Bh’rợ zâl arọp a bhuy cóh biển c’moo 1988 zư lêy chủ quyền cóh Trường Sa, 64 chiến sĩ hải quân nhân dân lấh chêết bil, cóh đêếc vêy 7 chiến sĩ vel đong cóh phường Hoà Cường, quận Hải Châu, Tp Đà Nẵng. apêê đoo cắh dzợ nắc bêl mơ 18 c’moo, 20 c’moo, đợ c’xêê c’moo liêm pr’hay pa bhlâng âng lang manuýh lâng cắh vêy ngai cóh apêê n’nâu ơy ma k’điêl. T’ngay 14/3 c’moo đâu nắc glặp 28 c’moo, đợ apêê k’coon liệt sĩ Gạc Ma nắc dzợ hay cắh dzợ cơnh ooy k’coon.

Đhr’nong đong k’tứi âng ca căn liệt sĩ Nguyễn Phú Đoàn ặt đhậu cóh muy acoon c’lâng k’tứi âng bha nụ 47, phường Hoà Cường Nam, TP Đà Nẵng. a dếch Huỳnh Thị Kế, k’căn âng liệt sĩ Đoàn nâu cơy nắc 80 c’moo, bran mặt bấc ma cr’đhong. A mế Kế xay truíh, k’coon pân juýh âng a mế, lướt bộ đội bêl mơ 20 c’moo. Pr’loọng đong nắc vêy 2 a nhi a đhi a moó, Đoàn nắc k’coon t’lêệt, zập ngai cóh đong cắh kiêng a đoo lướt ch’ngai, nắc a đoo tông lướt ooy phường đoọng nhăn lướt mọt ooy Hải quân. Xang mơ bơr pêê c’xêê pa choom, a noo nắc vêy ta đoọng lướt ooy Trường Sa zư lêy đảo, cắh vêy muy chu bơơn chu lum lêy k’conh k’căn. Tước c’moo 1988, rau cắh pr’đoọng dưr váih nắc chính quyền vel đong xoọc đêếc đhiệp pân moon nắc a noo Đoàn u bil. Tước 3 c’moo t’tun, a mế nắc bơơn xơợng rau xay moon k’coon pân juýh Nguyễn Phú Đoàn ơy lấh chêết bil.

Bêl k’coon âng a dếch dưr lướt nắc a dếch p’too pa choom t’bhlâng lướt xay bhrợ. Cóh ha y chroo ha dang crêê chêết bil công nắc rau chr’nắp ha k’tiếc k’ruung. Hân đhơ a mế n’niên muy cha nắc a năm k’coon pân juýh, nắc a mế công vêy cr’noọ p’too pa choom k’coon glúh lướt zư lêy biển.

Ha dzợ a mế Lê Thị Muộn, ắt cóh phường Hoà Cường Bắc, quận Hải Châu, k’căn âng liệt sĩ Phạm Văn Sự nắc nâu cơy 84 c’moo, dzợ hay gít t’ngay k’coon pân juýh glúh lướt ooy Cam Ranh đoọng đơơng âng pr’đươi glúh bhrợ pa dưr Trường Sa. Sự nắc vêy ta k’dua ắt cóh đơn vị zư lêy đong kho nắc a noo nhăn glúh lướt ooy Trường Sa đh’rứah lâng apêê n’lơơng. T’ngay 14/3/1988, k’conh âng a noo k’ăy ngân ắt pa dứah cóh bệnh viện, bơơn xơợng xa nay cóh Đài phát thanh, k’coon pân juýh lấh chêết bil nắc công cắh dzợ. T’ngay n’nắc dưr váih t’ngay giỗ zazum âng 2 a nhi coon conh. XoỌc đâu, đoo bêl hay tước k’coon, a dếch Lê Thị Muộn nắc pay xa nấp Hải quân pr’họm bhoóc âng k’coon đoọng xấp:

Cir âng đoo cắh rau rị, pazêng rau pr’đươi cóh đong lướt đơơng âng. Nắc đhiệp muy bêệ xa nấp n’nâu a đoo ha vil, acu bhr’lậ cớ đoọng đhiệp ha cu xấp, bêl lướt ha ooy nắc acu công xấp. P’răng công xấp, cha cêết công xáp, lướt ha ooy công đơơng âng đoọng oó dzợ lấh hay k’coon.

28 c’moo ahay, a dếch Hồ Thị Lai, k’căn âng liệt sĩ Trương Quốc Hùng dưr ren đoo bêl xay truíh ooy k’coon âng đay. A mế xay truíh: cóh pazêng t’ngay cóh Cam Ranh, Hùng xrăk thư pa gơi xay moon k’căn zư c’rơ, doọ rau chêếc k’rang bấc. Cóh ra diu t’ngay 14/3/1988 , a mế nắc ắt cắh têêm, k’noọ vêy rau cắh liêm crêê dưr váih. A mế Lai lướt ooy apêê pr’loọng đong vêy k’coon lướt bhrợ têng đảo đoọng chêếc ta moóh n’năl, nắc a mế dưr l’ngắt bêl bơơn xơợng k’coon đay đh’rứah lâng apêê đồng đội lấh chêết bil cóh đảo ch’ngai. Cóh pazêng t’ngay t’tun, xóc âng a mế nắc dưr xrúuh. Nâu cơy, rau cắh pr’đoọng n’nắc ắt đhậu cóh loom luônh âng amnuýh k’căn t’coóh đhur, cr’ăy ooy rau bil k’coon âng manuýh k’căn n’nâu nắc cắh ha mơ choom dưr bil.

Bêl a đoo dưr lướt bộ đội, nắc vêy apêê đoo đớc đoọng j’nuum cóh ba lô xiêr ooy bhuông. Nắc ađoo k’er k’căn âng đoo, nắc a đoo đớc đoọng j’nuum n’nắc ha k’căn. A đoo đơơng j’nuum lấh tr’téc. Ađoo đớc đoọng xa nấp dal têy, a đoo xấp cóh 3 t’ngay Tết. a cu lêy xa nấp âng đoo, nắc acu chêết, rau n’nặ âng cr’hậu nắc dzợ cơnh ahay.

28 c’moo ahay, đợ apêê a mế liệt sĩ Gạc Ma xoọc ắt mamông cóh TP Đà Nẵng cắh ha mơ choom dưr bil cr’noọ hay k’coon đay. Tước t’ngay lễ, Tết nắc cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 83, Bộ Tư lệnh Vùng C Hải quân, zr’lụ 7 chiến sĩ cóh phường Hoà Cường, TP Đà Nẵng ơy ắt pa bhrợ nắc tước ta moóh, pa hêl. Bh’rợ Gạc Ma nắc muy cơnh muy rau đhôn cắh choom ha vil. C’xêê 3 ta luôn xay moon lang apêê a mế Liệt sĩ lâng apêê bêl ahay nắc cựu binh Gạc Ma./.

Gạc Ma trong lòng mẹ liệt sĩ ở Đà Nẵng

Trận hải chiến năm 1988 bảo vệ chủ quyền ở Trường Sa, 64 chiến sĩ hải quân nhân dân đã anh dũng hy sinh, trong đó có 7 chiến sĩ quê ở phường Hòa Cường, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng. Họ ra đi khi tuổi đời mới chỉ 18, đôi mươi, cái tuổi đẹp nhất của đời người và chưa ai trong số này có vợ. Ngày 14 tháng 3 năm nay, đã 28 năm trôi qua, những người mẹ liệt sĩ Gạc Ma vẫn đau đáu nhớ con.

           Ngôi nhà nhỏ của mẹ liệt sĩ Nguyễn Phú Đoàn nằm sâu trong một con hẻm ở tổ 47, phường Hòa Cường Nam, thành phố Đà Nẵng. Bà Huỳnh Thị Kế, mẹ liệt sĩ Đoàn nay đã ngoài tuổi 80, khuôn mặt dày những nếp nhăn. Mẹ Kế kể rằng, người con trai của mẹ, nhập ngũ khi tuổi vừa đôi mươi. Nhà chỉ có 2 chị em, Đoàn là con út, cả nhà không ai muốn con đi xa, nhưng anh đã lén ra phường đăng ký xung phong vào Hải quân. Sau mấy tháng huấn luyện, anh được ra Trường Sa giữ đảo, chưa một lần về thăm mẹ. Đến đầu năm 1988, tin dữ báo về nhưng chính quyền địa phương chỉ dám nói anh Đoàn bị mất tích. Mãi 3 năm sau, mẹ mới nhận được thông báo chính thức con trai Nguyễn Phú Đoàn đã anh dũng hy sinh: “Khi con bà ra đi thì bà an ủi động viên con ra đi. Khi mai này con có hy sinh thì cũng là điều vinh dự vì đất nước. Mặc dù mẹ sinh con ra độc nhất là con trai nhưng mẹ cũng có tinh thần động viên ra đi giữ bờ biển”. Bà Huỳnh Thị Kế chia sẻ.

Còn mẹ Lê Thị Muộn, ở phường Hòa Cường Bắc, quận Hải Châu, người mẹ của liệt sĩ Phan Văn Sự nay đã bước sang tuổi 84 vẫn nhớ như in ngày con trai vào Cam Ranh để chuyển vật liệu ra xây dựng Trường Sa. Sự được phân công ở lại đơn vị giữ kho nhưng anh xin ra Trường Sa cùng đồng đội. Ngày 14/3/1988, cha anh đau nặng đang nằm bệnh viện, nghe tin trên Đài Phát thanh, con trai mình hy sinh đã không qua khỏi cơn bạo bệnh. Ngày đó trở thành ngày giỗ chung của 2 cha con. Bây giờ cứ mỗi lần nhớ con, bà Lê Thị Muộn lại lấy chiếc áo Hải quân màu trắng của con trai ra mặc: “Kỷ vật của cháu chẳng có gì, đồ ở nhà đem đi hết. Chỉ mỗi cái áo nó bỏ quên ở lại, tôi sửa lại để tôi may thành cái áo cụt, khi đi đâu thì tôi mặc. Nắng cũng mặc, lạnh cũng mặc, đi mô cũng cầm theo mặc cho đỡ nhớ con.”

28 năm qua, Bà Hồ Thị Lai, mẹ của liệt sĩ Trương Quốc Hùng vẫn nghẹn ngào khi nhắc đến người con của mình. Mẹ kể: những ngày ở Cam Ranh, Hùng viết thư gửi về nhắc mẹ giữ gìn sức khỏe, đừng lo lắng nhiều. Buổi sáng 14/3/1988, mẹ cứ bồn chồn không yên, dự cảm có chuyện chẳng lành. Mẹ Lai tìm đến những gia đình cũng có con đi xây dựng đảo để hỏi han tin tức, rồi ngất lịm khi nghe tin báo con mình cùng đồng đội đã hy sinh nơi đảo xa. Những ngày sau, mái tóc của mẹ cứ rụng dần. Bây giờ, nỗi đau đã lặn sâu vào lòng nhưng người mẹ già vẫn chưa nguôi nỗi đau mất con: “Khi hắn ra đi, có lãnh cái mền để bỏ vô ba lô đem xuống tàu. Mà hắn thương mẹ hắn, hắn để cái mền mới cho mẹ. Hắn đem cái mền rách đi theo. Hắn để lại cái áo rằn rằn, dài tay, hắn mặc 3 bữa Tết. Bác thấy cái áo hắn, bác chết ngay con ơi. Mùi mồ hôi của hắn còn nguyên xi.”

 28 năm qua, những người mẹ liệt sĩ Gạc Ma đang sống ở thành phố Đà Nẵng chưa nguôi nỗi nhớ con mình. Cứ đến ngày lễ, Tết là cán bộ chiến sĩ Trung đoàn 83, Bộ Tư lệnh Vùng C Hải quân, nơi 7 liệt sĩ ở phường Hòa Cường, thành phố Đà Nẵng từng công tác đều đến thăm hỏi, động viên. Sự kiện Gạc Ma như một vết sẹo chưa bao giờ ngưng rỉ máu. Tháng Ba luôn khắc khoải, nhắc nhớ thân phận những mẹ Liệt sĩ và các cựu binh Gạc Ma./.