Chợ Hàng bêl ahay nắc chợ âng vel Dư Hàng a’hay. Vel Dư Hàng nắc mưy vel bhươl ty, vêy tơợ thế kỷ 17-18. Zr’lụ vel Dư Hàng bêl ahay nắc zr’lụ k’tiếc ha rêê đhuốch lâng nắc đhị c’lâng p’têết pa dưr chợ Hàng dưr váih đhị tr’lưm, tr’câl tr’bhlêy n’loong cha’năm, acoon m’ma lâng pr’đươi pr’dua âng đhanuôr chóh bhrợ. Ooy cr’chăl đô thị hoá clan bhứah tước zâp zr’lụ đâu, tu cơnh đêếc nắc xoọc đâu chợ Hàng ặt cóh cr’loọng nội đô, cóh phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng. Râu chr’nắp hân đhơ ơy zi lấh bấc cr’chăl t’ngay, nắc đợ j’niêng cr’bưn tr’câl tr’bhlêy đợ hàng hoá âng đhanuôr cóh chợ Hàng bêl ahay dzợ zư đợc tước xoọc đâu.

Bêl ahay, chợ Hàng họp ting g’lúh zâp t’ngay 5 lâng 15 âm lịch zâp c’xêê. Xoọc đâu chợ Hàng nắc họp mưy g’lúh bêl ra diu chủ nhật zâp tuần.

Ting cơnh bh’rợ pa tơợ ahay cóh chợ nắc dzợ pa câl zâp râu m’ma chr’nóh lâng zâp pr’đươi pr’dua bhrợ ha rêê đhuốch. Đợ apêê ắt ma mung cóh thành phố lâng zâp tỉnh đăn đâu tước chợ Hàng choom câl đợ acoon a’tứch, m’ma bhơi r’véh, a’pậ a’pướih taanh lâng cram cr’đêê... đợ pr’đươi bhrợ ha rêê đhuốch dzợ đợc pa câl cóh chợ. Đợ pr’đươi pr’dua nâu bhrợ chợ Hàng cơnh mưy bảo tàng chr’nắp, zư đợc bấc râu c’léh văn hoá vel đông. T’coóh Kha, ta mooi lướt ooy chợ tơợ Hải Dương bhui har moon: “Ooy đâu zâp râu cung váih. Acu kiêng chợ phiên cóh đâu tu lêy ooy đâu vêy bấc râu chr’nắp liêm âng acoon cóh. Dzợ cơnh ahay âng vel đông, zâp pr’đươi pr’dua bhrợ ha rêê đhuốch cóh đâu cung váih. Acu chấc lêy câl bha’nọc bọc đác bhrợ lâng cram.”

Cắh mưy bơơn đhanuôr cóh vel đông chắp kiêng, chợ Hàng dzợ bhrợ pr’hay liêm lâng apêê lướt cóh chợ, ta mooi lướt chi ớh bêl chô ooy Hải Phòng. Lấh mơ đợ apêê đương pa câl ta luôn đenh cóh đâu, chợ Hàng dzợ vêy đợ apêê đương pa câl chr’nắp. Nắc đợ apêê âng đơơng acoon bh’năn, đợ pr’đươi pr’dua âng pr’loọng đông lêy pa câl cắh cậ mưy đoọng lêy tr’lưm, prá xay kinh nghiệm lâng đợ apêê vêy tr’cơnh đh’rứah cr’noọ cr’niêng đắh b’băn, ch’chóh. T’coóh Đoàn Hữu Gia, đhanuôr quận Lê Chân, Hải Phòng đoọng năl: “Nâu đoo nắc chợ bh’lêê bh’la âng Hải Phòng, ha dợ đhanuôr Hải Phòng bhui har tu apêê vêy đhị đương pa câl pr’đươi pr’dua âng đay, tơợ acoon bh’năn, bhươn pô tơơm cha năm chr’nắp liêm. Chủ nhật n’đoo acu cung lướt ooy chợ.”

Nắc lêy cơnh chợ cắh vêy ga mắc liêm, hân đhơ cơnh đêếc, cóh chợ Hàng vêy zâp zr’lụ pa câl pr’đươi pr’dua, zâp zr’lụ pa câl mưy râu pr’đươi lalay cơnh. Đhị đương pa câl a’xiu nắc truíh c’lâng moót cóh chợ. Ha dang đợ acoon c’lâng pa câl pô tơơm cha năm zr’lụ chợ bhrợ manứih lướt ooy chợ kiêng lêy nắc tước đhị zr’lụ pa câl acoon m’ma bh’năn băn cóh chợ, manứih lướt ooy chợ cơnh ngoọ lêy moót xrang vêy ooy mưy xơợng xa nưl âng zâp râu a’chim a’đhắh...

Zr’lụ pa câl acoon bh’năn, a’tứch a’đha, a’chim cha năm nắc đhị pr’hay liêm lấh mơ cóh chợ Hàng nâu. Bhiệc đương pa câl cóh đâu ta luôn r’rộ r’răm. Cơnh a’ọc, a’tứch a’đha, ngỗng, a’choo, mèo, a’chim, tr’pai, a’mọ hamster, coọp, a’mít... Zâp râu cung váih, pậ tứi, zâp pr’hoọm cung váih. Đợ acoon a’tứch rơợc liêm k’tứi mơ cr’puột têy ặt xưl cóh zâp n’coo am, đợ acoon ngỗng dal tuôr cung ặt xưl, đợ acoon mèo zâp râu, acoon a’choo ặt đhị apêê đương pa câl, đợ acoon a’tạ k’tứi t’viêng liêm... Zâp đhị cung vêy đương pa câl, bhui har r’rộ r’răm prá k’chăng âng apêê đương pa câl. Anoo Nguyễn Quang Tiến, ta mooi tước tơợ Hà Nội lướt ooy chợ nâu đoọng năl: “Cóh chợ Hàng vêy đợ pr’đươi pr’dua cóh chợ n’lơơng cắh váih. Acu nắc vêy bêl lướt câl a’tứch ooy đâu đoọng đơơng chô băn, cơnh a’tứch đông tảo, a’tứch hêê lêy băn đoọng pay cr’liêng.”

Ooy chợ dzợ vêy zr’lụ pa câl pr’đươi pr’dua liêm zâp đoọng apêê lướt cóh chợ lêy câl pay, vêy đhị pa câl pr’đươi pr’dua ty, doọ dal zên tơợ bóng đèn đhâu, k’páih, tước pr’đươi điện tử, điện thoại, đầu đĩa, máy vi tính, máy khoan, máy bơm đác... Hàng hoá zâp râu cung váih, apêê câl cung doọ vêy k’noọ tước bhiệc zên bạc, ơy choom, kiêng đươi nặc câl. Zâp bh’rợ pa câl cóh đâu liêm ta níh.

Đợ râu chr’nắp liêm văn hoá cóh chợ ty ooy cr’chăl thị trường pa dưr pa xớc lâng đợ cửa hàng, siêu thị hiện đại nắc cóh cr’loọng thành phố r’rộ r’răm dzợ zư đợc chợ phiên cơnh chợ Hàng nâu. Ooy đâu chợ cắh mưy lêy đhị prá xay, tr’câl tr’bhlêy, nắc dzợ c’lâng p’ghít chr’nắp liêm âng bêl ahay lâng xoọc đâu. Tu cơnh đâu, chợ Hàng ting t’ngay ting vêy bấc ngai chấc lêy chô mưy đhị văn hoá chr’nắp liêm ooy pr’ắt tr’mung xoọc đâu./.

Phiên chợ Hàng – Nét văn hóa độc đáo giữa cuộc sống hiện đại

( VOV5)

Giữa đô thị sầm uất với những cửa hàng, siêu thị hiện đại vẫn hiện hữu một chợ phiên đặc trưng của đồng quê Bắc bộ. Đó là chợ Hàng ở Hải Phòng. Chợ  bán đủ loại, từ cây giống: cây cảnh, hoa cảnh, rau giống, con giống: chó, mèo, thỏ, chuột cảnh, chim cảnh... cho đến các đồ gia dụng, đồ điện tử đắt tiền. Với nhiều người, đi chợ Hàng trước hết là thú chơi, sau mới là đi mua bán.

Chợ Hàng trước đây là chợ của làng Dư Hàng xưa. Làng Dư Hàng là một làng cổ, có từ thế kỷ 17-18. Khu vực làng Dư Hàng trước đây là vùng đất nông nghiệp và là đấu mối giao thông nên chợ Hàng trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi, mua bán cây, con giống và đồ dùng nhà nông. Quá trình đô thị hóa lan ra các vùng ven, do vậy ngày nay chợ Hàng đã nằm trọn trong nội đô, thuộc phường Dư Hàng Kênh, quận Lê Chân thành phố Hải Phòng. Điều đặc biệt dù đã trải qua bao thời gian, nhưng những tập quán trao đổi những hàng hóa nông nghiệp của chợ Hàng xưa vẫn còn lưu giữ đến ngày nay.

Trước đây chợ Hàng họp theo phiên vào các ngày 5 ngày 15 âm lịch hàng tháng. Ngày nay chợ Hàng chỉ họp một phiên vào sáng chủ nhật hàng tuần.

Theo truyền thống ở chợ vẫn bán các loại cây con giống và các công cụ, dụng cụ làm nông nghiệp. Những người sống ở thành phố và các tỉnh lân cận đến chợ Hàng có thể mua được đàn gà con, cây rau giống, cái rổ rá đan bằng tre, chiếc kiềng sắt ba chân…những vật dụng nông nghiệp tưởng chừng chỉ còn trong dĩ vãng nhưng vẫn hiện diện ở chợ. Có lẽ những dụng cụ này khiến chợ Hàng như một bảo tàng hấp dẫn, lưu giữ nhiều dấu ấn văn hóa làng quê. Ông Kha khách đi chợ từ tỉnh Hải Dương vui vẻ cho biết: "Ở đây thứ gì cũng có. Tôi thích chợ phiên ở đây vì thấy ở đây nó có cái hồn dân tộc. Tất cả vẫn mang nét mộc mạc của làng quê, các đồ thủ công đều có ở đây. Tôi tìm được cái gàu tát nước bằng tre.”

Không chỉ được người địa phương yêu mến, chợ Hàng còn hấp dẫn người đi chơi chợ, khách du lịch mỗi khi đến với Hải Phòng. Ngoài những tiểu thương chuyên nghiệp, chợ Hàng còn có những người bán hàng rất đặc biệt. Đó là họ mang vật nuôi, những sản vật của gia đình đến bán hoặc chỉ để trao đổi kinh nghiệm với những người cùng chung sở thích nuôi trồng. Ông Đoàn Hữu Gia, người dân quận Lê Chân, Hải Phòng, cho biết: "Đây là chợ dân gian của Hải Phòng mà bà con Hải Phòng rất vui vì bà con nông thôn có chỗ để tiêu thụ sản phẩm, từ động vật, vườn hoa cây cảnh nói là các thứ nó là chợ bình dân nên nhiều người đi chợ. Chủ nhật nào tôi cũng đi chợ."

Là kiểu chợ bình dân nhưng ở chợ Hàng có đủ các khu bán hàng, mỗi khu bán một loại hàng riêng biệt. Dãy bán cá cảnh chạy dài suốt con đường vào chợ. Nếu những con đường bán hoa cây cảnh quanh chợ khiến người đi chợ ngắm không chán mắt thì đến khu vực bán con giống trong chợ, người đi chợ như lạc vào không khí rộn ràng bởi tiếng kêu của các loại chim thú…

Khu bán các con giống, gia cầm, thú cảnh chính là nơi hấp dẫn nhất ở chợ Hàng. Không khí mua bán ở đây luôn diễn ra nhộn nhịp. Nào lợn, gà, vịt, ngan, ngỗng, chó, mèo, chim trời cá nước, nào thỏ, chuột hamster, rùa núi, dế mèn… Đủ giống loài, xuất xứ, đủ kích cỡ, màu sắc. Những chú gà con lông vàng ươm, nhỏ bằng nắm tay kêu  liếp nhiếp chen chúc trong các lồng tre quây, những con ngỗng vươn cổ cao kêu quang quác, những con mèo đủ loại, những chú chó con lũn cũn, ngẩy đuôi bên cạnh người bán, những con vẹt vài tháng tuổi, lông xanh biếc…Hết góc này đến góc khác, góc nào cũng vui, cũng chộn rộn tiếng cười của những người chơi thú cảnh. Anh Nguyễn Quang Tiến khách từ Hà Nội đi chơi chợ cho hay:"Ở chợ Hàng có những loại hàng mà các chợ khác không có. Tôi thỉnh thoảng đến đây mua gà về nuôi như loại gà Đông tảo, gà  ta nuôi để lấy trứng …"

Trong chợ còn có khu bán hàng tạp hóa với đủ thứ mà người đi chợ tha hồ lựa chọn các món đồ, có nơi bán các loại đồ cũ, đồ rẻ tiền từ chiếc bóng đèn dầu hỏa, cuộn chỉ, cái kim cho đến hàng điện tử, điện thoại, đầu đĩa, máy vi tính, máy khoan, máy bơm nước… Hàng hóa phong phú về chủng loại,  nhiều loại giá tiền, thế nhưng trong mua bán đôi khi giá cả không quan trọng, thuận thì bán, ưng thì mua. Tất cả các hoạt động mua bán diễn ra cứ tự nhiên, chân chất, đậm chất làng quê.

Những giá trị văn hóa thuộc chợ truyền thống trong thời đại thị trường phát triển với hệ thống cửa hàng, siêu thị hiện đại thì giữa thành phố nhộn nhịp sôi động vẫn được lưu giữ phiên chợ như chợ Hàng. Ở đó chợ không chỉ mua bán trao đổi, mà còn là sợi dây liên kết giữa hiện tại và quá khứ. Có lẽ bởi vậy, chợ Hàng ngày càng có nhiều người tìm đến như tìm đến một địa điểm văn hóa cộng đồng giữa cuộc sống hiện đại ngày nay./.

Ảnh: laodong.vn