Pleng p’răng âng c’xêê 5, puih căh dzợ cơnh, đhơ cơnh đếêc năc a noo Hiên Chưu, acoon coh Giẻ Triêng ặt đhị  vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha Thạnh Mỹ, chr’hoong Nam Giang, tỉnh Quảng Nam dzợ pa zay glụ đơơng n’coo đác xái ooy bha bhung đong tôn đhị băn a tưch, a ọc. A noo Chưu truih, a noo nắc 1 coh 20 pr’loọng tr’nợơp ơy tình nguyện đấc ooy vel ma mông, tợơp  bhrợ têng cha. Lalăm  a hay anoo ặt đhị vel Mực, thị trấn Thạnh Mỹ, chr’hoong Tây Giang, ặt đhị t’nooi pr’loọng đong đha rựt. Tợơ ơy bơơn k’điêl, tr’mông tr’meh âng nhi díc điêl ting zr’năh k’đhap lâh mơ. Đấc ooy đâu, bơơn ta đoọng k’tiếc, zên bhrợ đong ặt lâng dzợ đoọng m’ma chr’noh, bh’năn băn, díc điêl a  noo tệêm loom ặt bhrợ cha. Đươi vêy pa zay  bhrợ têng, díc điêl a noo ơy xăl đhăm k’tiếc bôl đh’đấc, căh ngai ặt bhrợ vaih nắc zr’lụ vêy tơơm chr’noh chặt vaih liêm t’viêng. M’jưah lâng đếêc, díc điêl a noo dzợ choh crâng, băn bh’năn đoọng pa dưr lâng k’rang lêy tr’mông tr’meh pr’loọng đong: “Tợơ rau zr’năh k’đhap xọoc tr’nợơp, nắc nâu kêi doó dzợ, ơy vêy tơơm chr’noh, bh’năn băn bấc lâh. Zâp đoọng k’rang lêy tr’mông tr’meh pr’loọng đong, vêy pa xoọng zên tợơ zư lêy crâng 1.200 r’bhầu đồng muy c’moo. Pazêng cr’chăl doó trơ nắc p’loon bhrợ phụ hồ, bhrợ thuê đoọng ha pân lơơng… Nâu kêi pr’loọng đong doó lâh k’đhap zr’năh, cung đhệêng cha.”

Tợơ 20 pr’loọng đong xoọc tr’nợơp, tước nâu kêi, vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha Thạnh Mỹ ơy t’pâh lâh 60 pr’loọng đong lơơng đấc đâu ặt bhrợ têng cha. Zập pr’loọng bơơn chơih pay chô ooy đâu ặt bơơn ta đoọng 600m2 k’tiếc ặt lâng zup zooi 20 ức đồng đoọng choh bhrợ đong ặt. M’jưah lâng đếêc, apêê dzợ pa đớp đoọng 3ha k’tiếc crâng đoọng  bhrợ têng cha lâng 3ha k’tiếc crâng a bhuy đoọng zư lêy lâng đợ zên zup zooi nắc 400 r’bhầu đồng zập hecta, nắc đoo căh ơy dáp lâng tơơm chr’noh, bh’năn băn lâng cha neh cha coh apêê c’xêê tợơp chô ặt ooy vel. Apêê díc điêl chô ooy đâu ting pa zay bhrợ têng cha lâh mơ, prướh bhrợ, pa dưr zr’lụ k’tiếc căh liêm vaih nắc pazêng đhăm crâng keo đh’rưah lâng apêê tơơm za nươu dưr chăt vaih liêm t’viêng. Apêê dzợ k’rong choh bhrơi rơ veh, tơơm cha p’lêê, băn a tứch a đha, băn a’ọc tăm lâng pếch a bóc băn a xiu… ting cr’noọ bh’rợ kiêr. Xọoc tơợp bh’nơơn bh’rợ âng đhanuôr ơy bơơn apêê tước vel zước câl. T’cooh Nguyễn Đăng Chương, Trưởng phòng Nông nghiệp chr’hoong Nam Giang đoọng năl, đh’rưah lâng apêê chính sách zup zooi âng Nhà nước lâng âng tỉnh Quảng Nam, vel đong cung ơy zup zooi đăh kỹ thuật, tơơm m’ma, bh’năn m’ma, t’hước đoọng ha đhanuôr pa dưr kinh tế VAC ting cơnh cr’noọ  bh’rợ kiêr liêm choom cơnh lâng pr’đợơ âng k’tiếc k’bunh coh da ding ca coong, vêy đơơng chô bh’nơơn bh’rợ liêm dal: “Xọoc đâu, lâng đợ pr’loọng đong đha đhâm c’mor chô ặt năc ơy vaih cơnh muy vel. Lêy k’rong pazêng nắc apêê pr’loọng đong zêng vêy k’tiếc ặt, k’tiếc crâng đoọng zư lêy lâng bơơn pa choom đoọng cơnh bhrợ têng cha, zooi đoọng m’ma bh’năn, tơơm chr’noh. Nâu đoo năc zêng pr’đợơ đoọng apêê đhanuôr acoon coh đhị chr’hoong Nam Giang pa dưr bh’rợ tr’nêng, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông. Đhơ cơnh đếêc nắc apêê cung lêy bhrợ ting cơnh quy định nắc ơy ta zup zooi k’tiếc ặt, k’tíêc bhrợ cha nắc lêy ặt đanh đươnh, pa zay bhrợ têng cha đoong vaih nắc muy vel điểm, căh choom xăl đọong ha pân lơơng…”.

Dự án vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha Thạnh Mỹ nắc muy coh 15 vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha bơơn Thủ tướng Chính phủ đoọng bhrợ coh Đề án quy hoạch bhrợ pa dưr vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha cr’chăl c’moo 2013-2020. Dự án vêy paêng đhăm bhưah lâh 1000 hecta, zên bạc k’rong bhrợ têng lâh 40 tỷ đồng âng Tỉnh đoàn Quảng Nam bhrợ c’la k’rong bhrợ têng. Dự án nắc đoọng bhrợ têng apêê bh’rợ đăh pa tuông đhanuôr ặt ma mông coh c’lâng Hồ Chí Minh, đh’rưah pa dưr c’rơ xung kich, tình nguyện âng lang p’niên Quảng Nam coh bh’rợ tợơp bhrợ têng cha, chroi k’rong bhrợ pa dưr vel bhươl t’mêê lâng zư lêy tệêm ngăn c’lâng k’noong k’tiếc… A moÓ Phạm Thị Thanh, Bí thư Tỉnh đoàn Quảng Nam đoọng năl, đoọng dự án doó vaih cơnh apêê cr’noọ bh’rợ bhrợ têng vel bhươl đoọng ha đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha lalăm a hay. Ban k’đhợơng lêy vel đha đhâm c’mor tợơp  bhrợ têng cha Thạnh Mỹ ta luôn ặt g’bọ, đh’rưah cha, đh’rưah bhrợ lâng apêê đha đhâm c’mor. Đh’rưah năc xay moon, pa choom đoọng cơnh bhrợ têng vêy đơơng chô bh’nơơn dal; bhrợ pa dưr chr’năp bh’nơơn bh’rợ, chếêc lêy đoọng ha bh’nơơn bh’rợ âng vel, zooi đha đhâm c’mor vêy bơơn bh’nơơn dal, tệêm ngăn pr’ặt tr’mông, ặt g’bọ đanh đươnh lâng vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha: “3 c’moo chô ooy đâu, lâh mơ zên bạc âng Trung ương lâng âng tỉnh zooi đoọng, Tỉnh đoàn Quảng Nam ơy t’hước tước apêê bh’rợ tình nguyện, đơơng apêê cr’noọ bh’rợ, hun bh’rợ âng đha đhâm c’mor đấc ooy đâu bhrợ teng, k’rong đha đhâm c’mor đh’rưah pa zưm têy bhrợ pa dưr vel. Tỉnh đoàn cung ơy pa dưr c’lâng bh’rợ pa tệêt lâng apêê doanh nghiệp coh bhiệc k’rong câl, chếêc lêy đhị pa câl âng apêê vel zooi đha đhâm c’mor vêy bh’nơơn bh’rợ, tệêm ngăn tr’mông tr’meh.”

Lâng c’rơ pa zay lâng lứch loom âng lang p’niên, pazêng đha đhâm, c’mor vel đha đhâm c’mor tợơp bhrợ têng cha Thạnh Mỹ xoọc pa zay bhrợ pa dưr zr’lụ k’tiếc căh ngai tước ặt bhrợ vaih nắc đhị zr’lụ k’tiếc liêm choom đoọng ặt, đoọng bhrợ têng cha, choom t’bơơn zên./.

Đi lên từ làng thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ

 PV Vơ Ních Oang/VOV-Miền Trung

Các bạn trẻ thân mến! Làng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ ở huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam đã trở thành ngôi làng trù phú, phủ đầy màu xanh cây trái. Cuộc sống ấm no đang về với những gia đình trẻ nơi đây. Ghi nhận của PV Vơ Ních Oang tại miền Trung

Giữa cái nắng chang chang của tháng 5,anh Hiên Chưu, dân tộc Giẻ Triêng ởlàng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ, huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam vẫn cặm cụi kéo ống đưa nước xối lên mái tôn trang trại chăn nuôi để  bảo vệ đàn gia súc, gia cầm. Anh Hiên Chưu kể, mình là 1 trong 20 hộ gia đình trẻ đầu tiên tình nguyện lên làng Thanh niên này lập nghiệp. Trước đây, gia đình anh ở thôn Mực, thị trấn Thạnh Mỹ, thuộc diện khó khăn. Sau khi cưới vợ, cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ càng trở nên khốn khó. Lên đây, được cấp đất, hỗ trợ tiền làm nhà lại còn được cung cấp giống cây trồng vật nuôi, vợ chồng anh yên tâm phát triển sản xuất. Nhờ chịu thương, chịu khó lại không ngại tìm tòi học hỏi, vợ chồng anh Hiên Chưu vừa tập trung trồng rừng, vừa chăn nuôi gia súc, gia cầm để tạo thu nhập cho gia đình: “Từ bước đầu khó khăn,chăn nuôi, trồng trọt với số lượng ít. Đến nay, cây trồng, con vật nuôi phát triển số lượng nhiều hơn và phát triển tốt, đảm bảo cung cấp cho gia đình sử dụng và bán kiếm tiền, cộng với số tiền từ bảo vệ môi trường rừng 1.200 nghìn đồng/năm. Những lúc rãnh rỗi, tôi làm thêm phụ hồ, làm thuê,…Nhìn chung cuộc sống giờ đây ổn định rồi”.

Từ 20 hộ ban đầu, đến nay làng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ đã có 60 hộ gia đình trẻ lên đây lập nghiệp. Mỗi hộ được chọn vào làng Thanh niên lập nghiệp  được cấp 600 m2 đất ở và hỗ trợ 20 triệu đồng để làm nhà. Cùng với đó, họ còn được giao 3 héc ta đất rừng sản xuất, 3 héc ta đất rừng để khoanh nuôi phục hồi với mức hỗ trợ mỗi  năm 400 ngàn đồng/1ha, đó là chưa kể cây, con giống và gạo trong mấy tháng đầu nhập làng. Các cặp vợ chồng trẻ vào đây đã không quản ngại khó khăn, khai hoang phục hóa, biến vùng đồi núi khô cằn thành những  rừng keo bạt ngàn xen với cây dược liệu. Họ còn đầu tư trồng hoa màu, cây ăn quả, chăn nuôi gà, heo bản địa và cả nuôi cá…theo mô hình khép kín. Bước đầu sản phẩm của làng đã được các cơ sở đến tận nơi thu mua. Ông Nguyễn Đăng Chương, Trưởng Phòng Nông nghiệp huyện Nam Giang cho biết, bên cạnh những chính sách hỗ trợ của Nhà nước và  tỉnh Quảng Nam, địa phương cũng đã hỗ trợ kỹ thuật, cây con, giống, định hướng cho các hộ gia đình phát triển kinh tế VAC theo mô hình khép kín phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng miền núi mang lại hiệu quả kinh tế cao: “Hiện nay, với số hộ thanh niên về đây ở đã trở thành một cái làng.Về mặt tổng thể, các hộ gia đình có diện tích đất rừng bảo vệ, có đất sản xuất, được chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ cây giống, con vật nuôi. Đây là điều kiện cần thiết để các hộ là đồng bào dân tộc tại huyện Nam Giang phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên các hộ ở đây được quy định là được hỗ trợ nhà ở, hỗ trợ đất sản xuất thì phải ở lâu dài, cống hiến,tạo ra một làng điểm, không chuyển đổi…”.

Dự án Làng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ là một trong 15 làng Thanh niên lập nghiệp được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong Đề án quy hoạch xây dựng Làng Thanh niên lập nghiệp giai đoạn 2013-2020. Dự án có tổng diện diện hơn 1000 héc ta, kinh phí đầu tư hơn 40 tỷ đồng do Tỉnh Đoàn Quảng Nam làm Chủ đầu tư. Dự án nhằm thực hiện chương trình về giãn dân trên đường Hồ Chí Minh, đồng thời phát huy vai trò xung kích, tình nguyện của tuổi trẻ Quảng Nam trong vấn đề lập thân, lập nghiệp, góp phần xây dựng nông thôn mới và bảo vệ an ninh biên giới…Chị Phạm Thị Thanh, Bí thư Tỉnh Đoàn Quảng Nam cho biết, để dự án không đi theo “vết xe đổ” của một số mô hình Làng Thanh niên lập nghiệp trước đây, Ban quản lý làng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ luôn bám làng, cùng ăn, cùng ở với thanh niên. Đồng thời chuyển giao các mô hình sản xuất hiệu quả; xây dựng thương hiệu, tìm đầu ra cho sản phẩm của làng, giúp thanh niên có thu nhập, ổn định cuộc sống, gắn bó dài lâu với làng thanh niên lập nghiệp: “2 năm gần đây, ngoài nguồn kinh phí của Trung ương và tỉnh hỗ trợ, Tỉnh Đoàn Quảng Nam đã hướng các hoạt động tình nguyện, đưa các công trình, phần việc của thanh niên lên đây hỗ trợ , tập hợp thanh niên cùng chung tay tham gia xây dựng làng. Bên cạnh đó, Tỉnh Đoàn cũng đã xây dựng kế hoạch kết nối với các doanh nghiệp trong việc thu mua, tìm đầu ra cho sản phẩm của các làng giúp thanh niên có thu nhập, ổn định cuộc sông.”

Với quyết tâm và nhiệt huyết của tuổi trẻ, những chàng trai, cô gái làng Thanh niên lập nghiệp Thạnh Mỹ đang nỗ lực xây dựng vùng đất hoang vu nơi vùng cao biên giới trở thành miền đất “hái ra tiền”./.