Đhị pr’họp xay moon ooy bh’nơơn 3 c’moo bhrợ têng chính sách zooi zúp padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung zr’lụ đhanuôr acoon cóh, zâp đại biểu Quốc hội xay moon k’rang lêy bấc ooy xa’nay bh’rợ, đề án đoọng ha zr’lụ nâu cắh ơy bơơn cơnh c’lâng bh’rợ moon pa g’lúh.

Zâp đại biểu Quốc hội xay moon liêm dal c’lâng xa’nay âng Đảng, Nhà nước lâng zâp c’lâng bh’rợ âng Chính phủ đắh bhrợ têng chính sách zooi zúp padưr pa’xớc pr’ắt tr’mung zr’lụ acoon cóh cr’chăl hanua nắc đơơng chô bâc râu liêm chr’nắp đoọng ha zr’lụ nâu. Tước đâu, zâp chr’val zr’lụ đhanuôr acoon cóh lâng k’coong ch’ngai zêng vêy c’lâng moót cóh chr’val, vêy chợ vel bhươl, pr’ắt tr’mung âng đhanuôr bơơn padưr. Hân đhơ cơnh đêếc, xang 3 c’moo bhrợ têng, dzợ bấc xa’nay bh’rợ, dự án cắh choom bhrợ têng căh cậ cắh ơy bơơn mơ cr’noọ moon pa glúh.

Ting cơnh zâp đại biểu, bhiệc pa xiêr đợ mơ pr’loọng đha’rứt acoon cóh, k’coong ch’ngai dzợ bấc zr’nắh k’đhạp. Pazêng đợ đhanuôr acoon cóh nắc bơơn k’noọ 15% đhanuôr cóh prang k’tiếc k’ruung, hân đhơ cơnh đêếc, đợ mơ pr’loọng đha’rứt nắc tước lấh 50%. Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, c’bhúh Bạc Liêu đoọng năl: “Ting acu, mưy ooy đợ râu tu chr’nắp lêy cha mêết bhrợ têng nắc đoo bhiệc lêy t’mơ zên bạc đoọng ha zr’lụ đhanuôr acoon cóh cắh liêm crêê cơnh k’đươi moon lâng dzợ đệ t’ping lâng c’lâng bh’rợ, zên bạc. Xoọc đâu bấc chính sách zooi zúp đoọng ha đhanuôr, hân đhơ ơy bơơn Thủ tướng đoọng bhrợ tơợ c’moo 2016, hân đhơ cơnh đêếc nắc cắh bơơn t’mơ zên đoọng xay bhrợ. Dzợ k’ha riêng r’bhâu pr’loọng đhanuôr lêy zooi zúp k’tiếc ắt, k’tiếc bhrợ cha, đác cha ngaách lâng pa đăn đươi tín dụng cắh bơơn lêy cha mêết bhrợ têng. Đhanuôr pa bhlâng rơơm quốc hội, chính phủ k’rang lêy lấh mơ đoọng bhrợ têng chính sách chr’nắp nâu, đoọng đhanuôr đấh vêy pr’đơợ dưr zi lấh ooy pr’ắt tr’mung.”

Đắh bhiệc pazao đoọng k’tiếc crâng ha đhanuôr acoon cóh, zâp đại biểu k’đươi moon Chính phủ nắc lêy k’rang lấh mơ bhrợ têng, oó đoọng t’gơn zâp xa’nay bh’rợ ha đhanuôr acoon cóh. Ting cơnh xay moon, tu đhr’năng lướt ắt mamung bhrợ cha, xoọc đâu vêy k’dâng 11% pr’loọng đhanuôr acoon cóh cắh bơơn pazao đoọng k’tiếc bhrợ cha. Đại biểu Đinh Duy Vượt, c’bhúh Gia Lai moon: “Dzợ 221 r’bhâu 754 pr’loọng đhanuôr acoon cóh cắh zâp k’tiếc bhrợ têng cha, ha dợ ooy đâu đhị ắt mamung, zư lêy văn hoá ting t’ngay ting bhrợ k’tứi. Đợ râu dzợ váih n’tếh nắc vêy bấc râu tu, ooy đâu nắc choom moon tước bhiệc xay bhrợ xa’nay bh’rợ k’tiếc k’ruung. Ha dợ ooy đâu, bơr pêê xa’nay bh’rợ t’gơn tr’cơnh cắh đấh loon bhrợ têng. Bơr pêê xa’nay bh’rợ đoọng t’nơơm m’ma phân bón, nắc lêy cha’mêết xăl lâng zâp xa’nay bh’rợ lơơng liêm choom lấh.”

Cr’chăl nâu, zâp đại biểu cung k’đươi moon Chính phủ t’bhlâng k’rang lêy lấh mơ tước bhiệc bhrợ têng cha ha đhanuôr acoon cóh k’coong ch’ngai. Đại biểu Quàng Văn Hương, c’bhúh Sơn La xay moon nắc lêy t’bhlâng padưr pa xớc pr’dươi pr’dua đắh crâng: “K’rang lêy lấh mơ tước bh’rợ zư lêy padưr pa’xớc crâng cóh zr’lụ acoon cóh, k’coong ch’ngai bêl xay bhrợ ting cơnh luật lâm nghiệp c’moo 2017, đấh lêy bhrợ pa liêm chính sách đắh râu cắh liêm choom ooy zên bạc chroót dịch vụ môi trường crâng xoọc vêy cơnh dza dzệc pậ âng vel đông ooy mưy đhị zr’lụ. Lêy đoọng zâp zên ha bh’rợ zư lêy crâng lâng chóh crâng đoọng t’bhứah k’tiếc, chất lượng crang, n’jứah lêy bhrợ đoọng bhiệc bhrợ têêm ngăn đắh crâng, chrooi pa’xoọng t’bil ha ul pa xiêr đha’rứt ha đhanuôr./.”

Còn nhiều chương trình cho khu vực vùng dân tộc thiểu số chưa đạt kế hoạch

Tại phiên thảo luận về kết quả 03 năm thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số, miền núi, các đại biểu Quốc hội bày tỏ lo ngại nhiều chương trình, đề án cho khu vực này chưa đạt kế hoạch đề ra. 

Các đại biểu Quốc hội đánh giá cao chủ trương của Đảng, Nhà nước và các giải pháp của Chính phủ trong thực hiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số thời gian qua đã mang lại những khởi sắc cho khu vực này. Đến nay, các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi đều có đường vào xã, có chợ nông thôn, đời sống vật chất, tinh thần của bà con được cải thiện. Tuy nhiên, sau 3 năm thực hiện, còn nhiều chương trình, dự án không thể thực hiện được hoặc chưa đạt kế hoạch đề ra.

Theo các đại biểu, việc giảm tỷ lệ hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi còn nhiều khó khăn. Tổng số đồng bào dân tộc thiểu số chỉ chiếm gần 15% dân số cả nước, nhưng tỷ lệ hộ nghèo chiếm tới hươn 50%. Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, đoàn Bạc Liêu cho biết: “Theo tôi một trong những nguyên nhân quan trọng nhất cần được xem xét đó là việc cân đối nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc miền núi chưa đáp ứng yêu cầu và còn thấp so với kế hoạch, nhu cầu vốn. Hiện nay nhiều chính sách cơ bản về hỗ trợ cho đồng bào, mặc dù đã được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2016 nhưng đến nay vẫn chưa được cân đối nguồn vốn để triển khai thực hiện. Còn hàng trăm ngàn hộ đồng bào cần hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, nước sạch và tiếp cận tín dụng chưa được xem xét giải quyết. Đồng bào rất mong quốc hội, chính phủ quan tâm xem xét để thực hiện chính sách đặc thù này, để đồng bào sớm có điều kiện vươn lên trong cuộc sống.”

Về vấn đề giao đất giao rừng cho đồng bào dân tộc, thiểu số, các đại biểu đề nghị Chính phủ cần đặc biệt quan tâm giải quyết, tránh tình trạng trùng lặp các chương trình cho vùng đồng bào, dân tộc, thiểu số. Theo thống kê, do tình trạng du canh, du cư, hiện có khoảng 11% hộ đồng bào người dân tộc thiểu số chưa được giao đất sản xuất.  Đại biểu Đinh Duy Vượt, đoàn Gia Lai nói: “Còn 221 nghìn 754 hộ đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất sản xuất, trong khi đó không gian sinh tồn, bảo tồn văn hóa ngày càng bị thu hẹp và bị phá vỡ. Những tồn tại trên có nhiều nguyên nhân trong đó phải kể đến thiếu nguồn lực bố trí triển khai chương trình mục tiêu quốc gia. Trong khi đó 1 số chương trình chồng chéo trùng lắp, không kịp thời. Một số chương trình cấp cây gióng phân bón, cần xem xét thay bằng các chương trình khác có hiệu quả hơn.”

Bên cạnh đó, các đại biểu cũng kiến nghị Chính phủ tiếp tục quan tâm hơn tới việc tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc miền núi. Đại biểu Quàng Văn Hương, đoàn Sơn La  nêu ý kiến cần tăng nguồn lực đầu tư, phát triển nguồn lợi từ rừng: “Quan tâm hơn đến công tác bảo vệ phát triển rừng  ở vùng dân tộc thiểu số, và miền núi khi triển khai theo luật lâm nghiệp năm 2017, sớm điều chỉnh chính sách khắc phục về bất cập về đơn giá chi trả dịch vụ môi trường rừng đang có sự chênh lệch lớn giữa các địa phương trong cùng một khu vực .Bố trí đủ kinh phí cho công tác bảo vệ rừng,và trồng rừng nhằm vừa tăng diện tích, chất lượng rừng, vừa tạo công ăn việc làm tăng thu nhập từ nghề rừng, góp phần xóa đói giảm nghèo cho người dân./.”