sản phẩm như: Váy áo, thắt lưng, khăn cuốn đầu, xà cạp… của đồng bào Mông đều dựa trên kỹ thuật thêu, trang trí chắp vải màu, vẽ sáp ong với các hình chữ thập, chữ đinh kết hợp với ô hình quả trám, tam giác. Các sản phẩm này có kiểu hoa văn phong phú hàm chứa những giá trị đẹp đẽ, sự linh hoạt, khác biệt, không lẫn với các kiểu trang trí của các dân tộc khác và mang sự riêng biệt của người phụ nữ Mông.
Kỹ thuật tạo hình hoa văn trên vải còn cho thấy, người Mông hoa đã phản ánh cá tính, ước vọng của con người trong suốt chiều dài lịch sử phát triển. Họ quan niệm hoa văn trên trang phục, đồ dùng sinh hoạt sẽ giúp người thường giao tiếp được với các thần linh, mời các thần linh tới nhà ban phát cho điềm lành, xua đi những điều dữ. Mỗi họa tiết hoa văn đều thể hiện những khát vọng cao đẹp của con người. Đó là vốn tri thức dân gian quý giá phản ánh trình độ kinh tế, văn hóa, xã hội, lịch sử, dấu ấn thời đại, bản sắc văn hoá của những người nghệ nhân Mông hoa.
Ông Chang A Lử, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên cho biết: Việc công nhận nghệ thuật tạo hoa văn trên trang phục truyền thống của người Mông là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia khiến cộng đồng người Mông trên địa bàn rất vui mừng. Hiện nay, người Mông ở xã Sa Lông vẫn luôn bảo vệ và phát huy giá trị di sản mang đậm tính thẩm mỹ, thể hiện sự tài hoa, tinh tế và khéo léo này. Đồng thời đây cũng là nét văn hóa đặc sắc giúp địa phương đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch trải niệm trong thời gian tới./.
Viết bình luận