Phó Thủ tướng moon ghit, xooc công dzợ dâng lâh 200.000 cha năc boọ HIV/AIDS, choom pa ghit bhlâng bâc c’moo đăn đâu lâh 60% ma nưih boọ HIV t’mêê crêê tươc bh’rợ bhrợ t’niêt t’bhuc, coh đêêc vêy apêê mơ pang pân đil căh câ pân jưih bhrợ t’niêt.
Lâh đhị đêêc, Việt Nam ăt coh zr’lụ pa bhlâng la lay, đăn đhị bhrợ t’vaih ma túy ga măc, coh pr’đơợ la lua xooc đâu, đợ apêê nghiện ma túy vêy cơnh dưr bâc, pa bhlâng năc đhị c’bhuh lang p’niên, vêy vel đong đợ apêê nghiện ma túy tươc 90% đợ apêê nghiện t’mêê. Râu choom k’rang bhlâng xooc ahêê công căh âi vêy c’lâng bh’rợ zư pa dưah liêm crêê, cai nghiện. Nâu đoo năc râu zr’năh k’đhap bhlâng ha bh’rợ cha groong ma túy. Xooc vêy lâh 800 chất hướng thần. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam p’ghit:“Râu choom k’rang bhlâng, pa tươc đâu, prang bha lang k’tiêc năc ma túy căh âi vêy c’lâng bh’rợ zư pa dưah u tiêng râu đâu. Nâu đoo năc râu zr’năh k’đhap. Tu cơnh đêêc, a hêê lâh bh’rợ gung dưr đoọng zêl bh’rợ pa câl, zư đơc, bhrợ têng ma túy, ahêê choom k’rang tươc bh’rợ ng’cơnh choom đoọng pa xiêr crnoọ đươi dua coh k’tiêc. N’đhơ bh’rợ toom bhrợ apêê tu bhiêc crêê tươc ma túy công năc muy c’lâng bh’rợ xay truih pa bhlâng liêm căh cậ apêê tu bhiêc pa câl ma nưih vêy crêê tươc bhrợ t’niêt. A zi pa bhlâng rơơm kiêng râu pa zum bhrợ n’nâu năc bơơn bhrợ k’rơ coh cr’chăl tươc. A hêê t’bhlâng zooi đoọng ha pêê ngai âi đươi dua ma túy, đợ apêê ngai âi bhrợ t’niêt, bhrợ tu, đợ apêê ngai crêê boọ HIV cơnh năc ma nưih ca ay, n’đhang dhd’rưah lâng n’năc a hêê choom pa bhlâng lưch c’rơ đơc quyền bơơn ma mông pr’ăt tr’mông yêm têêm âng bâc ngai apêê n’lơơng.”
Đoọng k’zệ lơi đợ apêê đươi dua ma túy, lâh apêê bh’rợ gung dưr zêl c’bhuh pa câl, zư đơc, bhrợ têng ma túy, năc choom pa zum bhrợ bâc c’lâng bh’rợ la lay cơnh p’too moon, xay truih…. Bh’rợ xay toom bhrợ apêê tu bhiêc crêê tươc ma túy công năc muy bh’rợ xay truih pa bhlâng liêm choom.
Bơơn năl, xơợng bhrợ Bh’rợ xa nay c’moo 2020 âng Ủy ban K’tiêc k’ruung zêl, cha groong AIDS lâng zêl, cha groong ma túy, bhrợ tu t’niêt; bơơn râu ơơi đoọng âng Phó Thủ tướng CHính phủ, Chủ tịch Ủy ban k’tiêc k’ruung lâng chánh án Tòa án nhân dân tối cao, xang muy cr’chăl hân đơơh pa chăp ch’mêêt lêy bhrợ têng, Tòa án nhân dân tối cao lâng Ủy ban k’tiêc k’ruung zêl lâng cha groong AIDS lâng zêl, cha groong đươi dua ma túy, bhrợ tu t’niêt âi ký gr’hoot bh’rợ xa nay pa zum bhrợ têng cr’chăl 2020-2025.
Ting bh’rợ xa nay, cr’chăl 2020-2025, mị n’đăh pa zum lâng apêê cơ quan chức năng bhrợ têng xang cơ chế, chính sách, pháp uật ooy zêl, cha groong AIDS lâng zêl, cha groong đươi dua ma túy, bhrợ t’niêt; pa chăp chmêêt lêy loon đơơh bhrợ bhr’lậ râu zr’năh k’đhap ha pêê vel đong coh bh’rợ ha lỵ lêy, quyết định đươi dua toom bhrợ hành chính đơơng âng ma nưih nghiện ma túy moot ooy cơ sở cai nghiện ma túy; bhrợ quyết định cai nghiện ma túy; pa zum bhrợ pa chăp ch’mêêt lêy xay moon bhrợ bhr’lậ, p’xoọng dự án Luật Zêl, cha groong ma túy, Luật Zêl, cha groong HIV/AIDS, Luật Xay toom hành chính lâng pa chăp chmêêt lêy râu k’đươi bhrợ têng dự án Luật Zêl, cha roong bhrợ t’niêt.
Bhrợ pa dưr lâng xay bhrợ lêy pr’đhang zooi đoọng, pa choom đoọng xã hội, pháp lý lâng đơơng pa gơi cơnh lâng apêê ting pâh cai nghiện ma túy cơnh lâng râu ting pâh âng Tòa án, pa chăp tươc pr’đhang “ Tòa zooi đoọng cai nghiện ma túy”, đoọng t’bhlâng pa têêt pa zum bhlưa apêê cơ quan n’đăh tư pháp, hành pháp, y tế, xã hội đoọng zooi đoọng, ch’mêêt lêy ma nưih nghiện ma túy, zooi apêê đoo xơợng đươi zư pa dưah lâng cai nghiện liêm choom; Sơ kết, xay moon pr’đhang bh’rợ tơơp, pa choom đoọng xã hội, pháp lý lâng pa gơi cơnh lâng ngai ting pâh cai nghiện ma túy đhị Hà Nội, Đà Nẵng lâng thành phố Hồ Chí Minh lâng xay bhrợ cr’chăl t’tun năc cơnh lâng râu ting pâh âng tòa án…
Pa prá xay truih xa nay ooy đhr’năng ma nưih đươi dua ma túy; ma nưih nghiện ma túy; ma nưih boọ HIV; ma nưih crêê k’đươi tòa án ha lỵ lêy quyết định đươi dua cai nghiện; đợ hồ sơ căh k’đươi moon cai nghiện; pa zum bhrợ pa choom đoọng ha dưr dal z’hai ha thẩm phán coh bh’rợ xơợng bhrợ pháp luật ooy xét xử apêê tu bhiêc crêê tươc ma túy, bhrợ t’niêt đoọng xay bhrợ rơợng apêê bhrợ lêt. Vêy apêê c’lâng bh’rợ zư lêy ma nưih coh cr’chăl xét xử apêê tu bhiêc crêê tươc pan câl ma nưuih tu cr’noọ bhrợ t’niêt, pa bhlâng năc apêê p’niên k’tứi./.

Công cuộc phòng chống ma túy, mại dâm
và giảm thiểu HIV/AIDS ở Việt Nam vẫn còn khó khăn
Tại Lễ ký kết Chương trình phối hợp công tác giữa Tòa án nhân dân tối cao và Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm 2020 – 2025, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Chủ tịch Ủy ban quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm cho biết, thời gian qua, với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của các ban, ngành đoàn thể và nhân dân, công tác phòng, chống ma túy, HIV/AIDS, mại dâm đã đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn nhiều khó khăn.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, hiện vẫn còn khoảng hơn 200.000 người nhiễm HIV/AIDS, đáng lưu ý những năm gần đây trên 60% người nhiễm HIV mới có liên quan đến hoạt động tình dục, trong đó đặc biệt là mại dâm đồng giới.
Bên cạnh đó, Việt Nam nằm trong khu vực rất đặc thù, gần trung tâm sản xuất ma túy lớn, trong bối cảnh thực tế hiện nay, số người nghiện ma túy tổng hợp có chiều hướng gia tăng, đặc biệt trong nhóm người trẻ tuổi, có địa phương số người nghiện ma túy tổng hợp chiếm đến 90% số người nghiện mới. Đáng lo ngại hiện chúng ta vẫn chưa có phác đồ điều trị chuẩn, cai nghiện. Đây là thách thức rất lớn cho công tác phòng chống ma túy.Hiện có trên 800 chất hướng thần. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam lưu ý: “Điều đáng lo ngại, cho đến nay cả thế giới thì ma túy tổng hợp chưa có phác đồ điều trị chuẩn cai được loại này. Đây là thách thức rất lớn. Vì thế, chúng ta ngoài việc đấu tranh để chống lại việc buôn bán, tàng trữ sản xuất ma túy, chúng ta phải quan tâm công tác làm sao để cho giảm cầu trong nước. Ngay việc xử lý, thụ lý các vụ án liên quan đến ma túy cũng là một biện pháp tuyên truyền rất tốt hay là các vụ buôn bán người có liên quan đến mại dâm. Chúng tôi rất mong rằng sự phối hợp này tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới. Chúng ta cố gắng hỗ trợ những người đã sử dụng ma túy, những người đã hành nghề mại dâm, những người bị nhiễm HIV như là những người bệnh, nhưng đồng thời chúng ta phải làm hết sức để quyền được sống cuộc sống yên lành của tuyệt đại đa số những người dân khác.”
Để đẩy lùi tệ nạn ma tuý, ngoài các hoạt động đấu tranh chống lại tội phạm buôn bán, tàng trữ, sản xuất ma tuý, cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau như giáo dục, tuyên truyền... Việc xử lý, thụ lý các vụ án liên quan đến ma túy cũng là một hình thức tuyên truyền rất hiệu quả.
Được biết, thực hiện Chương trình công tác năm 2020 của Uỷ ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma tuý, mại dâm; được sự đồng ý của Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia và Chánh án TANDTC, sau một thời gian khẩn trương nghiên cứu xây dựng, Tòa án nhân dân tối cao và Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm đã ký kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2020 - 2025.
Theo chương trình, giai đoạn 2020-2025, hai bên phối hợp với các cơ quan chức năng hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm: Nghiên cứu, xây dựng, sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các địa phương trong công tác xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; thi hành quyết định cai nghiện bắt buộc; đấu tranh với tội phạm ma túy và công tác cai nghiện ma túy; phối hợp nghiên cứu đề xuất sửa đổi, bổ sung dự án Luật Phòng, chống ma túy, Luật Phòng, chống HIV/AIDS, Luật Xử lý vi phạm hành chính và nghiên cứu đề xuất xây dựng dự án Luật Phòng, chống mại dâm.
Xây dựng và triển khai thí điểm mô hình hỗ trợ, tư vấn xã hội, pháp lý và chuyển gửi đối với người tham gia cai nghiện ma túy với sự tham gia của Tòa án, hướng tới mô hình “Tòa hỗ trợ cai nghiện ma túy”, nhằm tăng cường kết nối giữa các cơ quan về tư pháp, hành pháp, y tế, xã hội để hỗ trợ, giám sát người nghiện ma túy, giúp họ tuân thủ điều trị và cai nghiện hiệu quả thông qua các hoạt động: Sơ kết, đánh giá mô hình thí điểm hỗ trợ, tư vấn xã hội, pháp lý và chuyển gửi đối với người tham gia cai nghiện ma túy tại Hà Nội, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh và triển khai giai đoạn tiếp theo với sự tham gia của tòa án...
Trao đổi cung cấp thông tin về tình hình người sử dụng ma túy; người nghiện ma túy; người nhiễm HIV; người bị đề nghị tòa án xem xét quyết định áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc; số hồ sơ không đề nghị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc; phối hợp đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho thẩm phán trong việc thực thi pháp luật về xét xử các vụ án liên quan đến ma túy, mại dâm nhằm xét xử nghiêm minh tội phạm. Có các biện pháp bảo vệ nạn nhân trong quá trình xét xử các vụ án liên quan đến mua bán người vì mục đích mại dâm, nhất là với các nạn nhân là trẻ em./.
Viết bình luận